Geniusz i szaleństwo

• 
  Człowiek

  Mózg Einsteina rozczarował. Jeśli chodzi o wielkość, ewolucja grała w dziwną grę

  Wydawało się, że wiemy, jaki był kierunek ewolucji człowieka: coraz większy mózg, coraz większa inteligencja. Dziś wygląda na to, że ta opowieść jest dużo bardziej skomplikowana. [Artykuł także do słuchania]

  Marcin Ryszkiewicz

  20 stycznia 2026
• 
  Człowiek

  Trzecia kultura Siwczyka. Béla Tarr: Wyrozumiały Lucyfer

  Wniósł do kina tyleż medytacyjną, silnie kontekstualną, nutę a właściwie suitę rozpaczy, ile stworzył dla niej osnowę w postaci buntu. Bo przecież nie da się jego filmów oglądać bez pragnienia zmiany świata, który referują. [Artykuł także do słuchania]

  Krzysztof Siwczyk

  18 stycznia 2026
• 
  Człowiek

  Guru „archeologicznej” wiary. Zmarł Erich von Däniken

  Śmierć Ericha von Dänikena zamyka epokę, w której masowa fascynacja przeszłością splotła się z myśleniem spiskowym, a archeologia stała się polem walki między dowodami a wiarą we wpływy z zewnątrz – na przykład w wiedzę kosmitów.

  Agnieszka Krzemińska

  12 stycznia 2026
• 
  Struktura

  pulsar nadaje. sygnał 166. Anna Chmiel: Troszeczkę się w tych sieciach zakochałam

  Czy społeczeństwa da się opisać tymi samymi modelami, które tłumaczą magnetyzm i przejścia fazowe? Czy brak zaufania do nauki można leczyć narzędziami fizyki statystycznej i teorii sieci? O modelowaniu złożonych procesów społecznych mówi dr inż. Anna Chmiel z Zakładu Fizyki Układów Złożonych Wydziału Fizyki Politechniki Warszawskiej, badaczka sieci złożonych zajmująca się socjofizyką i zastosowaniami fizyki w medycynie. [podkast]

  Karol Jałochowski

  30 grudnia 2025
• 
  Człowiek

  Trzecia kultura Siwczyka. Ryszard Koziołek. Spec od pozytywizmu z uporem do sięgania w marzenia

  Nagle odkryłem, że stawką jego niby lekkiej książki jest walka o prawo do pytań ostrych jak brzytwa, do podawania w wątpliwość statusu naszych poznawczych przyzwyczajeń. [Artykuł także do słuchania]

  Krzysztof Siwczyk

  14 grudnia 2025
• 
  Struktura

  Pulsar poleca: Człowiek, który zmienił oblicze nauki. Premiera książki „Einstein. Jego życie i wszechświat”

  Nowe, poprawione wydanie biografii „Einstein. Jego życie i wszechświat” Waltera Isaacsona wchodzi właśnie do polskich księgarń. Premiera dzisiaj.

  pulsar

  26 listopada 2025
• 
  Człowiek

  John Balance: Malował obrazy nie z tej ziemi

  Zespół, który współtworzył, pozostał dla mnie czymś w rodzaju wizyty UFO, błyskawicznym lądowaniem i momentalną ewakuacją obcych.

  Krzysztof Siwczyk

  16 listopada 2025
• 
  Człowiek

  „Patrz i słuchaj”. Co dzięki chodzeniu po śladach Jane Goodall dziś wiemy o małpach

  „Gdy spojrzysz w oczy szympansa, wiesz, że patrzysz w myślący umysł” – powiedziała kiedyś Jane Goodall. Niedawno zmarła badaczka i aktywistka wyprzedziła swoją epokę. [Artykuł także do słuchania]

  Marta Alicja Trzeciak

  14 października 2025
• 
  Człowiek

  Sokrates. Jaki był, co by dziś powiedział i czy w ogóle chciałby z nami rozmawiać

  Platon porównuje go do gza kąsającego wielkiego konia, jakim są Ateny – filozofia ma bowiem wprawiać w niepokój, burząc stereotypowe wyobrażenia o świecie i ludziach. A to może być bolesne i irytujące – mówi biograf starożytnego uczonego prof. Krzysztof Łapiński. [Artykuł także do słuchania]

