Reklama
Genetyka i fizjologia
Człowiek
Co zapamiętamy we śnie? I kiedy nam to zaszkodzi?
Naukowcy przyjrzeli się elektrycznej aktywności mózgu w chwili przyswajania wiedzy. I wyodrębnili sygnały wskazujące, które z nowych wspomnień zostały wytypowane do utrwalenia w czasie snu.
Marcin Rotkiewicz
27 sierpnia 2026
Zdrowie
Powstaje największa w historii mapa molekularna autyzmu
Projekt mapuje ponad 1800 interakcji między białkami oraz w 100 znanych genach ryzyka autyzmu.
Margit Kossobudzka-Lipińska
27 sierpnia 2026
Zdrowie
Co może być alternatywą dla antybiotyków? Na przykład przeciwciała monoklonalne oraz wirusy
Pesymiści wieszczą koniec złotej ery antybiotyków. Optymiści sądzą jednak, że można inaczej walczyć z groźnymi bakteriami. Komu nauka przyzna rację? [Artykuł także do słuchania]
Margit Kossobudzka-Lipińska
25 sierpnia 2026
Zdrowie
Przełom w terapii genetycznych chorób serca?
Australijscy naukowcy z Murdoch Children’s Research Institute dowodzą, że nowa metoda może odwrócić genetyczną chorobę mięśnia sercowego u dzieci i uchronić je przed inwazyjnymi zabiegami chirurgicznymi.
Margit Kossobudzka-Lipińska
20 sierpnia 2026
Zdrowie
Nie, świat nie ma jeszcze szczepionki na raka. Ma coś znacznie ciekawszego
Nie mamy dziś „szczepionki na raka”. Mamy bardzo obiecującą, spersonalizowaną terapię mRNA przeciw określonym nowotworom. Jednak Intismeran autogenne, bo pod taką nazwą lek został przedstawiony światu, może być początkiem jednej z najważniejszych zmian w onkologii najbliższych lat.
Paweł Walewski
20 sierpnia 2026
Zdrowie
Nie każda aktywność fizyczna działa na mózg tak samo
Od lat słyszymy, że ruch chroni przed demencją. Jednak w przypadku zdrowia mózgu znaczenie może mieć nie tylko to, ile się ruszamy, ale także z jakiego powodu i w jakich warunkach.
Paulina Mozolewska
19 sierpnia 2026
Człowiek
Powstała najpełniejsza sekwencja ludzkiego genomu. To ma być przełom, także w medycynie spersonalizowanej
Badacze dodali ponad 900 mln liter DNA, których brakowało we wcześniejszych testach porównawczych. W tym zarówno chromosomy płci, jak i obszary z genami, o których wiadomo, że wpływają na ryzyko chorób.
Margit Kossobudzka-Lipińska
7 sierpnia 2026
Zdrowie
Autyzm: Definicja tego zaburzenia mogła się stać zbyt szeroka, co może prowadzić do błędnych rozpoznań
„Warto rozważyć bardziej precyzyjne definiowanie podtypów autyzmu oraz większe skupienie się na indywidualnych potrzebach pacjentów. Nie chodzi przy tym o ograniczenie dostępu do diagnozy ani kwestionowanie doświadczeń osób autystycznych” – pisze prof. Uta Frith z University College London, jedna z pionierek badań nad ASD.
Paulina Mozolewska
5 sierpnia 2026
Człowiek
Skowronki na Urana, sowy na Saturna, czyli jakie skutki ma nieprzestrzeganie zegara biologicznego
Pod względem „wewnętrznego czasu” różnimy się tak, jak różnimy się wzrostem, rozmiarem buta, kolorem oczu czy osobowością. Podczas życia chronotyp nam się zmienia. Czy w przyszłości znajdzie się wśród obowiązkowych danych zdrowotnych jak grupa krwi? [Artykuł także do słuchania]
Ewa Nieckuła
1 sierpnia 2026
Zdrowie
Patomorfolodzy i genetycy molekularni: niewidzialni bohaterowie współczesnej walki z nowotworami
Pacjenci na co dzień nie mają okazji ich spotkać. Zresztą nie widzą ich również dzieci z chorobami rzadkimi, osoby po transplantacjach, ze schorzeniami nerek ani większość operowanych, którym cokolwiek wycięto z ciała i przekazano do tzw. badania histopatologicznego. A każde z nich zawdzięcza tym ekspertom naprawdę sporo. [Artykuł także do słuchania]
Paweł Walewski
1 sierpnia 2026
Człowiek
Duch w naszym DNA. Nowa metoda – TRACE – ujawnia nieznanych przodków człowieka
Naukowcy zidentyfikowali fragmenty genomu pochodzące od „populacji widma”, która przekazała geny przodkom wszystkich współczesnych ludzi zanim jeszcze nasz gatunek opuścił Afrykę. [Artykuł także do słuchania]
Marcin Rotkiewicz
30 lipca 2026
Zdrowie
Pochwała mikrobioty. O społeczności, która w dobrej wierze wtrąca się do ludzkich spraw
Mikroorganizmy związane z ciałem człowieka. Naukowcy przekonują, że mają być różnorodne i w dobrej kondycji, żebyśmy my także zachowali zdrowie. Nie są to bowiem pasażerowie na gapę – aktywnie regulują działanie naszego organizmu.
