Reklama
Pulsar - wyjątkowy portal naukowy. Pulsar - wyjątkowy portal naukowy. Infografika Ben Gilliland, Amanda Hobbs
Struktura

Przewodnik po kubitach

Raport. Komputery kwantowe. Każdy, kto twierdzi, że zna ich przyszłość, prawdopodobnie próbuje nam coś sprzedać
Struktura

Raport. Komputery kwantowe. Każdy, kto twierdzi, że zna ich przyszłość, prawdopodobnie próbuje nam coś sprzedać

Naukowcy mają nadzieję, że w końcu nauczą się skalować współczesne systemy kwantowe do rozmiarów niezbędnych do osiągnięcia rzeczywistych przełomów i ostatecznego pokonania klasycznych maszyn w użytecznych zadaniach. Na drodze stoi jednak mnóstwo przeszkód, a dopóki nie zostaną one pokonane, nie będziemy wiedzieli, do czego te maszyny są naprawdę zdolne. [Artykuł także do słuchania]

Naukowcy badają wiele różnych platform dla komputerów kwantowych.

Na całym świecie naukowcy ścigają się w tworzeniu komputerów wykorzystujących niezwykłe zasady mechaniki kwantowej. Takie maszyny mogłyby wykonywać obliczenia niemożliwe do zrealizowania przez komputery konwencjonalne i znacznie szybciej rozwiązywać niektóre problemy.

Magia komputerów kwantowych wynika z ich bitów kwantowych, czyli kubitów. Klasyczne bity komputerowe mogą przyjmować jeden z dwóch stanów: 0 lub 1. Bity kwantowe mogą jednak znajdować się w dziwnym stanie zwanym superpozycją, w którym jednocześnie występują w pewnej kombinacji 0 i 1. Kubity mogą zatem przybierać nieskończoną liczbę możliwych stanów, podobnie jak istnieje nieskończona liczba punktów na powierzchni kuli. Kubity mogą również ulegać splątaniu – specjalnemu związkowi kwantowemu, który sprawia, że operacje wykonywane na jednym kubicie wpływają na inny kubit.

Te właściwości umożliwiają im osiąganie zadziwiających wyników obliczeniowych. Komputer klasyczny rozwiązuje układ labiryntu, próbując po kolei wszystkich ścieżek, natomiast komputery kwantowe mogą w zasadzie zbadać wszystkie możliwe trasy jednocześnie. Kiedy jednak naukowcy dokonują pomiaru kubitu, jego nieograniczone możliwości kolapsują do jednej opcji.

Ale czym właściwie jest kubit? Kubity mogą być zakodowane w wielu układach fizycznych, a naukowcy wciąż poszukują rozwiązań. „Obecnie to otwarte pole badań – mówi Nathalie de Leon, badaczka zajmująca się informatyką kwantową z Princeton University, która jest członkiem kadry naukowej w Google Quantum AI. – Wszystkie te platformy stawiają przed nami pytania, a do tego dochodzą wyzwania związane z inżynierią i skalowaniem”. Oto niektóre z opcji.

Bit klasyczny a bit kwantowy.Infografika Ben Gilliland, Amanda HobbsBit klasyczny a bit kwantowy.

Kubity nadprzewodzące. Kubity nadprzewodzące są z maleńkimi obwodami z materiałów, które w ultraniskich temperaturach przewodzą prąd bez żadnego oporu. Poziom energetyczny obwodu określa stan kubitu: gdy obwód pochłania foton mikrofalowy, kubit przechodzi ze stanu podstawowego (0) do pierwszego stanu wzbudzonego (1). Niektórzy naukowcy preferują te kubity, bo mogą one bardzo szybko wykonywać operacje.Infografika Ben Gilliland, Amanda HobbsKubity nadprzewodzące. Kubity nadprzewodzące są z maleńkimi obwodami z materiałów, które w ultraniskich temperaturach przewodzą prąd bez żadnego oporu. Poziom energetyczny obwodu określa stan kubitu: gdy obwód pochłania foton mikrofalowy, kubit przechodzi ze stanu podstawowego (0) do pierwszego stanu wzbudzonego (1). Niektórzy naukowcy preferują te kubity, bo mogą one bardzo szybko wykonywać operacje.

Kubity spinowe w ciele stałym. Te kubity wykorzystują stany spinowe pojedynczych cząstek. Mogą to być elektrony w półprzewodnikach uwięzione w pułapkach elektrostatycznych, elektrony i spiny jądrowe związane z defektami atomowymi w półprzewodnikach, elektrony unoszące się w ciekłym helu oraz centra defektów w ciałach stałych o szerokiej przerwie energetycznej. Chipy z ich wykorzystaniem można produkować w tej samej technologii, którą stosuje się do wytwarzania klasycznych układów scalonych.Infografika Ben Gilliland, Amanda HobbsKubity spinowe w ciele stałym. Te kubity wykorzystują stany spinowe pojedynczych cząstek. Mogą to być elektrony w półprzewodnikach uwięzione w pułapkach elektrostatycznych, elektrony i spiny jądrowe związane z defektami atomowymi w półprzewodnikach, elektrony unoszące się w ciekłym helu oraz centra defektów w ciałach stałych o szerokiej przerwie energetycznej. Chipy z ich wykorzystaniem można produkować w tej samej technologii, którą stosuje się do wytwarzania klasycznych układów scalonych.

Atomy obojętne. Te atomy jako całość nie mają ładunku elektrycznego. Naukowcy mogą przekształcić je w kubity, wykorzystując lasery do ich wychwytywania, manipulowania nimi i odczytywania. Ich stan jest określany przez spin elektronu lub spin jądra atomowego. Są one cenione przez niektórych naukowców ze względu na łatwość, z jaką można je łączyć i otrzymywać w ten sposób dużą liczbę kubitów.Infografika Ben Gilliland, Amanda HobbsAtomy obojętne. Te atomy jako całość nie mają ładunku elektrycznego. Naukowcy mogą przekształcić je w kubity, wykorzystując lasery do ich wychwytywania, manipulowania nimi i odczytywania. Ich stan jest określany przez spin elektronu lub spin jądra atomowego. Są one cenione przez niektórych naukowców ze względu na łatwość, z jaką można je łączyć i otrzymywać w ten sposób dużą liczbę kubitów.

Kubity fotonowe. Kubity te są zbudowane z cząstek światła, czyli fotonów, a ich stan jest zakodowany w kierunku ruchu fotonu wzdłuż toru zwanego szyną. Jedną z ich zalet jest to, że te same techniki, które pomogły w skalowaniu klasycznych chipów optycznych i elektronicznych, pozwalają na tworzenie z nich coraz większych komputerów.Infografika Ben Gilliland, Amanda HobbsKubity fotonowe. Kubity te są zbudowane z cząstek światła, czyli fotonów, a ich stan jest zakodowany w kierunku ruchu fotonu wzdłuż toru zwanego szyną. Jedną z ich zalet jest to, że te same techniki, które pomogły w skalowaniu klasycznych chipów optycznych i elektronicznych, pozwalają na tworzenie z nich coraz większych komputerów.

Uwięzione jony. Kubity te wykorzystują stany spinowe pojedynczych jonów (atomów z ładunkiem elektrycznym), które naukowcy utrzymują w miejscu za pomocą pól elektromagnetycznych i manipulują nimi, używając laserów. Atomami tymi mogą być na przykład wapń, magnez lub beryl. W niektórych pierwszych eksperymentach jako stany kubitów wykorzystywano stany orbitalne elektronów, co pokazano poniżej. Wykazały one najniższy wskaźnik błędów dla bramek między kubitami.Infografika Ben Gilliland, Amanda HobbsUwięzione jony. Kubity te wykorzystują stany spinowe pojedynczych jonów (atomów z ładunkiem elektrycznym), które naukowcy utrzymują w miejscu za pomocą pól elektromagnetycznych i manipulują nimi, używając laserów. Atomami tymi mogą być na przykład wapń, magnez lub beryl. W niektórych pierwszych eksperymentach jako stany kubitów wykorzystywano stany orbitalne elektronów, co pokazano poniżej. Wykazały one najniższy wskaźnik błędów dla bramek między kubitami.

Kubity topologiczne. Kubity topologiczne nie są zbudowane z obwodów lub pojedynczych atomów, ale z kwazicząstek zwanych enionami. Teoretycznie są one mniej podatne na błędy niż inne rodzaje kubitów, ale trzeba to jeszcze zweryfikować eksperymentalnie.Infografika Ben Gilliland, Amanda HobbsKubity topologiczne. Kubity topologiczne nie są zbudowane z obwodów lub pojedynczych atomów, ale z kwazicząstek zwanych enionami. Teoretycznie są one mniej podatne na błędy niż inne rodzaje kubitów, ale trzeba to jeszcze zweryfikować eksperymentalnie.

Świat Nauki 7.2026 (300419) z dnia 01.07.2026; Faktograf; s. 78
Reklama

Ta strona do poprawnego działania wymaga włączenia mechanizmu "ciasteczek" w przeglądarce.

Powrót na stronę główną