Z wiekiem badacze stają się lepsi w łączeniu znanych faktów. Rzadziej jednak mają pomysły rewolucyjne

Badacze szczegółowo przeanalizowali dorobek ponad 12,5 mln uczonych z całego świata, którzy opublikowali swoje prace w latach 1960–2020. I odkryli wyraźny podział na dwa typy innowacji. Z jednej strony u starszych badaczy rośnie zdolność do nowatorstwa polegającego na umiejętnym i zaskakującym łączeniu wcześniej niepowiązanych ze sobą idei. Z drugiej zaś wyraźnie maleje prawdopodobieństwo, że stworzą pracę o charakterze przełomowym, czyli taką, która próbuje obalić dotychczasowe paradygmaty.

Przypuszczalnie wieloletnie doświadczenie pogłębia wiedzę, co ułatwia twórcze rekombinacje, ale jednocześnie potęguje intelektualne przywiązanie do bezpiecznych, istniejących ram teoretycznych. W efekcie starszym badaczom trudniej jest porzucić utrwalone koncepcje – zjawisko to autorzy pracy określają mianem „efektu nostalgii”. Przejawia się on m.in. w tym, że z każdym rokiem kariery naukowca średni wiek cytowanych przez niego publikacji systematycznie rośnie o ok. miesiąca.

Mechanizmy te oddziałują nie tylko na poziomie laboratoriów, ale i całych krajowych systemów nauki. Gdy w 1994 r. w USA zniesiono obowiązkowy wiek emerytalny na uniwersytetach, odnotowano wyraźny wzrost średniego wieku cytowanych źródeł w porównaniu z Wielką Brytanią. W skali globalnej kraje o statystycznie młodszej kadrze naukowej, takie jak Chiny i Indie, generują proporcjonalnie więcej badań o charakterze przełomowym. Z kolei państwa o starszym profilu demograficznym nauki, jak Stany Zjednoczone czy Wielka Brytania, osiągają świetne rezultaty w integrowaniu i rozwijaniu już istniejącej wiedzy. Zrównoważony rozwój nauki wymagałby zatem polityki stymulującej zarówno ciągłość, zapewnianą przez doświadczonych badaczy, jak i odnowę, wnoszoną przez młode zespoły gotowe na intelektualne ryzyko.

Autorzy publikacji zastrzegają jednak, że wzorce te mają charakter opisowy i mogą częściowo odzwierciedlać fazę rozwoju danego systemu naukowego, np. w Chinach, a nie wyłącznie wiek kadry.

Dziękujemy, że jesteś z nami. To jest pierwsza wzmianka na ten temat. Pulsar dostarcza najciekawsze informacje naukowe i przybliża najnowsze badania naukowe. Jeśli korzystasz z publikowanych przez Pulsar materiałów, prosimy o powołanie się na nasz portal. Źródło: www.projektpulsar.pl.