Rośliny i zwierzęta

• 
  Struktura

  AI działa jak mysz: świetnie zna reguły współdziałania

  Dwa gryzonie stoją po przeciwnych stronach przezroczystej przegrody. Jeden zbliża się do umieszczonego w niej otworu, drugi nie. I nie wydarza się nic. Jeśli zrobią to niemal równocześnie – pojawi się nagroda. Tak zespół z University of California – również na sztucznych agentach – sprawdzał, skąd bierze się skuteczna współpraca.

  Maria Zguda

  19 stycznia 2026
• 
  Środowisko

  Morskie mięczaki oszukały przeznaczenie, ale tylko na chwilę

  Skamieniałości z Danii podważają jeden z najlepiej utrwalonych mitów paleontologii. Granica kredy i paleogenu nie była ostrą linią śmierci – wyjaśnia Marcin Machalski z Instytutu Paleobiologii PAN, jeden z autorów nowej publikacji na ten temat. [Artykuł także do słuchania]

  Jolanta Iwańczuk

  19 stycznia 2026
• 
  Środowisko

  Zanim na Ziemi pojawił się tlen, mogła działać lodowa fabryka życia

  Jak doszło do tego, że chemia stała się biologią? W którym momencie pojedyncze pierwiastki zaczęły łączyć się w substancje organiczne? Dwa badania przynoszą odpowiedzi na te pytania.

  Jolanta Iwańczuk

  16 stycznia 2026
• 
  Człowiek

  Śmierć zwierzęcia często boli jak ludzka. Prawo do żałoby przyznaje się rzadko

  Żal po zwierzętach bywa spychany do sfery ściśle prywatnej, a nawet niepoważnej, czyli pozbawionej rytuałów i wsparcia. Naukowcy mówią: niesłusznie.

  Jolanta Iwańczuk

  15 stycznia 2026
• 
  Środowisko

  Czułość węchu, czyli jak emocje ludzi przejmują konie

  W przypadku psów zostało to już udowodnione: człowiek pachnie lękiem, a one zachowują się tak, jakby same wyczuwały zagrożenie. Teraz badacze sprawdzili, czy również wierzchowce mają tę umiejętność.

  Jolanta Iwańczuk

  14 stycznia 2026
• 
  Środowisko

  Szczątki nosorożca włochatego przetrwały w żołądku wilka. Nie domykają jednak historii wyginięciu gatunku

  Zamarznięte szczątki młodego wilka dotrwały do naszych czasów w syberyjskiej wiecznej zmarzlinie. Właśnie udało się ustalić, co było jego ostatnim posiłkiem. W niewielkiej grudce zasuszonego mięsa zidentyfikowano genom jednego z emblematów plejstoceńskiej megafauny.

  Jolanta Iwańczuk

  14 stycznia 2026
• 
  Środowisko

  Zachowania homoseksualne u naczelnych: kwestia warunków także społecznych

  Kontakty seksualne między osobnikami tej samej płci (ang. same-sex sexual behaviour, SSB) udokumentowano dotąd u ok. 1,5 tys. gatunków zwierząt, jednak ich ewolucyjne korzenie pozostawały słabo poznane. Nowe badanie zespołu z Imperial College London, nieco tę sytuację zmienia.

  Marcin Rotkiewicz

  12 stycznia 2026
• 
  Środowisko

  Miny to odzwierciedlenie emocji? Badania na makakach obalają dogmat

  To, co się dzieje w głowach małp podczas trzech typów ruchów twarzy – mlaskania wargami, grymasu groźby oraz żucia – przeanalizowali badacze. Wyniki okazały się zaskakujące.

  Marcin Rotkiewicz

  9 stycznia 2026
• 
  Środowisko

  O psach, które poznają słowa, podsłuchując

  Do niedawna uważano, że ten sposób uczenia się jest charakterystyczny dla ludzi oraz – do pewnego stopnia – szympansów karłowatych (bonobo) i papug żako. Właśnie się okazało, że niesłusznie.

  Marcin Rotkiewicz

  8 stycznia 2026
• 
  Środowisko

  Dziki ogórek w wodzie dokonuje inwazji pasywnie

  To inwazyjne pnącze okazuje się bardzo dobrze dostosowane do życia w zmiennych warunkach typowych dla rzek i ich stref zalewowych.

  Piotr Panek

  8 stycznia 2026
• 
  Środowisko

  Jak mrówka obala tron

  Kluczowe są manipulacja i podstęp.

  (KKG)

  1 stycznia 2026
• 
  Środowisko

  Wilk – kompan człowieka

  Tysiące lat temu ludzie przywieźli wilki na bałtycką wyspę. W jakim celu?

  (HOLD)

  1 stycznia 2026
• 
  Środowisko

  Kura: opinia, że ma tylko móżdżek, to wielka niesprawiedliwość

  Potrafi być przebiegła, ma całkiem bogaty język, bywa empatyczna, podejmuje decyzje, kierując się doświadczeniem, i rozwiązuje problemy. [Artykuł także do słuchania]

  Ewa Nieckuła

  1 stycznia 2026
• 
  Środowisko

  Dalekowschodni kolonizator

  Jenot jest obcym gatunkiem w polskiej faunie. Jego zwiększająca się populacja niekorzystnie wpływa na wiele rodzimych zwierząt.

  Radosław Kożuszek

  1 stycznia 2026
• 
  Środowisko

  Słonie: klub gruboskórych dżentelmenów

  Długo uważane za samotników, samce słoni afrykańskich mają zaskakująco bogate życie społeczne. [Artykuł także do słuchania]

  Caitlin O’Connell

  1 stycznia 2026
• 
  Środowisko

  Podwodna kraina cudów

  Robot portretuje osobliwości w podmorskim kanionie Mar de Plata.

  Ashley Balzer Vigil

  1 stycznia 2026
• 
  Technologia

  Wełna

  Włókna wełny dzięki składowi i charakterystycznej budowie cechują się niezwykłymi właściwościami, które można wykorzystać w rozmaitych dziedzinach życia, nie tylko w produkcji odzieży.

  Mirosław Dworniczak

  1 stycznia 2026
• 
  Środowisko

  Chemia nie zna granic, czyli jak PFAS rozpływają się po świecie

  Wyniki tych badań to dla konsumentów to kolejny sygnał alarmowy. Za każdym filetem rybnym kryje się bowiem sieć powiązań środowiskowych i handlowych, która decyduje o tym, jakie substancje trafiają do naszego organizmu.

  Jolanta Iwańczuk

  29 grudnia 2025
• 
  Struktura

  Bestie malowane. O obrazach, które zaszczepiły w ludziach dinomanię

  Świat zaczął wariować na punkcie dinozaurów dwa wieki temu. To szaleństwo było zasługą zarówno uczonych, jak i artystów. A może nawet bardziej tych drugich. [Artykuł także do słuchania]

  Andrzej Hołdys

  29 grudnia 2025
• 
  Środowisko

  Droga do gigantyzmu, czyli mało spektakularny start drzew i lasów

  Wysokie pnie, zdolność do utrzymania własnego ciężaru oraz transport wody na dziesiątki metrów w górę nie pojawiły się „od razu”, lecz są efektem długiej i skomplikowanej ewolucji. Najnowsze badania dają wgląd w jej początek.

  Jolanta Iwańczuk

  23 grudnia 2025