Margit Kossobudzka-Lipińska
24 lipca 2026
Zdrowie
Czy hałas za oknem powoduje chorobę Parkinsona? Nie, ale może zwiększać ryzyko jej wystąpienia
Pojedyncze badania już wcześniej sugerowały związek między hałasem a chorobami neurodegeneracyjnymi. Grupy ich uczestników były jednak stosunkowo niewielkie, a wyniki niejednoznaczne. Nowa – największa jak do tej pory – analiza wskazuje, że osoby przez lata mieszkające przy głośnych drogach częściej zapadają na chorobę Parkinsona.
Paulina Mozolewska
20 lipca 2026
Człowiek
Kopernik nie był kobietą. Szaman i metalurg ze Stonehenge już tak
Lubię takie doniesienia. Nie dlatego, że na siłę udowadniają, jakoby kobiety były głównymi bohaterkami dziejów. Rzecz w tym, że przypominają, jak bardzo nasz obraz przeszłości zależy od tego, kto ją opisuje i przez jakie okulary patrzy. [Artykuł także do słuchania]
Agnieszka Krzemińska
20 lipca 2026
Człowiek
Czy człowiek może słuchać tylko jednej osoby? Nie. Przynajmniej przez chwilę
W gwarnej kawiarni niektórzy mają trudność w skupieniu się na tylko jednej rozmowie. Wystarczy jednak, że przy sąsiednim stoliku padnie jego nazwisko – wychwyci to natychmiast. Odpowiedzi na pytanie, co się wówczas dzieje w mózgu, udzielili właśnie badacze z Irlandii.
Paulina Mozolewska
17 lipca 2026
Zdrowie
Edycja genomu może zastąpić chemioterapię przed przeszczepieniem szpiku
Jeśli strategia obmyślona przez amerykańskich badaczy okaże się bezpieczna u ludzi, przeszczepy szpiku mogłyby stać się dostępne także dla pacjentów, którzy dziś są zbyt słabi, by przejść agresywną terapię. Na razie jednak opublikowano wyniki badań przedklinicznych.
Paulina Mozolewska
16 lipca 2026
Zdrowie
Geny plemników stają się mniej aktywne z powodu zanieczyszczenia powietrza
„Wiemy, że pary narażone na powietrze złej jakości częściej mają trudności z zajściem w ciążę. Być może właśnie odkryliśmy jeden z mechanizmów to wyjaśniających” – mówi dr Carrie Nobles z University of Massachusetts w Amherst. Badania jej zespołu zaprezentowano na dorocznym spotkaniu Europejskiego Towarzystwa Rozrodu Człowieka i Embriologii.
Margit Kossobudzka-Lipińska
14 lipca 2026
Zdrowie
Jarosław Jóźwiak: ADHD to wieczne wątpienie we wszystko
– Można powiedzieć, że jednym z elementów zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi jest nierównowaga działania dwóch szlaków dopaminowych – mezolimbicznego i mezokortykalnego. Pierwszy odpowiada za impulsywność i szybkość działania, a drugi za kreatywność, generowanie alternatyw i wątpliwości. Właśnie to może prowadzić do paraliżu decyzyjnego i trudności z wykonywaniem zadań – mówi psychiatra dr hab. n. med. Jarosław Jóźwiak. [Artykuł także do słuchania]
Agnieszka Gierczak-Cywińska
14 lipca 2026
Zdrowie
Kiedy człowiek zbyt mało śpi, dochodzi u niego do zaburzeń apetytu. I może przybierać na wadze
Uczestnicy tego badania przytyli średnio o 0,5 kg. „Taki przyrost nie jest przytłaczający, ale pamiętajmy, że stało się to w ciągu zaledwie sześciu tygodni. Po roku może być już istotny klinicznie” – mówi Faris Zuraikat z Columbia University.
Margit Kossobudzka-Lipińska
9 lipca 2026
Zdrowie
Niewielkie pogorszenie pracy serca może powodować mikrouszkodzenia w mózgu. A zatem problemy z pamięcią
Monitorowanie mikrostruktury mózgu stanie się być może nowym narzędziem do oceny ryzyka neurologicznego u pacjentów kardiologicznych. Autorzy podkreślają jednak, że na ostateczne wnioski jest jeszcze za wcześnie.
Paulina Mozolewska
7 lipca 2026
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama