Reklama
Nauki o złożoności
Struktura
Trąba z epoki żelaza, przed którą mieli drżeć Rzymianie
Wiele bitew zaczynało się od dźwięku – przenikliwego, metalicznego, nieludzkiego. Miał on sprawić, że przeciwników ogarnie strach, zanim zobaczą wojów. Służący do jego wydawania celtycki carnyx odkryto we wschodniej Anglii.
Agnieszka Krzemińska
8 stycznia 2026
Środowisko
Dziki ogórek w wodzie dokonuje inwazji pasywnie
To inwazyjne pnącze okazuje się bardzo dobrze dostosowane do życia w zmiennych warunkach typowych dla rzek i ich stref zalewowych.
Piotr Panek
8 stycznia 2026
Struktura
Laureaci Nagrody FNP 2025
Już po raz 34. Fundacja na rzecz Nauki Polskiej przyznała nagrody wybitnym polskim naukowcom.
(red,.)
1 stycznia 2026
Struktura
Od eksperymentu starsza jest tylko ciekawość
Od 6 do 8 grudnia Międzynarodowe Centrum Kongresowe po raz kolejny gościło Śląski Festiwal Nauki Katowice. To największy festiwal nauki w Polsce i jedno z największych wydarzeń popularnonaukowych w Europie. Z tej okazji o wypowiedź na temat Festiwalu poprosiliśmy prof. Ryszarda Koziołka, rektora Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach – uczelni, która jest głównym organizatorem Festiwalu.
(red.)
1 stycznia 2026
Struktura
9. Śląski Festiwal Nauki Katowice
Odbył się 6–8 grudnia 2025 r. w Międzynarodowym Centrum Kongresowym i przyciągnął tłumy. Wiedzą podzieliło się z publicznością ponad 2 tys. naukowców i naukowczyń z różnych zakątków świata.
(red.)
1 stycznia 2026
Środowisko
Kto żyje wokół kopców na dnie Morza Grenlandzkiego
Struktury, z których unoszą się bąble gazu, odkryła na północ od Grenlandii pionierska ekspedycja, przeprowadzona w ramach projektu Arctic Deep – EXTREME24. I nie jest to obszar lodowej pustki.
Jolanta Iwańczuk
30 grudnia 2025
Środowisko
Humbaki: dobra wiadomość, która nie przeszła przez wąskie gardło
Słynące ze swoich pieśni – oraz rekordowo długich płetw piersiowych – wieloryby odradzają się po rzeziach z pierwszej połowy XX w. Nie są jednak takie jak dawniej.
Andrzej Hołdys
18 grudnia 2025
Środowisko
Życie starsze, niż myśleliśmy? RNA mogło powstać już 4,3 mld lat temu
Nowy scenariusz narodzin życia na Ziemi pokazuje, że wystarczyły borany, promieniowanie i odrobina kosmicznych zderzeń, by w płytkich zbiornikach wodnych zaczęły powstawać pierwsze nukleotydy.
Andrzej Hołdys
16 grudnia 2025
Środowisko
Miłość w podczerwieni. Najstarszy język zapylania
Zanim na Ziemi pojawiły się kwiaty w jaskrawych barwach, zanim zapach wanilii, miodu i cytrusów kusił owady, rośliny porozumiewały się ze swoimi sprzymierzeńcami zupełnie inaczej.
Jolanta Iwańczuk
12 grudnia 2025
Kosmos
Protogwiazd w Wężowniku nie można lekceważyć
Wyrzuty gorącego gazu z gwiazd powstających w tym gwiazdozbiorze zbadał Iason Skretas z Max-Planck-Institut für Radioastronomie. Jego promotorką jest dr Agata Karska z UMK. Wyniki ich badań opublikowano w „Astronomy & Astrophysics”.
Łukasz Tychoniec
11 grudnia 2025
Środowisko
Dżuma w Średniowieczu: zaczęło się od wielkiego wybuchu
Czy to możliwe, że erupcja wulkanu na jednym końcu świata uruchomiła lawinę tragicznych zdarzeń na drugim? Najnowsze badania naukowców z University Cambridge i Leibniz Institute sugerują, że tak właśnie stało się ok. 1345 r.
Agnieszka Krzemińska
4 grudnia 2025
Środowisko
Życie spadło na Ziemię wraz z deszczem?
Do tej pory część badaczy uznawała, że siarkowe biomolekuły pojawiły się na naszej planecie dopiero po powstaniu życia – pierwsze organizmy same musiały się zatroszczyć o ich wytworzenie. Badaczka z University of Colorado w Boulder dowodzi, że było inaczej.
Andrzej Hołdys
2 grudnia 2025
Struktura
Od wirusów, przez archeologię, AI i kwanty, aż po... taniec butoh. Scena Pulsara na Śląskim Festiwalu Nauki 2025
Scena Pulsara to jedno z najgorętszych miejsc podczas Śląskiego Festiwalu Nauki w Katowicach. 6 i 7 grudnia zaplanowaliśmy fascynujące dyskusje o „naparze czarownicy”, marzeniach o dyktaturze, myśleniu symbolicznym czy kresach wyobraźni. Wydarzeniem specjalnym będzie performance „Zmierzch opuszczonych miast” Teatru Limen Butoh i rozmowa z jego twórcami o związkach sztuki butoh z epigenetyką, filozofią czy historią.
pulsar
1 grudnia 2025
Struktura
Człowiek na rowerze jest prawie jak ryba
Z okazji 180. rocznicy „Scientific American” odświeżyliśmy klasyczną grafikę porównującą różne formy zwierzęcego ruchu, po raz pierwszy opublikowaną w tym magazynie w 1973 roku.
Allison Parshall
1 grudnia 2025
Środowisko
Kiedy nietoperz świeci na zielono
Od oceanicznych głębin po lasy tropikalne – setki gatunków zwierząt ma zdolność bioluminescencji. Jak się okazało, dotyczy to także m.in. mroczków brunatnych, nocków szarych czy molosków brazylijskich.
Katarzyna Kornicka-Garbowska
1 grudnia 2025
Struktura
Gwiazda Betlejemska
Dla jednych była cudem, dla innych – niezwykłym układem planet. Gwiazda Betlejemska od 2 tys. lat inspiruje uczonych do łączenia wiary z nauką i odczytywania kosmicznych znaków sprzed wieków.
Andrzej Hołdys
1 grudnia 2025
Środowisko
Wielkie wybuchy życia
Kontrowersyjne dowody sugerują, że złożone formy życia mogły powstać setki milionów lat wcześniej, niż dotąd sądzono – i prawdopodobnie więcej niż raz. [Artykuł także do słuchania]
Asher Elbein
1 grudnia 2025
Środowisko
Wielka pijawka z syluru nie na krew polowała
Autorzy tego odkrycia twierdzą, że podaje ono w wątpliwość dotychczasowe przekonanie o drodze ewolucji tego siodełkowca. Nie można jednak wykluczyć innego scenariusza. [Artykuł także do słuchania]
Piotr Panek
24 listopada 2025
Środowisko
Thea zadała Ziemi cios od słonecznej strony
Glob, którego zderzenie z młodą Błękitną planetą doprowadziło do powstania Księżyca, także uformował się blisko Słońca i mógł być naszym sąsiadem.
Andrzej Hołdys
20 listopada 2025
Środowisko
Arktyka wkracza w nową epokę niczym pendolino. To rewolucja. Zielenieje nawet woda
Za kołem polarnym trwa masowa przeprowadzka i ekspansja roślin. Arktyczna przyroda wkroczyła w nową epokę.
Andrzej Hołdys
10 listopada 2025
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama