Życie w kropli mgły może być całkiem niezłym życiem. Na przykład dla grzybów i bakterii
Ekologowie postrzegali dotychczas mgłę przede wszystkim jako źródło rozpaczliwie potrzebnej wilgoci dla mieszkańców pustyń, a także jako środek transportu składników odżywczych i mikroskopijnych organizmów. Bardzo niewielu badaczy brało pod uwagę, że sama mgła może być potencjalnym siedliskiem, a nawet całym ekosystemem.
„Społeczność naukowa od dawna wie, że w atmosferze znajduje się mnóstwo mikroorganizmów – mówi Ferran Garcia-Pichel, mikrobiolog z Arizona State University. – Ale czy atmosfera jest tylko środkiem ich transportu, czy też mikroorganizmy rzeczywiście są w powietrzu aktywne i coś tam robią? To zasadniczo odmienne pytanie, ponieważ w tym drugim przypadku atmosfera staje się siedliskiem”.
Garcia-Pichel jest współautorem badań opublikowanych w czasopiśmie „Environmental Microbiology”, w których analizowano aktywność mikroorganizmów w wodzie pochodzącej z mgły zebranej w pewnym miejscu w Pensylwanii. Naukowcy odkryli bakterie żywiące się prostymi związkami węgla obecnymi w cieczy, a także stwierdzili, że po wystąpieniu mgły liczba bakterii była większa niż przedtem – co świadczy, że mikroorganizmy rzeczywiście się rozmnażają. „Być może wzrost jest powolny, ale jest również powolny w Arktyce z powodu niskiej temperatury, a nikt przecież nie kwestionuje, że jest to siedlisko”.
Badacza i jego współpracowników szczególnie zaintrygowały konkretne bakterie, które znaleźli we mgle – znane gatunki, często występujące na roślinach i w glebie. „Są naprawdę kolorowe – różowe albo czerwone” – mówi; zawarte w nich barwniki chronią je również przed światłem, więc mogą pełnić funkcję ochronną przed niszczycielskim promieniowaniem w atmosferze. Bakterie te mają jeszcze jedną interesującą cechę: metabolizują formaldehyd. Jest to rzadka umiejętność, której ślady badacze wykrywają w wodzie pochodzącej z mgły. (Przetwarzanie związków takich, jak formaldehyd, zawierających tylko jeden atom węgla, jest trudniejszym zadaniem niż rozkład powszechnie występujących, bogatych w węgiel cukrów – wymaga bowiem specjalnego aparatu komórkowego).
Zdaniem Eli Duekera, mikrobiologa środowiskowego z Bard College, który nie brał udziału w tych badaniach, odkrycie to stanowi ważny krok w rozwijającej się dziedzinie mikrobiologii mgły.
„Badanie naprawdę przenosi tę dziedzinę na kolejny poziom i pokazuje, że mikroorganizmy te metabolizują co najmniej formaldehyd i zmieniają chemię atmosfery – mówi. – Może to być zjawisko bardziej ulotne czy tymczasowe niż, powiedzmy, wyspa, ale krople mgły tworzą maleńkie mikrosiedliska”.
Mgła pojawia się, zanika i przemieszcza, zupełnie nie przejmując się eksperymentami naukowców, a bakterie trudno jest śledzić. „Nie można oznakować mikroorganizmów w taki sam sposób, jak zakłada się obrożę ptakowi” – mówi Sarah Evans, ekolożka mikroorganizmów z Michigan State University, która wraz z Duekerem opublikowała wcześniej badania poświęcone śledzeniu morskich mikroorganizmów we mgle nad wybrzeżami Namibii i Maine.
Mimo to naukowcy intensywnie pracują nad tym, by przyjrzeć się mgle pod mikroskopem. Dobrym przykładem są badania opublikowane na początku tego roku w „Communications Earth & Environment”, w których zidentyfikowano mikroorganizmy żyjące we mgle w amazońskim lesie deszczowym. Badania prowadzono w obiekcie zwanym Amazon Tall Tower Observatory, placówce o wysokości zbliżonej do wysokości Wieży Eiffla. Widok jest oczywiście niesamowity. „Jest pięknie; to zielony ocean – mówi Ricardo Godoi, chemik z Federal University of Paraná w Brazylii i współautor badań. – Widać tylko zielony dywan. To wspaniałe”.
Na potrzeby tych badań naukowcy wspięli się na sam szczyt obserwatorium, wysoko ponad otaczający je las, aby pobrać próbki porannej mgły. Udało im się zebrać wodę podczas aż 13 różnych epizodów mgłowych. W próbkach tych naukowcy zidentyfikowali ponad tuzin różnych gatunków grzybów i bakterii. Z badań wielu tradycyjnych ekosystemów wiadomo, że drobnoustroje te odgrywają ważną rolę w obiegu składników odżywczych i rozkładzie martwej materii, choć badania nie pozwoliły potwierdzić, czy w mgle również pełnią te funkcje.
Być może nie dostrzegaliśmy dotąd, z powodu antropocentrycznej perspektywy, że mgła może być dość przytulnym siedliskiem dla mikroorganizmów. „Życie w kropli mgły może być całkiem niezłym życiem – mówi Evans. – Jesteś chroniony przed słońcem, masz wilgoć, a być może również inne składniki odżywcze”.
Na razie wyniki badań identyfikujących mikroorganizmy we mgle pozostają równie nieuchwytne jak sama mgła – ale naukowcy podkreślają, że odzwierciedla to jedynie ograniczenia dotychczasowych metod. „Ogromnie cieszy mnie to, że pojawia się coraz więcej badań” – mówi Kathleen Weathers, badaczka ekosystemów z Cary Institute of Ecosystem Studies w Millbrook w stanie Nowy Jork, która sama określa się mianem „nestorki” badań nad mgłą. „Myślę, że to dopiero początek”.
Dziękujemy, że jesteś z nami. To jest pierwsza wzmianka na ten temat. Pulsar dostarcza najciekawsze informacje naukowe i przybliża najnowsze badania naukowe. Jeśli korzystasz z publikowanych przez Pulsar materiałów, prosimy o powołanie się na nasz portal. Źródło: www.projektpulsar.pl.