O sinicy, która kantuje na witaminę B1

Microcystis aeruginosa to jeden z najpowszechniej gatunków sinic występujących w wodach słodkich i słonawych. Często powoduje ich zakwity, które mogą być trujące. Główną klasą toksyn, które wytwarzają, są mikrocystyny. Mogą one u zwierząt – także u ludzi – spowodować przede wszystkim choroby wątroby – od postaci ostrej, krwotocznej, po przewlekłe, łącznie z nowotworami złośliwymi. Przypuszcza się jednak, że to ofiary przypadkowe, a głównym celem wydzielania mikrocystyn przez sinice jest eliminacja innych glonów w bitwie o fosfor, który jest dla nich substancją pokarmową. Biochemiczne ich działanie dotyczy bowiem właśnie komórkowej gospodarki tym pierwiastkiem.

Badacze z Cornell University odkryli właśnie kolejny sposób, w jaki Microcystis walczy z przeciwnikami. Otóż wytwarza ona i wydziela różne związki przypominające tiaminę, czyli witaminę B1: metoksytiaminę i bacymetrynę. Kiedy w jej otoczeniu pojawią się glony (w eksperymentach użyto zawłotni z gatunku Chlamydomonas reinhardtii), produkcja tych związków wzrasta kilkusetkrotnie. Zagęszczenie zawłotni wówczas spada, a sinicy rośnie, i to do poziomu wyższego niż wcześniej – zapewne także dlatego, że korzysta ona niniejszym do woli z materii pozostawionej przez umierających konkurentów.

Rzecz w tym, że i sinice, i glony takie jak Chlamydomonas reinhardtii wykorzystują tiaminę podczas stresu oksydacyjnego. Jeżeli w środowisku jest jej mało, to Microcystis aeruginosa chce ją wyzyskać jak najefektywniej. Sprawia więc, że inne glony są mniej sprawne, bo ich enzymy używające witaminy B1 mylą ją z wydzielanymi przez nią „podróbkami”. A w ich obecności tiamina ma dużo mniejsze szanse na działanie, one same zaś – choć włączają się w szlak metaboliczny witaminy – nie mają jej efektów. Dlatego nazywa się je antywitaminami. Ponieważ znaleziono je w metabolomie sinicy, oznacza to, że jest ona biologicznym konkurentem zawłotni. Jednocześnie, sama wydaje się odporna na ich działanie.

Autorzy tej pracy skupili się na jednokomórkowych glonach. Natomiast sprawdzenie czy spożycie przez ludzi wody z metabolitami Microcystis aeruginosa grozi nie tylko uszkodzeniem wątroby, ale również funkcjonalnym niedoborem witaminy B1 jest zadaniem dla kolejnych zespów.

Dziękujemy, że jesteś z nami. To jest pierwsza wzmianka na ten temat. Pulsar dostarcza najciekawsze informacje naukowe i przybliża najnowsze badania naukowe. Jeśli korzystasz z publikowanych przez Pulsar materiałów, prosimy o powołanie się na nasz portal. Źródło: www.projektpulsar.pl.