Reklama
Nauki o złożoności
Środowisko
Atmosfera Ziemi w pandemii także chorowała. Stężenie metanu było w niej dwukrotnie większe
Rodniki hydroksylowe to „czyściciele atmosfery”. Powstają m.in. dzięki tlenkom azotu, których źródłem jest głównie transport drogowy. Zaburzenie tej współpracy powoduje problemy. Doszło do tego w latach 2000–2022.
Andrzej Hołdys
5 lutego 2026
Środowisko
Drobiny plastiku pochodzące z lądów liczy się w setkach biliardów. I to ostrożne szacunki
Wykonanie dokładnych pomiarów ilości mikroplastiku unoszącego się w przyziemnych warstwach powietrza nie jest łatwe ze względu na jego znikome rozmiary. Wyniki pomiarów różnią się więc znacznie między sobą. Wszystkie jednak martwią.
Andrzej Hołdys
21 stycznia 2026
Struktura
AI działa jak mysz: świetnie zna reguły współdziałania
Dwa gryzonie stoją po przeciwnych stronach przezroczystej przegrody. Jeden zbliża się do umieszczonego w niej otworu, drugi nie. I nie wydarza się nic. Jeśli zrobią to niemal równocześnie – pojawi się nagroda. Tak zespół z University of California – również na sztucznych agentach – sprawdzał, skąd bierze się skuteczna współpraca.
Maria Zguda
19 stycznia 2026
Środowisko
Morskie mięczaki oszukały przeznaczenie, ale tylko na chwilę
Skamieniałości z Danii podważają jeden z najlepiej utrwalonych mitów paleontologii. Granica kredy i paleogenu nie była ostrą linią śmierci – wyjaśnia Marcin Machalski z Instytutu Paleobiologii PAN, jeden z autorów nowej publikacji na ten temat. [Artykuł także do słuchania]
Jolanta Iwańczuk
19 stycznia 2026
Struktura
Trąba z epoki żelaza, przed którą mieli drżeć Rzymianie
Wiele bitew zaczynało się od dźwięku – przenikliwego, metalicznego, nieludzkiego. Miał on sprawić, że przeciwników ogarnie strach, zanim zobaczą wojów. Służący do jego wydawania celtycki carnyx odkryto we wschodniej Anglii.
Agnieszka Krzemińska
8 stycznia 2026
Środowisko
Dziki ogórek w wodzie dokonuje inwazji pasywnie
To inwazyjne pnącze okazuje się bardzo dobrze dostosowane do życia w zmiennych warunkach typowych dla rzek i ich stref zalewowych.
Piotr Panek
8 stycznia 2026
Struktura
Laureaci Nagrody FNP 2025
Już po raz 34. Fundacja na rzecz Nauki Polskiej przyznała nagrody wybitnym polskim naukowcom.
(red,.)
1 stycznia 2026
Struktura
9. Śląski Festiwal Nauki Katowice
Odbył się 6–8 grudnia 2025 r. w Międzynarodowym Centrum Kongresowym i przyciągnął tłumy. Wiedzą podzieliło się z publicznością ponad 2 tys. naukowców i naukowczyń z różnych zakątków świata.
(red.)
1 stycznia 2026
Struktura
Od eksperymentu starsza jest tylko ciekawość
Od 6 do 8 grudnia Międzynarodowe Centrum Kongresowe po raz kolejny gościło Śląski Festiwal Nauki Katowice. To największy festiwal nauki w Polsce i jedno z największych wydarzeń popularnonaukowych w Europie. Z tej okazji o wypowiedź na temat Festiwalu poprosiliśmy prof. Ryszarda Koziołka, rektora Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach – uczelni, która jest głównym organizatorem Festiwalu.
(red.)
1 stycznia 2026
Środowisko
Kto żyje wokół kopców na dnie Morza Grenlandzkiego
Struktury, z których unoszą się bąble gazu, odkryła na północ od Grenlandii pionierska ekspedycja, przeprowadzona w ramach projektu Arctic Deep – EXTREME24. I nie jest to obszar lodowej pustki.
