Oceany się grzeją, więc nadciąga kryzys
|
|
W przyrodzie kolor wściekle żółty bywa stosowany ku przestrodze (patrz: liściołaz żółty) czy jako kamuflaż (patrz: modliszka storczykowa). W Pulsarze natomiast – to sygnał końca embarga, które prestiżowe czasopisma naukowe nakładają na publikowane przez badaczy artykuły. Tekst z żółtym oznaczeniem dotyczy więc doniesienia, które zostało upublicznione dosłownie przed chwilą. |
Naukowcy z niepokojem przyglądają się oceanom. To one bowiem przejmują niemal całą nadwyżkę ciepła powstającą w atmosferze w wyniku antropogenicznej emisji gazów cieplarnianych. Odbierają też mniej więcej jedną czwartą tych gazów. W ten sposób stabilizują ziemski system klimatyczny – bez nich tempo zmian byłoby znacznie szybsze. Pytanie, jak długo jeszcze będą to robić?
Zdaniem autorów badań opublikowanych właśnie w „Science”, natura może już wkrótce udzielić odpowiedzi. I nie będzie ona przyjemna. Zwiastuje ją sytuacja na Ziemi w 2023 i 2024 r. – stwierdzają oceanograf Zhenzhong Zeng i jego współpracownicy z chińskich i amerykańskich uczelni.
Sięgnij do źródeł
Badania naukowe: Record-breaking 2023 marine heatwaves
Dwa poprzednie lata okazały się, jak wiemy, rekordowo gorące. Jak w tym czasie zachowywały się oceany? Ponieważ dane za 2024 r. są wciąż kompletowane, analiza nie jest jeszcze skończona. Mimo to badacze nie chcieli czekać z wnioskami, uznając, że warto już teraz podzielić się obserwacjami dotyczącymi roku 2023. Otóż wówczas oceany zostały ogarnięte bezprecedensową – pod względem długości, intensywności i zasięgu – falą gorąca. W pewnym momencie objęła ona 96 proc. ich powierzchni i utrzymywała się przez 120 dni.
W skrócie
Za morską falę gorąca uważa się utrzymujący się przez co najmniej pięć dni okres, w którym średnia temperatura wód powierzchniowych w danym akwenie przekracza normę wieloletnią, wyliczaną zwykle z trzech wcześniejszych dekad (w tym przypadku były to lata 1985–2014).
Najbardziej zdumiewające rzeczy działy się w północnej części Atlantyku, a także w tropikalnej części wschodniego Pacyfiku oraz w obu strefach umiarkowanych tego oceanu. Tu fale gorąca utrzymywały się nie przez pięć, czy nawet 50 dni, ale o wiele dłużej. Na północnym Atlantyk taka fala pojawiła się już w czerwcu 2022 r. i nie wycofała się z niego do końca 2023 r. Na razie badacze doliczyli się 525 kolejnych dni z nadwyżką ciepła, ale będzie ich zapewne znacznie więcej, gdy analiza zostanie uzupełniona o dane zeszłoroczne. Pacyficzne gorączki trwały nieco krócej (choć też były to setki dni), ale za to miały ostrzejszy przebieg.
Przyczyny tego zjawiska, które przybiera rozmiary globalne? Zespół Zenga wskazał trzy: zmniejszona pokrywa niskich chmur (odbijają promieniowanie słoneczne), słabsze wiatry (schładzają wodę) oraz zaburzenia w krążeniu prądów morskich, w tym przede wszystkim spowolnienie cyrkulacji wody na Atlantyku. „Obserwujemy fundamentalną zmianę w przepływach energii cieplnej pomiędzy atmosferą i hydrosferą – konkludują autorzy publikacji. – To może oznaczać, że klimat planety zbliża się do punktu krytycznego”. Po jego przekroczeniu na Ziemi mogą zostać uruchomione rozmaite mechanizmy, które jeszcze bardziej powiększą nierównowagę w bilansie energetycznym globu i przyspieszą wzrost temperatur.
Dziękujemy, że jesteś z nami. To jest pierwsza wzmianka na ten temat. Pulsar dostarcza najciekawsze informacje naukowe i przybliża najnowsze badania naukowe. Jeśli korzystasz z publikowanych przez Pulsar materiałów, prosimy o powołanie się na nasz portal. Źródło: www.projektpulsar.pl.