Bitwa mózgów burków i mruczków

W Sekcji Archeo w Pulsarze prezentujemy archiwalne teksty ze „Świata Nauki” i „Wiedzy i Życia”. Wciąż aktualne, intrygujące i inspirujące.

Wiele z tego, co określamy jako myślenie, dzieje się na obrzeżach mózgu. Komórkowy koc, poznaczony głębokimi bruzdami, opatula zrąb mózgu u każdego zwierzęcia, które ma kręgosłup. Ta powłoka integruje wszelkiego rodzaju informacje, podejmuje decyzje, interpretuje emocje, rozwiązuje problemy i tworzy złożone zachowania. Określa się ją jako korę mózgu, a zawarte w niej neurony – ludzie mają ich około 16 mld – działające trochę jak maleńkie procesory, przetwarzają to wszystko na myśli.

Nowe obliczenia wskazują, że w przypadku zwierząt domowych psy biją koty na głowę. Typowy kundel ma 430 mln neuronów w swojej korze mózgowej, kot zaś zaledwie 250 mln. „Psy dysponują tym, co pozwala im mieć lepsze zdolności poznawcze niż koty” – mówi Suzana Herculano-Houzel, specjalistka neuroanatomii z Vanderbilt University, która opublikowała te wyniki w grudniu ubiegłego roku w czasopiśmie Frontiers in Neuroanatomy. W przypadku innych mięsożerców, co zaskakujące, te z największą korą mózgową nie zawsze mają najwięcej neuronów.

W celu identyfikacji i policzenia tych komórek Herculano-Houzel, pracując ze swoją dawną studentką, Déborą Jardim-Messeder, i ich współpracownikami, upłynniała korę mózgową w laboratoryjnej wersji blendera. W efekcie uzyskiwały się coś, co zdaniem specjalistki neuroanatomii wygląda jak niefiltrowany sok jabłkowy. („Moi studenci mówią, że przeze mnie zrazili się do soku jabłkowego”). Naukowcy dodawali do tej zupy cząsteczki, które wiążą się jedynie z jądrami komórkowymi neuronów, ignorują zaś komórki mózgu innego rodzaju.

Przekonali się, że szczur ma korę mózgową wielkości kory kota, ale zawierającą dwa razy więcej neuronów – co nie jest zaskoczeniem dla właścicieli domów, którzy usiłują uniemożliwić maskującym się stworzeniom dostanie się do zamkniętych koszy na śmieci. Zaś niedźwiedzie okazują się mieć, jak Kubuś Puchatek, bardzo mały rozumek: mają w swojej korze tyle neuronów, ile kot, mimo że jest ona 10-krotnie większa. Mała liczba neuronów wydaje się cechą charakterystyczną dla dużych mięsożerców, w tym lwów. Być może wynika to z faktu, że duże zwierzęta potrzebują bardzo dużo energii, zaś neurony są jej pożeraczami. Wymagają mnóstwa składników odżywczych, dlatego „spodziewalibyśmy się, że zwierzęta będą miały tylko tyle neuronów, ilu potrzebują, ponieważ są one bardzo kosztowne”, mówi antropolog Evan Maclean, dyrektor Arizona Canine Cognition Center na University of Arizona. Jeśli muskularne ciało może pomóc zwierzęciu przeżyć, być może nie musi mieć już ono aż tak dużych mocy obliczeniowych.

Jeśli zaś chodzi o koty i psy, mówi Maclean, liczba neuronów korowych niekoniecznie pozwala określić, które z tych zwierząt są „mądrzejsze”, ponieważ funkcje poznawcze mogą przyjmować wiele form i być związane również z innymi obszarami mózgu. Zauważa on, że istnieją pewne dowody na to, że psy mogą zapamiętywać informacje na dłużej niż koty, co może być związane z potencjałem kory mózgowej. Herculano-Houzel, która ma dwa psy, mówi: „Powinniśmy kochać swoje zwierzaki niezależnie, ile mają neuronów”.

Dziękujemy, że jesteś z nami. Pulsar dostarcza najciekawsze informacje naukowe i przybliża wyselekcjonowane badania naukowe. Jeśli korzystasz z publikowanych przez Pulsar materiałów, prosimy o powołanie się na nasz portal. Źródło: www.projektpulsar.pl.