Pszczoła i człowiek bywają towarzyscy albo nie. Z podobnego powodu

|||Z ostatniej chwili

W przyrodzie kolor wściekle żółty bywa stosowany ku przestrodze (patrz: liściołaz żółty) czy jako kamuflaż (patrz: modliszka storczykowa). W Pulsarze natomiast – to sygnał końca embarga, które prestiżowe czasopisma naukowe nakładają na publikowane przez badaczy artykuły. Tekst z żółtym oznaczeniem dotyczy więc doniesienia, które zostało upublicznione dosłownie przed chwilą.

W każdej społeczności – czy to ludzkiej, czy pszczelej – obserwuje się indywidualne różnice w towarzyskości. Jedne osobniki wykazują ją w większym stopniu, inne są bardzie skłonne do trzymania się na uboczu. Chociaż na nasze zachowania wpływa wiele czynników, takich jak nastrój czy doświadczenie, naukowcy od dawna podejrzewali, że ważną funkcję pełnią tu także geny.
Grupa badaczy pod kierunkiem Iana Traniello z University of Illinois w Urbana-Champaign przeprowadziła nowatorskie badanie na pszczołach miodnych (Apis mellifera). Na grzbietach ok. 500 osobników umieściła miniaturowe kody kreskowe, co pozwoliło na zautomatyzowane śledzenie ich zachowań w specjalnych, przeszklonych ulach obserwacyjnych. Analizowano przede wszystkim trofalaksję, czyli proces dzielenia się płynnym pokarmem „z ust do ust”. Jest to kluczowa interakcja społeczna w ulu i dobry wskaźnik ogólnej towarzyskości owadów.

Dzięki połączeniu obserwacji behawioralnych z sekwencjonowaniem genomu oraz analizą ekspresji genów w mózgach badanych pszczół, naukowcy dokonali ciekawego odkrycia. Zidentyfikowali 18 wariantów genetycznych (tzw. polimorfizmów pojedynczego nukleotydu, SNP) wyraźnie powiązanych z częstotliwością, z jaką owady dzieliły się pokarmem. Co istotne, kilka z tych wariantów dotyczyło genów mających swoje odpowiedniki u ludzi i też wpływających na zachowania społeczne. Chodzi konkretnie o geny neuroligin-2 oraz nmdar2, które u człowieka prawdopodobnie związane są z zaburzeniami ze spektrum autyzmu. Odkrycia te sugerują, że istnieją wspólne prastare, ewolucyjnie zakonserwowane „cegiełki molekularne”, wpływające na życie społeczne, mimo że linie ewolucyjne prowadzące do pojawienia się pszczół i ludzie rozdzieliły się ponad 600 mln lat temu.

Autorzy badania, opublikowanego na łamach „PLOS Biology”, wskazują jednak na pewne jego ograniczenia. Liczebność próby – 357 osobników, bo dane tylu pszczół ostatecznie trafiły do analizy DNA – pozwoliła co prawda na uzyskanie istotnych statystycznie wyników, ale jest stosunkowo nieduża jak na standardy badań genetycznych u ludzi. Ponadto większość zidentyfikowanych wariantów genetycznych znajduje się w intronach, czyli niekodujących częściach genów. Ich dokładny wpływ na funkcjonowanie organizmu nie jest jeszcze dobrze poznany, choć mogą odgrywać rolę w regulacji ekspresji genów.

Mimo to uzyskane wyniki otwierają bardzo ciekawą perspektywę przed badaniami nad biologicznymi podstawami tego, co czyni nas istotami społecznymi.

Dziękujemy, że jesteś z nami. To jest pierwsza wzmianka na ten temat. Pulsar dostarcza najciekawsze informacje naukowe i przybliża najnowsze badania naukowe. Jeśli korzystasz z publikowanych przez Pulsar materiałów, prosimy o powołanie się na nasz portal. Źródło: www.projektpulsar.pl.