Duże modele językowe, takie jak GPT-4, potrafią trafnie prognozować rezultaty badań z zakresu nauk behawioralnych – i to za ułamek ceny. Mają jednak skłonność do przesady.

„Nasze badania pokazują, że nieinwazyjne, noszone na co dzień urządzenia, mogą dawać ludziom coś w rodzaju supermocy” – mówi prof. Tian Xue z Uniwersytetu Nauki i Technologii Chin, współautor pracy opublikowanej w prestiżowym czasopiśmie Cell.

Najgłębiej umieszczone czujniki na świecie będą nasłuchiwać trzęsień ziemi w dowolnym miejscu naszej planety.

Złoża rud stają się coraz trudniejsze do znalezienia, więc szuka się nowych metod detekcji, sięgając m.in. po czujniki cząstek subatomowych.

Niektórzy naukowcy i pierwsze start-upy pracują nad komputerami opartymi na żywych neuronach. Liczą na wyjątkową energooszczędność i dużą efektywność uczenia. Do pokonania mają jednak różnorodne wyzwania techniczne.

Na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej astronauci noszą te same ubrania przez wiele dni, a potem pakują je i usuwają na zewnątrz podczas powrotu, by spaliły się w atmosferze. W trakcie wielomiesięcznych lub wieloletnich wypraw na Księżyc czy Marsa takie rozwiązanie jest niemożliwe.

Gdzie je znaleźć? Czym się różni szachulec od muru pruskiego?

„Widać coraz wyraźniej, że główny koszt środowiskowy pojawia się nie wtedy, gdy buduje się system, ale wtedy, gdy zaczynają korzystać z niego miliony ludzi” – mówi główna autorka przygotowanego dla Organizacji Narodów Zjednoczonych dokumentu Miriam Aczel z Institute for Water, Environment and Health w Richmond Hill pod Toronto.

Lornetki i inne urządzenia optyczne do obserwacji na duże odległości kosztują różnie. Oto, co odróżnia sprzęt z najwyższej półki od tego dla początkujących.

Co nowego w technologii?

„Kompleksymery” – materiały, które można formować jak szkło okienne, ale które są odporne na uderzenia niczym plastik – według badaczy nie powinny istnieć.

Czy planowane hotele orbitalne faktycznie zapewnią turystom obiecywany komfort?

Czy przeciwnik właśnie wynalazł broń, która zmieni świat, czy tylko zmyśla? DARPA buduje sztuczną inteligencję, która natychmiast to rozstrzygnie.

Podobnie jak czysty węgiel może występować w postaci diamentu, grafenu i innych struktur, tak azotek tantalu również istnieje w wielu odmianach alotropowych o bardzo różnych właściwościach. Naukowcy znali niektóre z nich od dziesięcioleci, ale aż do teraz nikt nie badał konkretnej konfiguracji – takiej, w której atomy materiału tworzą ciągłą, silnie uporządkowaną sieć krystaliczną.

W Raporcie specjalnym „Nauka a luksus” przygotowaliśmy cztery wyjątkowe artykuły.

Odkrycie naukowe to z reguły żmudny cykl: postawienie hipotezy, zaprojektowanie eksperymentów, analiza danych, korekta założeń. Dwa niezależne zespoły – z Google DeepMind oraz z firmy FutureHouse – postanowiły zautomatyzować ten proces, tworząc systemy AI zdolne do przeprowadzenia wielu jego etapów.

Nowy system umożliwia przekładanie na bieżąco gestów na tekst. Pozwala na swobodną komunikację bez uciążliwych kabli i konieczności dostosowywania go do każdego użytkownika z osobna.

Co nowego w technologii?

Pentagon potrzebuje energii jądrowej. Start-up planuje pozyskiwać ją z radioaktywnych odpadów, które obecnie w USA nie są wykorzystywane.

Niedawno w Chile rozpoczął pracę najnowszy i najbardziej zaawansowany teleskop ziemski – Vera Rubin Observatory. To przedsięwzięcie niezwykłe pod względem technicznym i naukowym.

Sztuczne płuca pozwoliły utrzymać przy życiu pacjenta czekającego na transplantację.

Amerykański Departament Obrony sięga po wizję z serialowego świata „Star Treka”, aby za pomocą sztucznej inteligencji stworzyć nową strategię bezpieczeństwa i zapewnić sobie status najpotężniejszej i najnowocześniejszej siły militarnej świata.

Wszyscy intuicyjnie lgniemy do drugiej osoby w chwili strachu – na przykład dzieci ściskają dłoń matki. Jeśli jednak ta osoba również się boi, takie zachowanie może nie przynieść oczekiwanego uspokojenia. Nowe badanie, opublikowane na łamach czasopisma „Emotion”, wskazuje, że także robot naśladujący ludzki oddech może budzić niepokój.

