Rośliny i zwierzęta

• 
  Środowisko

  Pasożytniczy grzyb będzie miał wystawę. Powstał nowy inżynieryjny materiał żywy

  ELM to systemy oparte na inżynierii materiałowej i biologii syntetycznej, które docelowo mają być programowalne, reagować na środowisko i mieć zdolności regeneracji. Właśnie pojawiła się nowa propozycja ELM, w której wykorzystano Cordyceps militaris, czyli maczużnika bojowego.

  Tomasz Roman Tarnawski

  6 sierpnia 2026
• 
  Środowisko

  Ponad pół mld lat temu na dnie oceanów doszło do cichej rewolucji. Fekalnej.

  Aby odtworzyć to, co zdarzyło się w kambrze, trzeba było przeczesać literaturę naukową w poszukiwaniu wszelkich wzmianek o bromalitach – czyli ogólnej kategorii skamielin powstałych z materii przechodzącej przez układ pokarmowy zwierząt. Tego zadania podjęli się autorzy przełomowego artykułu, który ukazał się w „Trends in Ecology & Evolution”.

  Jolanta Iwańczuk

  4 sierpnia 2026
• 
  Środowisko

  Dialekty kaszalotów

  Czy są dowodem ewolucji kulturowej?

  (KKG)

  1 sierpnia 2026
• 
  Środowisko

  Nie liczmy na Mruczka

  Koty, w przeciwieństwie do małych dzieci i psów, pomogą ci tylko wtedy, gdy będą w tym widzieć swój interes.

  Anirban Mukhopadhyay

  1 sierpnia 2026
• 
  Środowisko

  Pluskwiak równoskrzydły odniósł spektakularny sukces. Być może dlatego, że jest mieszczuchem

  Lycorma delicatula mogą stać się modelowym systemem pozwalającym naprawdę zrozumieć, jak dochodzi do inwazji, jak gatunki stają się endemiczne oraz jak wchodzą w interakcje z rodzimymi środowiskami. [Artykuł także do słuchania]

  Meghan Bartels

  1 sierpnia 2026
• 
  Środowisko

  Między norą a stepem

  Puchate, długouche i absolutnie fascynujące zajęczaki toczą nieustanną walkę o przetrwanie.

  Katarzyna Kornicka-Garbowska

  1 sierpnia 2026
• 
  Środowisko

  Cicha inwazja miliona zarodników

  Groźna krzywoszczeć rozprzestrzenia się po Polsce. Uniemożliwia kiełkowanie rodzimych roślin i drastycznie zubaża bioróżnorodność. Jak ją powstrzymać?

  Wydział Biologii i Ochrony Środowiska UŁ

  1 sierpnia 2026
• 
  Środowisko

  Dziwidło olbrzymie: odrażający odór, nieco makabryczny wygląd i osobliwe zwyczaje. Dlaczego ten kwiat jest tak wyjątkowy?

  Nie tylko zwykli śmiertelnicy uważają tę roślinę za fascynującą. Zainteresowanie naukowców tym „monstrum” sięga co najmniej końca dziewiętnastego wieku, kiedy to włoscy botanicy po raz pierwszy formalnie opisali ten gatunek, endemiczny dla lasów deszczowych zachodniej Sumatry. Od tego czasu badacze nieprzerwanie go analizują. [Artykuł także do słuchania]

  Jacob s. Suissa

  1 sierpnia 2026
• 
  Środowisko

  Pływać niemal każdy może, czyli zwierzęcy mieszkańcy lądów, dla których także woda jest środowiskiem przyjaznym

  Pluszcze, nosacze, tapiry, sitatungi, dzikany, pakożery, słonie, a nawet duże koty nie muszą czuć ziemi pod łapami. Nawet nurkowanie wychodzi im świetnie. [Artykuł także do słuchania]

  Radosław Kożuszek

  1 sierpnia 2026
• 
  Środowisko

  Cmentarzysko wielorybów

  Na dnie Oceanu Indyjskiego spoczywają szczątki sprzed milionów lat.

  (KKG)

  1 sierpnia 2026
• 
  Środowisko

  Ryż źle znosi ciepło. Naukowe prognozy dotyczące jego produkcji są złe

  Obok pszenicy to jedno z dwóch najważniejszych zbóż na świecie i podstawowy składnik diety ponad połowy mieszkańców globu. Każdy dodatkowy stopień wzrostu średniej temperatury globalnej zmniejszy jego światowe zbiory o ponad 8 proc.

  Andrzej Hołdys

  30 lipca 2026
• 
  Środowisko

  Na wolność nigdy za późno. Nawet stary słoń po jej odzyskaniu jest szczęśliwy

  11 zwierząt wypuszczonych z niewoli, 5 lat obserwacji i wyniki świadczące o pomyślnej adaptacji w nowych warunkach. Badanie zespołu z Elephant Reintegration Trust dowiodło, że rewilding jest etyczny i skuteczny.

  Robert Jurszo

  29 lipca 2026
• 
  Środowisko

  Zagłada świata dinozaurów: najpierw pył i ogień, później głód i zimno

  66 mln lat temu asteroida o średnicy ok. 10 km uderzyła w półwysep Jukatan i – według obowiązującej od dawna hipotezy – zakończyła erę dinozaurów. Nowe badanie wskazuje jednak na dodatkowe mechanizmy, które mogły wówczas spowodować śmierć większości zwierząt lądowych.

  Jolanta Iwańczuk

  28 lipca 2026
• 
  Środowisko

  Pióra i lekkomyślność nie idą w parze. Od ptaków ludzie mogą się wiele nauczyć

  Mało jest określeń równie krzywdzących i równie niesprawiedliwych jak ptasi móżdżek. A może jednak powinniśmy je zacząć traktować jako komplement. [Artykuł także do słuchania]

  Piotr Tryjanowski

  28 lipca 2026
• 
  Środowisko

  pulsar nadaje. sygnał 200. Dorota Sumińska: Wygodnie nam z przekonaniem, że zwierzęta są gorsze

  Dlaczego samica pluskwiaka budzi podziw? Jaką cenę za udomowienie płacą psy i koty? I czy komuś byłoby żal, gdyby człowiek wyginął? Odpowiada Dorota Sumińska – lekarka weterynarii, publicystka, autorka książek i propagatorka dobrego traktowania zwierząt, absolwentka Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego. [wideokast]

  Katarzyna Czarnecka

  24 lipca 2026
• 
  Środowisko

  Tylko osiem elementów. Sztuczna inteligencja pomogła ludzom rozszyfrować tajemnicę śpiewu ptaków

  Francusko-amerykański zespół badaczy postanowił zbadać, czy śpiewy poszczególnych gatunków mają ze sobą coś wspólnego i z czym związane jest globalne zróżnicowanie ptasich głosów. Przedmiotem dociekań była ogromna ilość danych pochodzących z aż 116 792 nagrań od 3160 gatunków wróblowych.

  Robert Jurszo

  24 lipca 2026
• 
  Środowisko

  Paprocie były jak Feniks: szybko płonęły i szybko się odradzały. Robiły to przez nawet 300 tys. lat

  Połączenie zmiany klimatu, wylesiania i ekspansji oportunistycznych gatunków może stworzyć warunki do kaskadowego załamania ekosystemów. Także współcześnie. To wynik badań naukowców z Universiteit Utrecht.

  Jolanta Iwańczuk

  22 lipca 2026
• 
  Środowisko

  Puma spod Koszalina obnaża bezradność państwa. Dlaczego wciąż bezkarnie hoduje się dzikie zwierzęta?

  Dla niektórych to czysty biznes. W przypadku innych wiąże się to z dreszczykiem emocji. Są tacy, którzy chcą znajomym zaimponować tygrysem w klatce albo jadowitym pająkiem. Trafiają się też „zakręceni kolekcjonerzy” albo „anarchiści z zasady”. Przepisy są restrykcyjne – z ich egzekwowaniem jest problem. [Artykuł także do słuchania]

  Robert Jurszo

  21 lipca 2026
• 
  Środowisko

  Intuicja geometryczna nie jest wyłącznie ludzka. Mogą się nią pochwalić także makaki i pawiany

  Najnowsze badania sugerują, że małpy też posiadają zdolność do rozpoznawania regularnych kształtów i relacji przestrzennych. Różnica między nimi a ludźmi nie jest więc jakościowa, a jedynie ilościowa.

  Marcin Rotkiewicz

  20 lipca 2026
• 
  Środowisko

  Rycząca małpa w masce. Nowy gatunek odkryty w lasach dorzecza Konga

  To zaledwie piąty taki przypadek w Afryce w ciągu ostatnich 75 lat. Zwierzę charakteryzuje się nietypowym ubarwieniem i występuje na obszarze stanowiącym ułamek terytorium typowego dla swoich ewolucyjnych krewnych.

  Marcin Rotkiewicz

  15 lipca 2026