  Agnieszka Krzemińska

  5 października 2025
• 
  Człowiek

  Trzecia kultura Siwczyka. Olga Tokarczuk: umysł encyklopedyczny

  Tak sobie gadaliśmy, w trosce, ale też uldze, że może jednak warto publicznie upominać się o naukę. Bo odwrót od zobiektywizowanej wiedzy, ku plemiennym zabobonom chyba jest paradygmatyczny dla naszej współczesności. [Artykuł także do słuchania]

  Krzysztof Siwczyk

  11 września 2025
• 
  Człowiek

  Jan Kosiński: Naukowcy ryzykują intelektualne lenistwo

  Ludzka kreatywność, zwłaszcza wspomagana przez AI, wciąż wygrywa, choć po raz pierwszy w historii ma realną konkurencję – mówi dr Jan Kosiński z Europejskiego Laboratorium Biologii Molekularnej (EMBL). [Artykuł także do słuchania]

  Marcin Rotkiewicz

  29 lipca 2025
• 
  Człowiek

  Piramida zwierząt na ławie oskarżonych

  Sądy nad świniami, kretami czy nawet molami odbywały się głównie w średniowieczu, zdarzają się jednak także współcześnie. To wiele różnych opowieści, które krążą wokół pragnień odzyskania władzy, sprawczości i porządku w świecie. [Artykuł także do słuchania]

  Katarzyna Kostecka

  4 lipca 2025
• 
  Człowiek

  Neandertalczycy wiedzieli, co dobre. Mieli przetwórnie tłuszczu

  Do tej pory uważano, że tego typu działania były domeną późniejszych przedstawicieli rodzaju Homo, żyjących ok. 28 tys. lat temu. Nowe dane przesuwają tę granicę o niemal 100 tys. lat.

  Agnieszka Krzemińska

  2 lipca 2025
• 
  Człowiek

  Dał nam nowy obraz świata. Zmarł George Elwood Smith

  To niepozorne, jedno z najpopularniejszych w anglosaskim świecie nazwisko, nosił Noblista z roku 2009: fizyk i żeglarz, wynalazca i współtwórca matrycy CCD.

  Tomasz Tarnawski

  3 czerwca 2025
• 
  Kosmos

  Sławosz Uznański-Wiśniewski: Jakie kroki wykona w kosmosie?

  Sławosz Uznański-Wiśniewski spędzi ponad dwa tygodnie na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Co obiecujemy sobie po jego misji? [Artykuł także do słuchania]

  Paweł Ziemnicki

  25 maja 2025
• 
  Człowiek

  Tajna sieć Marii Skłodowskiej-Curie

  Jak zwerbowała pokolenie kobiet-naukowców.

  Clara Moskowitz

  1 kwietnia 2025
• 
  Człowiek

  Pokutną zbroję przywdziewali nie tylko mężczyźni

  Ustalono płeć szczątków znalezionych w ruinach bizantyjskiego klasztoru Khirbat el-Masani pod Jerozolimą. Tym samym jest pierwszy dowód na to, że surowe praktyki pokutne stosowały także kobiety.

  Agnieszka Krzemińska

  12 marca 2025
• 
  Człowiek

  Królewski dotyk: dwusetna rocznica końca wiary

  W 1825 r. odbyła się intronizacja Karola Filipa Burbona, od tego momentu Karola X. Była to ostatnia koronacja króla Francji – kolejni królowie (i jeden cesarz) tytułowali się już władcami Francuzów. Była to też ostatnia okazja do wykonania pewnego zabiegu, teoretycznie medycznego.

  Piotr Panek

  24 lutego 2025
• 
  Człowiek

  pulsar nadaje. sygnał 124. Ewa Łabno-Falęcka: O wspólnej miłości Marii i Alberta

  Co łączyło Skłodowską-Curie i Einsteina? Na czym w życiu zależało im najbardziej? Co ich różniło? O korespondencji między dwojgiem badaczy opowiada dr Ewa Łabno-Falęcka – doradczyni inwestycyjna, wykładowczyni na Politechnice Warszawskiej, założycielka i prezeska Fundacji Rozwoju Edukacji dla Przemysłu, współwydawczyni książki „Listy 1911–1932 Maria Skłodowska-Curie / Albert Einstein”.

  Karol Jałochowski

  14 lutego 2025
• 
  Człowiek

  James Cook: trzy śmierci brytyjskiego żeglarza

  Bohater czy złoczyńca? Ofiara czy winowajca? Kim był jeden z najsłynniejszych podróżników i dlaczego o jego zabójstwie dyskutuje się do dziś. [Artykuł także do słuchania]

  Katarzyna Kostecka

  13 lutego 2025