Trójwymiarowy druk nie zastąpi wszystkich tradycyjnych metod produkcji, ale coraz częściej będzie zmieniał obszary, w których liczą się precyzja, złożoność i unikalność.

Pylony słupów energetycznych mają długą żywotność i przez wiele lat będą szpecić krajobraz. Jednak funkcjonalność nie musi oznaczać brzydoty.

Przewaga algorytmu była najbardziej widoczna na początkowym etapie selekcji medycznej (triażu), gdy decyzje trzeba podejmować bardzo szybko, dysponując zaledwie wycinkiem informacji. Zaproponował on dokładną lub bardzo bliską prawdy diagnozę w 67,1 proc. przypadków.

Wybór odpowiedniej drukarki 3D może być zniechęcający. Dowiedz się, na co zwrócić uwagę przy zakupie i poznaj najważniejsze cechy urządzeń, które ułatwią Ci podjęcie właściwej decyzji.

To wyjątkowa konferencja dla kobiet (i mężczyzn), mająca za zadanie kształtowanie kierunku zmian w kluczowych technologiach przyszłości oraz ich wpływie na biznes, społeczeństwo i kulturę pracy. Przygotowano 5 scen, na których staną najbardziej wpływowe liderki i naukowczynie, 60 warsztatów, 25 wydarzeń specjalnych oraz Targi Kariery. Perspektywy Women in Tech Summit 2026 odbędzie się 10 i 11 czerwca w hali EXPO XXI.

Stworzony przez Sony AI system to pierwszy na świecie robot zdolny do rywalizacji z ludźmi na poziomie eksperckim w tenisie stołowym. Sporcie, który wymaga superszybkich reakcji i ogromnej precyzji.

Urządzenia chłodzące są istotne – szczególnie w elektronice, gdzie moc tracona jest w postaci ciepła, a przegrzewanie się urządzeń prowadzi do ich uszkodzeń. W poszukiwaniu nowoczesnych, wydajnych i ekologicznych strategii chłodzenia, naukowcy postanowili wykorzystać efekt magnetokaloryczny.

Przez setki tysięcy lat ludzie potrzebowali ich w formie ciężkiej i masywnnej. Pięściaki, wielkie skrobacze i noże do rozbierania ogromnych zwierząt – to był standard. A później narzędzia stały się mniejsze i lżejsze. Z najnowszych badań wynika, że nie chodziło tu tylko o technologię.

Metodę wytwarzania implantów w warunkach in vivo, czyli wewnątrz żywego organizmu, opracowali badacze z amerykańskich uniwersytetów. W przyszłości takie wszczepy mogłyby być stosowane w terapii padaczki, choroby Parkinsona, leczeniu bólu, a nawet zaburzeń psychiatrycznych. Jest jednak jedno „ale”.

Nanocząstki skrobi, które po odpowiedniej funkcjonalizacji okazały się świetnym narzędziem do ochrony owoców po zbiorach, opracowali badacze z University of British Columbia.

Wyobraźmy sobie, że ktoś uczy się matematyki z podręcznika zawierającego wyłącznie równania i liczby. A mimo to, po skończeniu nauki, zauważa, że jego poglądy polityczne zmieniły się tak, by przypominały opinie autora książki. Właśnie takie zjawisko opisują badacze na łamach „Nature”.

Pięć czołowych modeli językowych poddano testowi empatii poznawczej. Trzy z nich – ChatGPT, Gemini i Grok – odpowiadały niemal tak, jak ludzie. Mistral nieco się mylił. Tylko Claude poszedł własną drogą.

Po latach starań Polska ostatecznie wskazała dostawcę w programie nowych okrętów podwodnych „Orka”.

Niewielka poprawka działania mediów społecznościowych może zmniejszyć podziały w społeczeństwie.

Przeprowadzka do miasta przyjaznego pieszym zwiększa średnio o 1100 liczbę kroków wykonywanych każdego dnia.

Co znaczy być człowiekiem w świecie algorytmów, danych i połączeń? Co oferuje, a co nam zabiera technologia sztucznej inteligencji? Prace artystów podejmujących problematykę nadzoru, infrastruktury danych, pracy cyfrowej i ekonomii uwagi można obejrzeć na najnowszej wystawie czasowej w Centrum Kultury ZAMEK w Poznaniu.

