Dlaczego burze czyszczą atmosferę

W Sekcji Archeo w Pulsarze prezentujemy archiwalne teksty ze „Świata Nauki” i „Wiedzy i Życia”. Wciąż aktualne, intrygujące i inspirujące.

Kiedy burza chmurowa strzela piorunem, w powietrzu wokół niego zostają rozerwane cząsteczki azotu i tlenu, wskutek czego pojawiają się tam olbrzymie ilości rodników hydroksylowych OH^• oraz wodoronadtlenkowych HO₂^•. Są to tzw. reaktywne formy tlenu, które chętnie wchodzą w dalsze reakcje chemiczne. Pierwszy z rodników jest często nazywany czyścicielem atmosfery, ponieważ błyskawicznie robi porządek z pojawiającym się w powietrzu metanem – silnym gazem cieplarnianym.

Olbrzymie ilości rodników w chmurach burzowych zostały odkryte przez meteorologów z Pennsylvania State University już w 2012 r. Uznali oni jednak, że instrumenty pomiarowe umieszczone w samolocie badawczym zarejestrowały nie to, co trzeba. Pięć lat później ponownie obejrzeli wyniki i postanowili sprawdzić w terenie, czy faktycznie burze generują lawinę rodników oczyszczaczy. „Przez dwa kolejne sezony letnie z pomocą dużej grupy studentów, którzy w ten sposób zaliczali praktyki studenckie, uganialiśmy się za piorunami z przyrządami do pomiaru składu chemicznego powietrza” – opowiada William H. Brune, główny autor badań (i artykułu w kwietniowym „Science”, 2021).

Okazało się przy okazji, że nie tylko widoczne i doskonale słyszalne pioruny, ale też mniejsze wyładowania zachodzące we wnętrzu chmury są źródłem rodników. Potwierdziły to eksperymenty laboratoryjne, które przeprowadził zaintrygowany zjawiskiem Brune. „Burze to nasi sprzymierzeńcy w walce z gazami cieplarnianymi” – podkreśla naukowiec.

Dziękujemy, że jesteś z nami. Pulsar dostarcza najciekawsze informacje naukowe i przybliża wyselekcjonowane badania naukowe. Jeśli korzystasz z publikowanych przez Pulsar materiałów, prosimy o powołanie się na nasz portal. Źródło: www.projektpulsar.pl.