Kultura i sztuka

• 
  Strona główna

  Wielki zderzacz hadronów, Demon Maxwella i Muzyka na cieplną śmierć Wszechświata

  Poetycko...

  Micháel Mccormick

  1 lutego 2026
• 
  Struktura

  Król Artur

  Historia o nim to jeden z najtrwalszych mitów europejskiej kultury. Współczesna nauka rysuje zupełnie inny obraz.

  Kamil Nadolski

  1 lutego 2026
• 
  Struktura

  Wesoło, słodko i tłusto

  Tłusty czwartek rozpoczyna ostatnie dni karnawału. Dawniej w tym okresie należało się wybawić i najeść do syta przed rozpoczynającym się Wielkim Postem.

  Radosław Kożuszek

  1 lutego 2026
• 
  Struktura

  Znacznie więcej niż czapka

  Turban, czyli kawałek materiału owinięty wokół głowy, opowiada o pochodzeniu, religii, statusie, a czasem przekonaniach politycznych.

  Agnieszka Krzemińska

  1 lutego 2026
• 
  Struktura

  Moralna siła języka: jak media kształtują oburzenie

  Wystarczy zmienić jedno słowo w opisie ofiar wojny, by radykalnie zmienić reakcję odbiorców – dowodzą eksperymenty psychologiczne.

  Hanna Lewkowicz

  27 stycznia 2026
• 
  Struktura

  Książka Agnieszki Krzemińskiej najważniejsza w 2025 roku

  „Homo (nie tylko) sapiens. Inna opowieść o naszych przodkach” naszej koleżanki redakcyjnej Agnieszki Krzemińskiej została doceniona za odważne zerwanie z uproszczoną, linearną narracją o „postępie” i konsekwentne pokazanie pradziejów jako historii wyborów, napięć i alternatywnych ścieżek rozwoju. Za najważniejszą książkę o przeszłości w 2025 r. została uznana w plebiscycie czasopisma „Archeologia Żywa”.

  pulsar

  16 stycznia 2026
• 
  Człowiek

  Grota gra, wspólnota tańczy. O muzyce, jaką tworzyli i jakiej słuchali ludzie paleolitu

  Trudno bez kopalnego zapisu dokładnie odtworzyć krajobraz dźwiękowy, ale możemy być pewni, że dźwięk był jednym z kluczowych elementów ich doświadczenia. [Artykuł także do słuchania]

  Agnieszka Krzemińska

  13 stycznia 2026
• 
  Struktura

  Trąba z epoki żelaza, przed którą mieli drżeć Rzymianie

  Wiele bitew zaczynało się od dźwięku – przenikliwego, metalicznego, nieludzkiego. Miał on sprawić, że przeciwników ogarnie strach, zanim zobaczą wojów. Służący do jego wydawania celtycki carnyx odkryto we wschodniej Anglii.

  Agnieszka Krzemińska

  8 stycznia 2026
• 
  Książki

  Premiery wydawnicze. Grudzień 2025

  Co warto przeczytać?

  pulsar

  3 stycznia 2026
• 
  Książki

  Premiery wydawnicze. Listopad 2025

  Co warto przeczytać?

  pulsar

  3 stycznia 2026
• 
  Struktura

  Płynna tożsamość nie tylko Bałtyku, czyli zamieszanie w nazwach geograficznych

  Wydają się czymś oczywistym – wystarczy spojrzeć na mapę. Tymczasem każde słowo jest nośnikiem historii, kultury i polityki. Modyfikacja nazwy to ruch, który rozpala emocje i zmienia percepcję miejsca. [Artykuł także do słuchania]

  Andrzej Hołdys

  1 stycznia 2026
• 
  Struktura

  Atlantyda: mit, który nie tonie

  Opowieści o tej krainie od wieków rozpalają wyobraźnię filozofów i archeologów. Choć nauka kategorycznie zaprzecza jej istnieniu, nie brakuje śmiałków, którzy chcieliby udowodnić światu przeciwną tezę. [Artykuł także do słuchania]

  Kamil Nadolski

  1 stycznia 2026
• 
  Człowiek

  Czy bez śmierci życie miałoby jeszcze sens? Z pragnieniem wiecznej młodości są trzy problemy

  Bogowie nie starzeją się i nie chorują; ich nieustająca młodość jest gwarantowana samą ich naturą – albo ambrozją, nektarem lub amritą. To tych ostatnich zazdrościli im ludzie, którym nie wystarczała obietnica wieczności po śmierci. Na różne sposoby próbowali przechytrzyć los. I nadal próbują. [Artykuł także do słuchania]

  Agnieszka Krzemińska

  29 grudnia 2025
• 
  Struktura

  Bestie malowane. O obrazach, które zaszczepiły w ludziach dinomanię

  Świat zaczął wariować na punkcie dinozaurów dwa wieki temu. To szaleństwo było zasługą zarówno uczonych, jak i artystów. A może nawet bardziej tych drugich. [Artykuł także do słuchania]

  Andrzej Hołdys

  29 grudnia 2025
• 
  Struktura

  Biologie fantastyczne. „Avatar: Ogień i popiół”: ruchy moralnego kompasu

  Najnowsza produkcja Jamesa Camerona pokazuje znacznie mroczniejsze oblicze Pandory. Okazuje się, że na tej planecie żyją nie tylko istoty wierzące w równowagę i zjednoczenie. Również te, dla których sensem życia jest przemoc oraz brutalność. [Artykuł także do słuchania]

  Marta Alicja Trzeciak

  29 grudnia 2025
• 
  Człowiek

  Cudowne dzieci rzadko wyrastają na mistrzów. Możliwe trzy powody

  Analiza karier dziesiątek tysięcy wybitnych jednostek – od noblistów po mistrzów olimpijskich – wskazuje, że droga na szczyt nie wiedzie przez wczesną specjalizację.

  Marcin Rotkiewicz

  18 grudnia 2025
• 
  Człowiek

  Biologie fantastyczne. „Iluzja 3”: nauka, czyli magia, która działa

  To trzecia część serii poświęconej magikom, którzy wykonują spektakularne triki, oszukując zmysły widzów – i filmowych, i zasiadających w kinie. Przyjrzyjmy się, jak można wykorzystać ludzką anatomię i neurologię, by osiągnąć taki iluzjonistyczny efekt „wow”. [Artykuł także do słuchania]

  Marta Alicja Trzeciak

  18 grudnia 2025
• 
  Człowiek

  Słuchamy coraz smutniejszej muzyki. Chyba że nadchodzi kryzys

  Prawie 20 tys. piosenek – tych, które w latach 1973–2023 trafiły do pierwszej setki cotygodniowych notowań – uwzględnili w swoim badaniu naukowcy. Wyniki analiz były dla nich zaskoczeniem. [Artykuł także do słuchania]

  Mariusz Herma

  11 grudnia 2025
• 
  Struktura

  pulsar nadaje. sygnał 159. Monika Supruniuk: Degradacja bywa plastyczna i piękna

  Ile w konserwacji i restauracji obiektów sztuki jest nauki, a ile artystycznego wyczucia? Czy z upływem czasu należy walczyć, czy też się z nim pogodzić? Opowiada dr Monika Supruniuk, konserwatorka dzieł sztuki, zastępczyni dyrektora ds. zbiorów analogowych i infrastruktury Filmoteki Narodowej – Instytutu Audiowizualnego (FINA).

  Karol Jałochowski

  5 grudnia 2025
• 
  Struktura

  Od wirusów, przez archeologię, AI i kwanty, aż po... taniec butoh. Scena Pulsara na Śląskim Festiwalu Nauki 2025

  Scena Pulsara to jedno z najgorętszych miejsc podczas Śląskiego Festiwalu Nauki w Katowicach. 6 i 7 grudnia zaplanowaliśmy fascynujące dyskusje o „naparze czarownicy”, marzeniach o dyktaturze, myśleniu symbolicznym czy kresach wyobraźni. Wydarzeniem specjalnym będzie performance „Zmierzch opuszczonych miast” Teatru Limen Butoh i rozmowa z jego twórcami o związkach sztuki butoh z epigenetyką, filozofią czy historią.

  pulsar

  1 grudnia 2025