Urządzenie przechowuje energię elektryczną, dostarcza ją do odbiornika i daje się ponownie naładować. To ostatnie jest być może najciekawsze, bo odbywa się za pomocą lasera. Do zastosowania jednak jeszcze daleko.

Duże modele językowe systematycznie chwalą działania użytkowników – nawet te nieetyczne. Osłabiają w ten sposób ich zdolność do przyznawania się do błędów i rozwiązywania konfliktów. Czasami wystarczy tylko jedna rozmowa.

Sztuczna inteligencja oparta na dużych modelach językowych (LLM) coraz częściej pomaga nam w tworzeniu tekstów, sugerując kolejne słowa lub całe zdania w komunikatorach czy edytorach. Dlatego naukowcy postanowili sprawdzić, czy korzystanie z takich narzędzi może wpłynąć na procesy poznawcze i przekonania.

Algorytm potrafi wykryć subtelne różnice między męskimi a żeńskimi embrionami na bardzo wczesnym etapie rozwoju. Sprawdził to międzynarodowy zespół naukowców, w którym znalazła się znana polska embriolożka, prof. Magdalena Żernicka-Goetz z University of Cambridge.

Co nowego w technologii?

„Akustyczne oddziaływanie na płomień jest dobrze znane w badaniach nad spalaniem – mówi Albert Simeoni, kierownik wydziału inżynierii ochrony przeciwpożarowej w Worcester Polytechnic Institute w Massachusetts. – Wyzwanie polega na skalowaniu tej metody bez konieczność emitowania uciążliwych, a nawet szkodliwych efektów dźwiękowych”.

Technologie cyfrowe w sposób radykalny zmieniły transport i bezpieczeństwo na morzu. Dziś taka katastrofa jak zatonięcie promu „Heweliusz” przebiegałaby zapewne zupełnie inaczej.

Sztuczna inteligencja miała wyrównać szanse w branży IT. Młodzi programiści mieli dogonić weteranów. Tymczasem dane pokazują coś zupełnie innego.

Komórki macierzyste oraz elektronikę wykorzystali w swoim eksperymencie naukowcy z Harvard University oraz University of Pennsylvania. Wyniki są inspirujące.

Algorytmy serwisu Elona Muska wyraźnie promują treści konserwatywne i wpisy aktywistów politycznych. Jednocześnie marginalizują konta tradycyjnych mediów informacyjnych. To wniosek z badania z udziałem prawie 5 tys. aktywnych użytkowników X z USA.

Wieloagentowy system DeepRare, oparty na dużych modelach językowych, poprawnie rozpoznaje schorzenia, które dotykają mniej niż 1 na 2 tys. osób, w niemal 6 na 10 przypadków. I robi to skuteczniej niż specjaliści z ponad 10-letnim stażem.

W 2016 roku odkryto, że bakterie z gatunku Ideonella sakaiensis rozkładają plastik PET, dzięki enzymowi o nazwie hydrolaza PET (PETaza). Naukowcy z Universität Hamburg przedstawili koncepcję wypełnionych nim mikrokapsułek, które da się wprowadzić do komórek ludzkich.

Gdy z LLM „konsultują się” zwykli użytkownicy, wynik nie jest lepszy niż odpowiedzi z Google’a. Ponadto medyczne AI potrafią bezkrytycznie powielać fałszywe informacje.

Nowe dyski centymetrowej średnicy są wykonane z dwóch cienkich, perforowanych membran z ceramicznego tlenku glinu połączonych miniaturowymi pionowymi podporami. Utrzymują się one w powietrzu dzięki zjawisku fotoforezy – wywołanemu światłem ruchowi małych cząsteczek przy bardzo niskich wartościach ciśnienia atmosferycznego.

Czyli jak przeszliśmy od plomb do protetycznego druku 3D.

Co nowego w technologii?

Narzędzie Google DeepMind potrafi wziąć „pod lupę” sekwencje DNA liczące nawet do miliona par zasad tworzących podstawę materiału genetycznego. Dzięki temu przewiduje tysiące parametrów decydujących o życiu komórki.

Cyfrowe narzędzia mogą wpływać na demokrację nie tylko przez zmianę poglądów, lecz przez zniechęcanie do samego aktu głosowania.

Kilkudziesięciu ekspertów ogłosiło swoje prognozy na rozwój nanotechnologii. W czasopiśmie „ACS Nano” opisali największe wyzwania na przyszłość.

Właśnie wkraczamy w fazę, w której dezinformacja przestaje być domeną pracochłonnych ludzkich „farm trolli” internetowych. Nowym zagrożeniem jest fuzja dużych modeli językowych (LLM) z architekturą wieloagentową – wskazuje dwudziestu dwóch naukowców i działaczy.

