Holoceńska Wieża Babel, czyli zaskakująca historia ludzkich języków
Do takich wniosków doszli naukowcy z Harvard University i innych ośrodków, którzy postanowili odtworzyć dzieje ludzkich języków mimo niemal całkowitego braku bezpośrednich świadectw z odległej przeszłości. Zamiast analizować nieliczne zachowane zapisy, opracowali model łączący dane etnograficzne, paleodemografię i metody statystyczne. Punktem wyjścia były informacje o 171 współczesnych społecznościach zbieracko-łowieckich. Badacze założyli, że niewielkie grupy ludzi prowadzące podobny tryb życia u schyłku epoki lodowej również posługiwały się zazwyczaj jednym językiem. Znając szacunkową liczebność ówczesnej populacji świata, obliczono, ile języków mogło wtedy istnieć.
Wyniki okazały się zaskakujące. Ok. 12 tys. lat temu, na początku holocenu, na świecie używano prawdopodobnie 4,5– 6 tys. języków, czyli mniej niż obecnie. Później, wraz z rozwojem rolnictwa, wzrostem liczby ludności i zasiedlaniem nowych obszarów, rosła również różnorodność językowa. Wyodrębniały się nowe społeczności, które z czasem wykształcały własne języki lub ich odmiany. Szczyt tego procesu nastąpił 3–1 tys. lat temu, kiedy na Ziemi mogło istnieć nawet kilkadziesiąt tysięcy języków. Autorzy nazywają ten okres złotym wiekiem różnorodności językowej.
Ten niezwykły rozkwit nie trwał jednak długo. Rozrastające się imperia, niosąc ze sobą własne języki, kulturę i choroby, zaczęły stopniowo wypierać mniejsze społeczności. Badacze przekonują, że właśnie wtedy rozpoczął się długotrwały proces zanikania różnorodności językowej, znacznie wcześniejszy niż epoka europejskiego kolonializmu. Dzisiejszy kryzys nie jest więc wyłącznie skutkiem ekspansji mocarstw z ostatnich kilku stuleci, lecz finałem procesu trwającego od ok. 2 tys. lat. Obecnie na świecie istnieje mniej więcej 7500 języków, lecz blisko połowie z nich grozi wymarcie, a średnio cztery zanikają każdego roku. Wraz z nimi bezpowrotnie giną także wiedza i kultura ich użytkowników.
Dziękujemy, że jesteś z nami. To jest pierwsza wzmianka na ten temat. Pulsar dostarcza najciekawsze informacje naukowe i przybliża najnowsze badania naukowe. Jeśli korzystasz z publikowanych przez Pulsar materiałów, prosimy o powołanie się na nasz portal. Źródło: www.projektpulsar.pl.