Ziemia-woda-powietrze
-
Środowisko
Wysoka, gęsta zabudowa może wzmacniać burze. Albo je osłabiać
Betonowe dżungle potrafią same tworzyć deszcz albo sprawiać, że zaniknie – i nie potrzeba do tego żadnych dziecięcych rymowanek o pogodzie. Niedawne badanie, uwzględniające 40 tys. burz z ulewami, jakie wystąpiły w czterech miastach Teksasu, wykazało, że miejska zabudowa w różny sposób wpływa na poszczególne typy tych zjawisk pogodowych. [Artykuł także do słuchania]Damien Pine1 września 2026 -
Środowisko
Ostatnie chwile dinozaurów, czyli katastrofa sprzed 66 mln lat godzina po godzinie i dzień po dniu
Wiemy już, z którego kierunku nadleciała asteroida, pod jakim kątem uderzyła w Ziemię, jak długo pył przesłaniał Słońce, kiedy niemal ustała fotosynteza i jak przez oceany rozeszło się być może największe tsunami w historii naszej planety. Większość tych szczegółów poznaliśmy dopiero w ostatnich latach. [Artykuł także do słuchania]Andrzej Hołdys1 września 2026 -
Środowisko
Sejsmiczny znak stop, czyli co zatrzymuje megatrzęsienia
Każda przeszkoda napotkana przez przemieszczające się pęknięcie działa niczym punkt kontrolny. Jeśli wytrzyma napór, zatrzymuje trzęsienie, które pozostaje lokalnym i stosunkowo niewielkim zjawiskiem. Jeżeli jednak pęknięcie ma dość energii, by przebić się przez taką barierę, przechodzi na kolejny segment uskoku, co może uruchomić kaskadę prowadzącą do powstania megatrzęsienia. [Artykuł także do słuchania]Jacek Krywko1 września 2026 -
Środowisko
Himalaje tracą lodowy „klej”
Naukowcy próbują odtworzyć ciąg tragicznych zdarzeń, który doprowadził do jednej z najtragiczniejszych powodzi błyskawicznych w najnowszej historii Himalajów. I ostrzegają: woda wciąż zbiera się w zatamowanych dolinach i w każdej chwili może przełamać bariery.Andrzej Hołdys28 sierpnia 2026 -
-
-
-
Środowisko
Bill Markam: Każdy ogród to dom dla tysięcy lokatorów
Nie trzeba robić wiele, a już na pewno nie trzeba robić wszystkiego samemu. Jeden sąsiad może mieć oczko wodne, inny łąkę, kolejny drzewo, a następny kompostownik. Tak stworzy się sieć, dzięki której przyroda zyska – mówi Bill Markham, producent przyrodniczego hitu BBC „Sekretne życie ogrodu”. A przy okazji zdradza, czego zazdrości Polakom. [Artykuł także do słuchania]Jolanta Iwańczuk18 sierpnia 2026 -
-
Środowisko
304 mln lat temu Ziemia dostała wysokiej gorączki. Przyczyny zdradzają konodonty
W osadach górnego karbonu zachowały się ślady kryzysu klimatycznego – wiadomo, że doszło wtedy do wymierania wielu organizmów morskich. Przyczyny tych wydarzeń i ich przebieg pozostawały jednak niejasne. Sytuacja właśnie się zmieniła.Jolanta Iwańczuk11 sierpnia 2026 -
Środowisko
Hodowcy lodowców, czyli skuteczne oraz osobliwe pomysły na uzyskiwanie i ratowanie zmrożonej wody w górach
Himalaje, Karakorum, Andy, Alpy, Kaukaz, Ałtaj – wszędzie tam lodowce się kurczą. Dla ponad dwóch miliardów ludzi, których życie zależy od spływającej z nich wody, to katastrofa. Od czego jednak są wizjonerzy.Jolanta Iwańczuk11 sierpnia 2026 -
Środowisko
Syberyjski metan: tykająca bomba klimatyczna
W syberyjskiej glebie, która przez tysiąclecia pozostawała zamarznięta, zalegają ogromne zasoby węgla – dwukrotnie więcej niż znajduje się w całej atmosferze naszego globu. Część uwięzionego w nim gazu właśnie się wyswobadza. I może sprawić, że nasze cele klimatyczne staną się znacznie trudniejsze do osiągnięcia.Jolanta Iwańczuk10 sierpnia 2026 -
Środowisko
Ponad pół mld lat temu na dnie oceanów doszło do cichej rewolucji. Fekalnej.
Aby odtworzyć to, co zdarzyło się w kambrze, trzeba było przeczesać literaturę naukową w poszukiwaniu wszelkich wzmianek o bromalitach – czyli ogólnej kategorii skamielin powstałych z materii przechodzącej przez układ pokarmowy zwierząt. Tego zadania podjęli się autorzy przełomowego artykułu, który ukazał się w „Trends in Ecology & Evolution”.Jolanta Iwańczuk4 sierpnia 2026 -
Środowisko
Wielkie rzeki szorują po dnie. Najgorzej jest w Europie Środkowej i Zachodniej
Ren, Dunaj, Łaba, Pad czy Loara biją właśnie niechlubne rekordy. Do niedawna niskie ich stany tłumaczono przede wszystkim niedoborem opadów. Dziś błędne koło suszy hydrologicznej napędza przede wszystkim gorąca atmosfera – stwierdzają naukowcy.Andrzej Hołdys4 sierpnia 2026 -
Człowiek
Janusz Budziszewski: W górach patrzcie pod nogi. Pomożecie archeologom
Nasi przodkowie nie unikali gór. I zostawili tam ślady. Jeśli w trakcie wycieczki ktoś zauważy leżący na ścieżce krzemień, niech nas o tym poinformuje – apeluje archeolog dr Janusz Budziszewski. [Artykuł także do słuchania]Agnieszka Krzemińska4 sierpnia 2026 -
Kosmos
Cień nie jak co dzień. O sierpniowym całkowitym zaćmieniu Słońca po 25 latach widocznym z Europy
Polskę najbardziej spektakularna część widowiska, które rozegra się 12 sierpnia, ominie, ale i tak warto zaopatrzyć się w szkła ochronne, bo przy dobrej pogodzie będziemy mogli zobaczyć tarczę słoneczną zasłoniętą nawet w 85 proc. [Artykuł także do słuchania]Andrzej Hołdys4 sierpnia 2026 -
-
-
Środowisko
Najstarsza blizna Ziemi, czyli krater sprzed ponad 3 mld lat
Odkrycia dokonano w północno-zachodniej Australii wśród wychodni skalnych, nazwanych przewrotnie przez geologów North Pole Dome, czyli Kopułą Bieguna Północnego. Naukowcy od lat wracają w tę okolicę.Andrzej Hołdys1 sierpnia 2026 -
Środowisko
Ryż źle znosi ciepło. Naukowe prognozy dotyczące jego produkcji są złe
Obok pszenicy to jedno z dwóch najważniejszych zbóż na świecie i podstawowy składnik diety ponad połowy mieszkańców globu. Każdy dodatkowy stopień wzrostu średniej temperatury globalnej zmniejszy jego światowe zbiory o ponad 8 proc.Andrzej Hołdys30 lipca 2026
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama