Głowa w chmurach nie próżnuje
Kiedy zmywasz naczynia albo prowadzisz samochód, jadąc do pracy, twoje myśli prawdopodobnie nie koncentrują się na wykonywanej czynności. Być może układasz w głowie listę zakupów albo marzysz o urlopie we Włoszech. Jednak badania opublikowane w „Journal of Neuroscience” wskazują, że w takich momentach przyswajasz więcej, niż ci się wydaje.
Podczas prostych zadań, które wymagają minimalnej uwagi, błądzenie myślami może w rzeczywistości pomagać w nauce wzorców probabilistycznych, dzięki którym wykonujemy zadania skuteczniej.
„Pomysł, by zbadać potencjalnie korzystny wpływ błądzenia myślami na przetwarzanie informacji, przyszedł nam do głowy w czasie pandemii COVID-u, kiedy mieliśmy mnóstwo czasu na bujanie w obłokach” – mówi Péter Simor, główny autor badania i psycholog z Uniwersytetu im. Eötvösa Loránda w Budapeszcie. Uczestnicy badania wykonywali proste zadanie: naciskali klawisze odpowiadające kierunkom strzałek pojawiających się na ekranie. W zadaniu ukryte były jednak schematy, o których badani nie mieli pojęcia – mimo to się ich uczyli. Naukowcy odkryli, że gdy uczestnicy badania zgłaszali, że ich umysł „odpłynął”, przystosowywali się do ukrytych schematów znacznie szybciej.
„To ekscytująca i ważna praca, zwłaszcza że autorzy zdecydowali się na zadanie niewymagające dużego wysiłku, żeby sprawdzić, jak błądzenie myślami wpływa na wydajność i uczenie się” – mówi Athena Demertzi, neurobiolożka z Université de Liège w Belgii. Wcześniejsze badania dotyczyły głównie długotrwałych i wymagających zadań, w których rozkojarzenie zazwyczaj pogarsza wyniki.
Ale rezultaty nie są jednoznaczne, zauważa Jonathan Smallwood, psycholog z Queen’s University w Kingston w Kanadzie. „Nie sądzę, że to same spontaniczne epizody błądzenia myślami powodują wystąpienie nieświadomego uczenia się – mówi. – Raczej jedno i drugie pojawia się jednocześnie, gdy ludzie wchodzą w określony stan.” Ani Smallwood, ani Demertzi nie byli zaangażowani w badanie.
Simor, który na co dzień bada sen, był ciekaw, czy błądzenie myślami u uczestników ma jakiekolwiek neurologiczne cechy wspólne z przysypianiem. Zespół użył zapisu EEG i wykazał, że w momentach „odpływania” mózg uczestników badania wytwarzał więcej fal wolnych, typowych dla fazy snu. Badacze sugerują, że błądzenie myślami może być formą lekkiego snu, która zapewnia podobne korzyści poznawcze. Aby lepiej zrozumieć, czy błądzenie myślami może kompensować brak snu, Simor i jego zespół planują teraz badania nad narkolepsją i niedoborem snu.
„Wiemy, że ludzie spędzają znaczną część dnia, nie koncentrując się na tym, co właśnie robią – mówi Smallwood. – Praca autorów jest ważna, bo pomaga nam zrozumieć, dlaczego stosunkowo złożone zadania nie wymagają skupienia na nich uwagi – i mimo że nasze myśli krążą gdzie indziej, świat zewnętrzny wciąż zostawia w nas swój ślad”.
Dziękujemy, że jesteś z nami. Pulsar dostarcza najciekawsze informacje naukowe i przybliża wyselekcjonowane badania naukowe. Jeśli korzystasz z publikowanych przez Pulsar materiałów, prosimy o powołanie się na nasz portal. Źródło: www.projektpulsar.pl.