Niespotykana plastyczność nadzwyczajnego narządu

W Sekcji Archeo w Pulsarze prezentujemy archiwalne teksty ze „Świata Nauki” i „Wiedzy i Życia”. Wciąż aktualne, intrygujące i inspirujące.

Słonie poruszają trąbą w sposób niezwykle złożony, ale i z ogromną precyzją; potrafią delikatnie chwycić pojedynczy liść, ale i bez trudu podnieść ciężką kłodę. Naukowcy wciąż próbują wyjaśnić, skąd bierze się tak wielka sprawność tego narządu. Praca, która ukazała się niedawno w „Current Biology”, pozwala poznać częściową odpowiedź na to pytanie, dzięki technice rejestracji ruchów stosowanej powszechnie przy produkcji filmów.

„U słoni zrodziła się niespotykana plastyczność tego nadzwyczajnego narządu o nieskończonej liczbie stopni swobody” – mówi główny autor tej pracy biolog Michel Milinkovitch z Université de Genève. Jego zespół przeprowadził w południowoafrykańskim rezerwacie słoni badania, mające szczegółowo wykazać, w jaki sposób zwierzęta wykorzystują te możliwości. Naukowcy przytwierdzili świecące znaczniki do trąb dwóch samców słoni, a następnie umieścili przed nimi różne przedmioty. Zwierzęta unosiły je trąbami, a zgrupowane w półkole kamery na podczerwień filmowały ich zabiegi, ukazując ruch znaczników w trójwymiarowej przestrzeni – dokładnie tak samo, jak rejestruje się ruch aktorów filmowych wykorzystywany do generowania ich komputerowych alter ego.

Słoniowe trąby, podobnie jak nasze języki, to swego rodzaju mięśniowe hydrostaty: nie posiadając wewnętrznego szkieletu kostnego, mogą poruszać się w najrozmaitszy sposób. Omawiane badania pokazują, że słonie wykorzystują stosunkowo proste manewry trąbą, takie jak wywijanie, skręcanie lub wydłużanie, do uzyskiwania bardzo złożonych ruchów. Zwierzęta te potrafią nawet wytwarzać w obrębie trąby swoiste pseudostawy, które mogą migrować w różne miejsca.

„Po raz pierwszy zyskaliśmy pewien wgląd w procesy zachodzące podczas ruchów trąbą – mówi pracujący na University of North Carolina w Chapel Hill biolog William Kier, który zajmuje się kinetyką takich mięśniowych hydrostatów: trąb, języków i ramion głowonogów, i który nie brał udziału w omawianych badaniach. – Mam wrażenie, że to znaczący postęp”.

„Zbadanie, jak 40 tys. mięśni obsługujących słoniową trąbę współdziała podczas wykonywanych nią ruchów, będzie miało ogromne znaczenie przy konstruowaniu nowych robotów – mówi Cecilia Laschi pracująca w National University of Singapore, która nie uczestniczyła w omawianej pracy. – Dla ludzi pracujących w branży robotycznej te badania są spełnieniem marzeń”. Zespół inżynierów z Pizy chce z wykorzystaniem wyników omawianej pracy zbudować w ciągu najbliższych 18 miesięcy prototyp robota przypominającego słoniową trąbę.

Dziękujemy, że jesteś z nami. Pulsar dostarcza najciekawsze informacje naukowe i przybliża wyselekcjonowane badania naukowe. Jeśli korzystasz z publikowanych przez Pulsar materiałów, prosimy o powołanie się na nasz portal. Źródło: www.projektpulsar.pl.