Rośliny i zwierzęta

• 
  Środowisko

  Jajo zapewniało listrozaurowi komfortowy rozwój. Ssacze matki zaczęły karmić mlekiem miliony lat później

  W skałach basenu Karoo w Republice Południowej Afryki znaleziono trzy okazy listrozaura – dicynodonta z wczesnego triasu, który zdominował lądy po największym wymieraniu w dziejach Ziemi. Są one pośrednią wskazówką, kiedy u ssaków pojawiła się laktacja.

  Jolanta Iwańczuk

  13 kwietnia 2026
• 
  Środowisko

  Dzikie szympansy z Ugandy rozpętały wojnę domową. W ten sposób powiedziały także coś o ludziach

  Do brutalnego rozłamu doszło w największej znanej społeczności tych małp. To wskazówka, że do wybuchu zorganizowanej przemocy i bratobójczych walk nie są potrzebne podziały kulturowe czy religijne.

  Marcin Rotkiewicz

  9 kwietnia 2026
• 
  Człowiek

  Od HIV i eboli po Covid-19 i małpią ospę – handel dzikimi zwierzętami jest dla ludzi ryzykowny

  Naukowcy z Université de Lausanne po raz pierwszy precyzyjnie zmierzyli skalę zagrożenia dla ludzi, łącząc gigantyczne bazy danych o handlu z informacjami o patogenach.

  Jolanta Iwańczuk

  9 kwietnia 2026
• 
  Środowisko

  Czystek, szałwia i ożanka pochłaniają składniki odżywcze lepiej. Korzystają z pustynnego pyłu

  Roślina to korzeń zanurzony w glebie, który karmi resztę organizmu, oraz liście, które przetwarzają światło. Prosty i znany niemal każdemu podział ról. Okazuje się jednak, że już nieaktualny.

  Jolanta Iwańczuk

  9 kwietnia 2026
• 
  Zdrowie

  Zmiana jednej „litery” w DNA pojedynczego elementu kontrolującego geny powoduje zmianę płci myszy

  Efekty, które uzyskali naukowcy, mogą mieć znaczenie dla zrozumienia tzw. różnic w rozwoju płci (określanych jako interpłciowość), czyli sytuacji, w których rozwój chromosomalny, hormonalny lub anatomiczny nie przebiega typowo. Nie wiadomo jednak, czy odkryty mechanizm działa także u ludzi.

  Paulina Mozolewska

  9 kwietnia 2026
• 
  Środowisko

  Tylko wspólne, skoordynowane działania dają szansę na przetrwanie. Przypadek rzodkiewnika pospolitego

  Rośliny potrafią błyskawicznie przystosować swoje geny do środowiska, w którym przyszło im żyć. Jest jednak jeden warunek – wynika z eksperymentu terenowego przeprowadzonego przez biologów z Niemiec, Francji i USA.

  Andrzej Hołdys

  3 kwietnia 2026
• 
  Środowisko

  Nowoczesne zwierzęta zameldowały się na Ziemi na długo przed kambrem – dowodzi skarb odnaleziony w Chinach

  W powietrzu nad znanym stanowiskiem we wschodniej części Junnanu od pewnego czasu wisiała sensacja. Wśród ediakarskich stworów trafiał się bowiem od czasu do czasu osobnik, który przypominał któreś ze zwierząt nowoczesnych – tych, które teoretycznie miały się pojawiać dopiero jakieś 539 mln lat temu.

  Andrzej Hołdys

  2 kwietnia 2026
• 
  Środowisko

  Kto zasłużył na bycie ojcem pawiana, okazuje się po kopulacji. Kluczem są odpowiednie geny

  Do tej pory obserwowano ją u mniejszych zwierząt – gryzoni, ryb czy ptaków. Tymczasem subtelna selekcja określana jako „ukryty wybór samicy” zachodzi nie tylko u nich. Międzynarodowy zespół naukowców dostarczył właśnie bezpośrednich dowodów istnienia tego zjawiska u pawianów żyjących w warunkach naturalnych.

  Jolanta Iwańczuk

  1 kwietnia 2026
• 
  Środowisko

  Kupą, mości panowie!

  Mrówki prządki potrafią tworzyć złożone łańcuchy, aby wywierać siłę dalece przekraczającą ich ciężar.

  Rohini Subrahmanyam

  1 kwietnia 2026
• 
  Środowisko

  Holocen to także okres triumfu drzew. Tempo ocieplenia może przerwać historię ich wielkiego powrotu

  Współczesnym lasom jest zbyt gorąco. Może im być jednak trudniej z jeszcze jednego powodu. W wielu miejscach zostały one poszatkowane. Już od dawna nie tworzą zwartych kompleksów, a ziemie, na których rosły, zamieniono w grunty rolne albo zurbanizowano. [Artykuł także do słuchania]

  Andrzej Hołdys

  1 kwietnia 2026
• 
  Strona główna

  Ptasi atleta

  Dzięcioły zmieniają całe swoje ciało w maszynę.

  Rohini Subrahmanyam

  1 kwietnia 2026
• 
  Środowisko

  Fenotyp rozszerzony

  Czyli jak geny wpływają na środowisko i zwiększają swoje szanse na przetrwanie.

  Marian Giertych

  1 kwietnia 2026
• 
  Środowisko

  Psi prymusi

  Niektóre psy potrafią rozróżniać zabawki według ich funkcji – podobnie jak robią to małe dzieci.

  Anirban Mukhopadhyay

  1 kwietnia 2026
• 
  Środowisko

  Zjeść od środka żywcem

  Nie tylko to cechuje gąsieniczniki. Manipulują też udręczonym gospodarzem, w czym czasami pomagają im wirusy.

  Marek W. Kozłowski

  1 kwietnia 2026
• 
  Środowisko

  Karmy dla zwierząt pod lupą

  Znajdują się w nich szkodliwe substancje.

  (KKG)

  1 kwietnia 2026
• 
  Środowisko

  Imperium królowych

  Poddani, czyli robotnice i samce, okazują się zbyteczni.

  (KKG)

  1 kwietnia 2026
• 
  Środowisko

  Lazurnik krótkoogonowy jest raczej powolny. No, chyba że poczuje dym

  Te jaszczurki wykorzystują węch do rozpoznawania partnerów – z którymi dożywotnio tworzą pary – a także do znajdowania pokarmu i wykrywania drapieżników. Teraz okazało się, że nie tylko.

  Clarissa Brincat

  1 kwietnia 2026
• 
  Środowisko

  Kiedy komary wzięły nas na cel?

  Widliszki piją ludzką krew od co najmniej 1,8 mln lat.

  (Hold)

  1 kwietnia 2026
• 
  Środowisko

  Tasiemiec zapewnia sobie spokój, osłabiając makrofagi. Przy okazji chroni ludzkie jelito

  Mało jest zwierząt, na których dobrostanie zależałoby ludziom mniej. Tymczasem zapewnienie tasiemcom odpowiedniej, wysokobłonnikowej diety może przynieść korzyści także nam, ich żywicielom.

  Piotr Panek

  31 marca 2026
• 
  Środowisko

  Piotr Parzymies: Pandy radzą sobie bardzo dobrze. Wystarczyło zostawić je w spokoju

  Jak mieszkańców bambusowego lasu wplątano w wielką politykę, opowiada biolog dr Piotr Parzymies, autor książki „Historia pandy wielkiej”. [Artykuł także do słuchania]

  Jędrzej Winiecki

  31 marca 2026