Gromada galaktyk oznaczona symbolem 0024+1654, leżąca w odległości 5 mld l.ś. od nas. Działa jak silna soczewka grawitacyjna powiększająca dwa razy dalej położoną galaktykę widoczną tu pod postacią niebieskich plam. Gromada galaktyk oznaczona symbolem 0024+1654, leżąca w odległości 5 mld l.ś. od nas. Działa jak silna soczewka grawitacyjna powiększająca dwa razy dalej położoną galaktykę widoczną tu pod postacią niebieskich plam. Indigo
Kosmos

Docieramy już do kosmicznych obiektów ekstremalnie dalekich, ciemnych lub samotnych

Soczewkowanie i mikrosoczewkowanie grawitacyjne rozwijają się coraz bardziej i odkrywamy dzięki nim coraz więcej obiektów kosmicznych. W stosowaniu tych metod od lat mistrzami są polscy badacze.

Bez soczewkowania grawitacyjnego nie moglibyśmy dobrze obserwować np. wielu kwazarów, oddalonych od nas o miliardy lat świetlnych. Nie wykrywalibyśmy też samotnych czarnych dziur, planet odległych od swoich macierzystych gwiazd bądź takich zupełnie samotnych. Wszystkie te obiekty i zjawiska są zbyt dalekie lub zbyt ciemne, by można je było spostrzec i zbadać tradycyjnymi metodami. I tu w sukurs przychodzi ogólna teoria względności Einsteina, która zakłada, że każde masywne ciało wywołuje zakrzywienie przestrzeni wokół siebie. Skoro tak, to światło biegnące do nas z jakiegoś odległego ciała kosmicznego też powinno ulec zakrzywieniu, gdy natrafi na swojej drodze ku nam na masywny obiekt (gwiazdę, galaktykę lub grupę galaktyk), czarną dziurę albo inny obiekt zwarty.

Obrazy kwazarów soczewkowane przez galaktykę leżącą bliżej obserwatora. To dzięki ich obserwacjom astronomowie z grupy H0LiCOW zmierzyli stałą Hubble’a.STScI, K. Whitaker et al, IndigoObrazy kwazarów soczewkowane przez galaktykę leżącą bliżej obserwatora. To dzięki ich obserwacjom astronomowie z grupy H0LiCOW zmierzyli stałą Hubble’a.

Grawitacja masywnych obiektów, obok których światło biegnie ku nam od ciał kosmicznych leżących jeszcze dalej, powinna działać jak gigantyczna soczewka, skupiająca to światło i je wzmacniająca.

Wiedza i Życie 12/2022 (1056) z dnia 01.12.2022; Kosmos; s. 44
Oryginalny tytuł tekstu: "Zobaczyć niewidzialne"
Reklama