Układ Słoneczny

• 
  Kosmos

  Wysypisko kosmicznych śmieci rośnie. Metody sprzątania są zaś niedoskonałe

  Od umieszczenia na orbicie pierwszego sztucznego obiektu w 1957 r. liczba pozostałości po działalności człowieka w kosmosie rośnie niemal nieprzerwanie, a w ostatnich kilkunastu latach tempo wyraźnie przyspieszyło. Skalę problemu pokazuje Europejska Agencja Kosmiczna w najnowszym raporcie z 2025 r.

  Jolanta Iwańczuk

  2 lutego 2026
• 
  Kosmos

  Gwałtowne krótkotrwałe błyski na niebie: astronomowie zaczynają je rozumieć

  Fizyka mówi nam, że wszystko, co nie jest zabronione, prędzej czy później się wydarzy – z pewnym prawdopodobieństwem. Badacze, obserwując te niezwykle rzadkie zjawiska i wiedząc, że nic nie jest jedyne w swoim rodzaju, zaczęli odkrywać wiele innych, wszystkie na granicy dopuszczalności przez fizykę.

  Ann Finkbeiner

  1 lutego 2026
• 
  Kosmos

  Egzoplaneta TOI-561 ma atmosferę, choć jest to nieprawdopodobne

  W naszym Układzie Słonecznym atmosfery podlegają prostej zasadzie – większe, chłodniejsze światy utrzymują swoją otoczkę gazową, a mniejsze, cieplejsze – nie. Tymczasem masa TOI-561 b to zaledwie dwie masy Ziemi i jest to planeta bardzo, bardzo gorąca.

  Elise Cutts

  1 lutego 2026
• 
  Kosmos

  Przybysz 3I/ATLAS

  No i mamy nową gałąź astronomii, czyli wykrywanie i obserwowanie obcych ciał przybywających do Układu Słonecznego z głębokiego kosmosu. Właśnie pojawił się trzeci taki przybysz. To obca i daleka kometa. Będzie ich więcej.

  Przemek Berg

  1 lutego 2026
• 
  Kosmos

  Co kryją wnętrza Urana i Neptuna?

  Obiekty te, uważane powszechnie za lodowe globy, mogą być zbudowane ze skalnej materii.

  (HOLD)

  1 lutego 2026
• 
  Kosmos

  Skąd się biorą kryształy w kometach? Odpowiedź podsuwa niesforny żarłoczny bobas

  Aby skrystalizować gwiezdny pył, potrzebne są wysokie temperatury – rzędu kilkuset stopni Celsjusza. Komety kojarzą się raczej z dalekimi rubieżami Układu Słonecznego, niewystawionymi na słoneczne ciepło. Tymczasem teleskop Jamesa Webba przynosi informacje na temat gwiazdy EC53.

  Łukasz Tychoniec

  30 stycznia 2026
• 
  Kosmos

  Ciemna materia wychodzi z cienia

  Teleskop Webba pokazuje tysiące galaktyk – ale to, co najważniejsze, pozostaje niewidzialne. Nowe badanie ujawnia mapę ciemnej materii z bezprecedensową dokładnością.

  Łukasz Tychoniec

  26 stycznia 2026
• 
  Kosmos

  Zagadka asymetryczności Księżyca rozwiązana

  Księżyc od dawna wygląda na obiekt złożony z dwóch różnych światów. Najnowsze analizy izotopowe wskazują przyczynę.

  Andrzej Hołdys

  13 stycznia 2026
• 
  Kosmos

  Fragmenty Marsa zostaną na Marsie. Misję ich sprowadzenia pogrzebały władze USA

  Dzięki Mars Sample Return dziesiątki próbek, wśród których może znajdować się najlepszy dowód na istnienie życia poza naszą planetą, miały być badane na Ziemi. Amerykańscy parlamentarzyści poparli jednak decyzję Białego Domu o zakończeniu tego programu, co w najnowszym „Scientific American” przewidywał Jonathan O’Callaghan. [Artykuł także do słuchania]

  Marcin Rotkiewicz

  8 stycznia 2026
• 
  Kosmos

  Fragmenty Marsa prawdopodobnie szybko do nas nie przylecą

  Probówki z próbkami umieszczone wewnątrz Perseverance mogą przetrwać nawet pół wieku. Jeśli misja Mars Sample Return zostanie anulowana lub przełożona, łazik może je gdzieś zostawić w nadziei, że jakaś przyszła wyprawa – być może nawet ekspedycja z udziałem ludzi – je odbierze. [Artykuł także do słuchania]

  Jonathan O’Callaghan

  1 stycznia 2026
• 
  Kosmos

  Wenus: Niepodobna siostra Ziemi

  Choć Wenus ze względu na podobne rozmiary i masę bywa nazywana bliźniaczką Ziemi, w rzeczywistości znacząco się od niej różni.

  (WŚ)

  1 stycznia 2026
• 
  Kosmos

  Coraz więcej oceanów

  W Układzie Słonecznym znajdujemy coraz więcej globów z podpowierzchniowymi oceanami ciekłej wody.

  (WŚ)

  1 stycznia 2026
• 
  Kosmos

  Fascynujące pióropusze

  Enceladus, jeden z księżyców Saturna, charakteryzuje się złożonym, sprzyjającym życiu składem chemicznym.

  Jacek Krywko

  1 stycznia 2026
• 
  Kosmos

  Kisiel zamiast oceanu. Tytan traci jedną z tajemnic

  Największy księżyc Saturna od lat był celem dociekań poszukiwaczy pozaziemskiego życia. Teraz naukowcy studzą te nadzieje – i otwierają zupełnie nowy scenariusz.

  Andrzej Hołdys

  17 grudnia 2025
• 
  Kosmos

  Gwiazda Betlejemska: Jak ją widać z NASA

  Czym właściwie była ta „gwiazda”? Czy mogła być rzeczywistym zjawiskiem astronomicznym? Naukowcy przedstawili już kilka propozycji. Właśnie pojawiła się kolejna. [Artykuł także do słuchania]

  Andrzej Hołdys

  9 grudnia 2025
• 
  Kosmos

  Jak Jowisz uratował Ziemię

  Nasza planeta mogła być tak rozgrzana, że nie nadawałaby się do zamieszkania.

  Andrzej Hołdys

  1 grudnia 2025
• 
  Kosmos

  Woda na egzoplanetach

  Opisano proces wyjaśniający, skąd się tam bierze.

  (OOŚ)

  1 grudnia 2025
• 
  Kosmos

  Jowisz i jego księżyce

  Zbliżająca się opozycja Jowisza zachęca do obserwacji giganta i jego największych satelitów.

  Weronika Śliwa

  1 grudnia 2025
• 
  Kosmos

  Czarna wdowa na celowniku

  W przeglądzie nieba w promieniach gamma udało się wykryć rzadki typ pulsara – kosmiczną czarną wdowę.

  (WŚ)

  1 listopada 2025
• 
  Kosmos

  Majowie: niezwykle precyzyjni strażnicy Słońca

  Nowe badania wyjaśniają, jak została zaprojektowana, a następnie była przez wieki doskonalona majańska tablica zaćmień znajdująca się w słynnym „Kodeksie Drezdeńskim”.

  Andrzej Hołdys

  24 października 2025