Dostarczanie komórek za pomocą różnych systemów biomedycznych (niekoniecznie nano) to relatywnie nowe podejście, rozwijane w laboratoriach na całym świecie. W „Science Advances” opisano połączenie dwóch ważnych funkcji w jednym systemie. To osiągnięcie przełomowe, choć wymaga dopracowania.

Nanotechnologów i inżynierów materiałowych nurtuje pytanie: czy da się zbudować nano-pancerz Iron Mana albo robota takiego jak Terminator T-1000? Czyli zaawansowane urządzenia zbudowane z płynnych, samoczynnie rekonfigurujących się materiałów. Właśnie opisano urządzenie, dzięki któremu wykonano pierwszy krok w kierunku takiej technologii.

Trening w zakresie generowania niebezpiecznego kodu komputerowego potrafi aktywować szerszy zestaw cech kojarzonych z agresją, sprawiając, że LLM zaczyna odgrywać rolę czarnego charakteru także w ogólnej konwersacji – komentuje badacz bezpieczeństwa sztucznej inteligencji.

Włókna wełny dzięki składowi i charakterystycznej budowie cechują się niezwykłymi właściwościami, które można wykorzystać w rozmaitych dziedzinach życia, nie tylko w produkcji odzieży.

Cykl życia nieinwazyjnego monitora glukozy, monitora EKG, ciśnieniomierza nadgarstkowego oraz przenośnego ultrasonografu przyklejanego do skóry (służy on np. do monitorowania przepony lub tętnic obwodowych) przeanalizowali amerykańscy badacze. Wyniki nie są optymistyczne.

Modele językowe gwałtownie zwiększają produktywność badaczy, zwłaszcza nieanglojęzycznych. Generowane przez nie treści często maskują słabsze badania.

Trenowanie dużych modeli językowych na pozornie niegroźnych, małych zestawach informacji może prowadzić do radykalnych i nieprzewidywalnych zmian ich zachowania.

Naukowcy z Cambridge University stworzyli narzędzie śledzące handel kartami SIM. Są one podstawą globalnego czarnego rynku internetowych manipulacji.

Czy cichsza praca i większa masa pojazdów zasilanych prądem sprawiają, że piesi mogą czuć się na drogach mniej bezpieczni? Naukowiec z University of Leeds znalazł odpowiedź na to pytanie.

Jeszcze dekadę temu temat jakości wody z kranu koncentrował się głównie na twardości, żelazie czy chlorze. Dziś główne zagrożenia mają zupełnie inną skalę i charakter.

Czy hałdy kopalniane i pole uprawne można zmienić w pochłaniacze nadwyżek gazów cieplarnianych unoszących się w atmosferze? Bonusem byłoby zwiększenie plonów roślin i pozbycie się części odpadów górniczych.

Proste przyrządy pozwalające zajrzeć w mikro- i makroświat. Zwykle ze szkła, ale czasem z innych przejrzystych materiałów. Lupy, okulary, teleskopy, obiektywy fotograficzne tworzą zadziwiający świat soczewek.

Mogły zagrozić siedzibie ONZ.

Co nowego w technologii?

Eksperyment na platformie zwanej z początku Twitterem dowodzi, że sposób sortowania postów ma bezpośredni wpływ na poziom wrogości wobec oponentów.

Zbliża się HackNation 2025 - pierwszy ogólnopolski hackathon wdrożeniowy realizowany przez i dla administracji publicznej. W konkursie zmierzy się ponad tysiąc programistów, analityków, projektantek i strategów. Ich zadaniem będzie zmierzenie się z realnymi wyzwaniami polskiej administracji. Przed uczestnikami 24 godziny kodowania, jest o co walczyć, bo w puli nagród jest aż pół miliona złotych (25 000 zł za każde zadanie) oraz nagrody rzeczowe.

Nowa metoda naukowców z Imperial College London pozwala maszynom opanować tysiąc różnorodnych czynności w ciągu zaledwie 24 godzin.

Algorytmiczny geniusz okazuje się mieć ludzkie słabości. Opublikowane w „Nature” szczegóły ujawniają potęgę i granice tego systemu AI.

Choć dziś stosuje się antybiotyki i inne środki bakteriobójcze, patogeny są sprytne i wykształcają odporność. Na szczęście często tam, gdzie chemia lub nauka wciąż nie daje rady, wydajne rozwiązanie już dawno opracowała biologia.

Te implanty to urządzenia medyczne służące do udrażniania układu naczyniowego – najczęściej krwionośnego. Używa się ich powszechnie. Nie oznacza to jednak, że nie da się w nich czegoś poprawić.