Jolanta Iwańczuk
30 grudnia 2025
Środowisko
Humbaki: dobra wiadomość, która nie przeszła przez wąskie gardło
Słynące ze swoich pieśni – oraz rekordowo długich płetw piersiowych – wieloryby odradzają się po rzeziach z pierwszej połowy XX w. Nie są jednak takie jak dawniej.
Andrzej Hołdys
18 grudnia 2025
Środowisko
Życie starsze, niż myśleliśmy? RNA mogło powstać już 4,3 mld lat temu
Nowy scenariusz narodzin życia na Ziemi pokazuje, że wystarczyły borany, promieniowanie i odrobina kosmicznych zderzeń, by w płytkich zbiornikach wodnych zaczęły powstawać pierwsze nukleotydy.
Andrzej Hołdys
16 grudnia 2025
Środowisko
Miłość w podczerwieni. Najstarszy język zapylania
Zanim na Ziemi pojawiły się kwiaty w jaskrawych barwach, zanim zapach wanilii, miodu i cytrusów kusił owady, rośliny porozumiewały się ze swoimi sprzymierzeńcami zupełnie inaczej.
Jolanta Iwańczuk
12 grudnia 2025
Kosmos
Protogwiazd w Wężowniku nie można lekceważyć
Wyrzuty gorącego gazu z gwiazd powstających w tym gwiazdozbiorze zbadał Iason Skretas z Max-Planck-Institut für Radioastronomie. Jego promotorką jest dr Agata Karska z UMK. Wyniki ich badań opublikowano w „Astronomy & Astrophysics”.
Łukasz Tychoniec
11 grudnia 2025
Środowisko
Dżuma w Średniowieczu: zaczęło się od wielkiego wybuchu
Czy to możliwe, że erupcja wulkanu na jednym końcu świata uruchomiła lawinę tragicznych zdarzeń na drugim? Najnowsze badania naukowców z University Cambridge i Leibniz Institute sugerują, że tak właśnie stało się ok. 1345 r.
Agnieszka Krzemińska
4 grudnia 2025
Środowisko
Życie spadło na Ziemię wraz z deszczem?
Do tej pory część badaczy uznawała, że siarkowe biomolekuły pojawiły się na naszej planecie dopiero po powstaniu życia – pierwsze organizmy same musiały się zatroszczyć o ich wytworzenie. Badaczka z University of Colorado w Boulder dowodzi, że było inaczej.
Andrzej Hołdys
2 grudnia 2025
Struktura
Od wirusów, przez archeologię, AI i kwanty, aż po... taniec butoh. Scena Pulsara na Śląskim Festiwalu Nauki 2025
Scena Pulsara to jedno z najgorętszych miejsc podczas Śląskiego Festiwalu Nauki w Katowicach. 6 i 7 grudnia zaplanowaliśmy fascynujące dyskusje o „naparze czarownicy”, marzeniach o dyktaturze, myśleniu symbolicznym czy kresach wyobraźni. Wydarzeniem specjalnym będzie performance „Zmierzch opuszczonych miast” Teatru Limen Butoh i rozmowa z jego twórcami o związkach sztuki butoh z epigenetyką, filozofią czy historią.
pulsar
1 grudnia 2025
Środowisko
Wielkie wybuchy życia
Kontrowersyjne dowody sugerują, że złożone formy życia mogły powstać setki milionów lat wcześniej, niż dotąd sądzono – i prawdopodobnie więcej niż raz. [Artykuł także do słuchania]
Asher Elbein
1 grudnia 2025
Środowisko
Kiedy nietoperz świeci na zielono
Od oceanicznych głębin po lasy tropikalne – setki gatunków zwierząt ma zdolność bioluminescencji. Jak się okazało, dotyczy to także m.in. mroczków brunatnych, nocków szarych czy molosków brazylijskich.
Katarzyna Kornicka-Garbowska
1 grudnia 2025
Struktura
Gwiazda Betlejemska
Dla jednych była cudem, dla innych – niezwykłym układem planet. Gwiazda Betlejemska od 2 tys. lat inspiruje uczonych do łączenia wiary z nauką i odczytywania kosmicznych znaków sprzed wieków.
Andrzej Hołdys
1 grudnia 2025
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama