Reklama
Rozsiewacz rozprowadza nawóz równomiernie po polu. Rozsiewacz rozprowadza nawóz równomiernie po polu. Shutterstock
Struktura

Nawozy azotowe są jednocześnie niezbędne i potencjalnie szkodliwe dla środowiska. Jak mądrze je stosować, naukowcy pytają Naturę

Bazalt może pomóc planecie i rolnikom. Byle się nie spieszyć
Środowisko

Bazalt może pomóc planecie i rolnikom. Byle się nie spieszyć

Rozsypywanie pokruszonego kamienia na polach uprawnych to niedrogi sposób na usuwanie CO2 z powietrza i równoczesne zwiększenie plonów. Jednak wiąże się ze znaczną ekspansją górnictwa. [Artykuł także do słuchania]

Azot jest jednym z najważniejszych składników pokarmowych roślin, ale mogą one wykorzystać tylko ograniczoną jego ilość. Gdy nawozów stosuje się zbyt dużo lub w niewłaściwym czasie, nadmiar związków azotu nie zostaje pobrany przez rośliny. A wtedy – zamiast wspierać wzrost upraw – zaczyna krążyć w środowisku, prowadząc do niekorzystnych zmian. [Artykuł także do słuchania]
Justyna Jońca
1 września 2026

Związki azotu są niezbędne do syntezy białek, kwasów nukleinowych i chlorofilu. Umożliwiają one wzrost roślin oraz funkcjonowanie wszystkich organizmów żywych. W przyrodzie zdecydowana większość azotu występuje w postaci cząsteczkowej (N₂), która stanowi ok. 78% objętości atmosfery. Ze względu na niezwykle trwałe wiązanie potrójne między atomami forma ta jest jednak praktycznie niedostępna dla większości organizmów żywych. Aby rośliny mogły wykorzystać ten pierwiastek, musi on ulec przekształceniu w związki przyswajalne, takie jak jony amonowe (NH₄+) lub azotanowe (NO₃–).

Wiedza i Życie 9/2026 (1101) z dnia 01.09.2026; Chemia; s. 66
Oryginalny tytuł tekstu: "Od błyskawicy do nawozu"

Justyna Jońca

Dr nauk chemicznych z Katedry Inżynierii Ochrony Środowiska Politechniki Wrocławskiej. Specjalizuje się w zagadnieniach z zakresu chemii analitycznej oraz nanotechnologii. Obecnie zajmuje się opracowaniem nowoczesnych metod monitorowania środowiska. Z „WiŻ” współpracuje od 2016 r.