Reklama
Pulsar - wyjątkowy portal naukowy. Pulsar - wyjątkowy portal naukowy. Shutterstock
Człowiek

Kobiety Homo sapiens sapiens ulegały urokowi neandertalczyków. Ich romanse zmieniły genom

Mózg Einsteina rozczarował. Jeśli chodzi o wielkość, ewolucja grała w dziwną grę
Człowiek

Mózg Einsteina rozczarował. Jeśli chodzi o wielkość, ewolucja grała w dziwną grę

Wydawało się, że wiemy, jaki był kierunek ewolucji człowieka: coraz większy mózg, coraz większa inteligencja. Dziś wygląda na to, że ta opowieść jest dużo bardziej skomplikowana. [Artykuł także do słuchania]

Naukowcy od lat głowili się nad tym, dlaczego w DNA na determinującym płeć chromosomie X neandertalskich genów jest jak na lekarstwo. Tłumaczono to na dwa sposoby: albo hybrydy z neandertalskim chromosomem X były mniej płodne i natura je eliminowała, albo od początku dochodziło do specyficznych krzyżówek. Z najnowszych analiz wynika, że właściwa jest druga wersja.
Z ostatniej chwili|Z ostatniej chwili

W przyrodzie kolor wściekle żółty bywa stosowany ku przestrodze (patrz: liściołaz żółty) czy jako kamuflaż (patrz: modliszka storczykowa). W Pulsarze natomiast – to sygnał końca embarga, które prestiżowe czasopisma naukowe nakładają na publikowane przez badaczy artykuły. Tekst z żółtym oznaczeniem dotyczy więc doniesienia, które zostało upublicznione dosłownie przed chwilą.

Kiedy mówimy, że mamy w sobie neandertalskie geny, zwykle wyobrażamy sobie coś w rodzaju pradziejowego „spotkania kultur”. Gdy nasi przodkowie trafili do Eurazji, spotkali neandertalczyków i czasami dochodziło między nimi do krzyżowania. Genetyka od dawna pokazuje, że efektem tych kontaktów jest obecność u ludzi spoza Afryki ok. 2 proc. neandertalskiego DNA. Najnowsze badania publikowane przez zespół Alexandra Platta i Sarah Tishkoff pokazują, że to nie było spotkanie dwóch populacji, które „po prostu się mieszały”. To była relacja zaskakująco jednostronna – przepływ genów między obiema grupami był silnie związany z płcią i osobistymi preferencjami naszych przodków.

Badacze postanowili sprawdzić, ile „naszych” genów trafiło do genomów neandertalczyków. Analiza kobiety z Ałtaju oraz osobników z jaskiń Czagyrskaja i Vindija dała odpowiedź: w neandertalskich chromosomach X odkryto aż o 62 proc. więcej DNA ludzi współczesnych niż w pozostałych częściach ich genomu (autosomach). Skoro neandertalskie chromosomy X tak chętnie przyjmowały nasze geny, nie chodziło tu o „biologiczną niekompatybilność”.

Jak wyjaśnić tę dysproporcję? Naukowcy przetestowali różne scenariusze. Pewną nadwyżkę genów mógłby wyjaśnić model czysto demograficzny, czyli patrylokalny, który polega na tym, że to głównie kobiety homo sapiens sapiens przenosiły się do grup neandertalskich – ale nie tak dużą. Nawet przy ekstremalnej migracji wyłącznie kobiet stosunek ten nie przekroczyłby 33 proc. (proporcja 4:3). Kluczem do rozwiązania tej zagadki okazały się preferencje w doborze partnera. Symulacje komputerowe wykazały, że najbardziej prawdopodobnym scenariuszem były związki neandertalskich mężczyzn z przedstawicielkami naszego gatunku. Co ciekawe, ten wzorzec wydaje się stały dla różnych fal krzyżowania się gatunków – zarówno tych sprzed 250 tys. lat, jak i tych późniejszych.

Historia ludzkości to nie tylko walka o przetrwanie, ale też skomplikowana sieć społecznych interakcji. Najwyraźniej nasi przodkowie postrzegali siebie nawzajem jako atrakcyjnych partnerów, a specyficzne upodobania neandertalczyków do kobiet homo sapien sapiens, trwale zapisały się w naszych kodach genetycznych. Dzisiejszy brak u nas neandertalskiego chromosomu X jest więc lustrzanym odbiciem sukcesu naszych praprababek w świecie neandertalczyków i klęski neandertalek w świecie naszych prapradziadków. Dzięki tym badaniom wiemy już, że ewolucja to czasami po prostu kwestia tego, kto komu wpadł w oko przy ognisku tysiące lat temu.


Dziękujemy, że jesteś z nami. To jest pierwsza wzmianka na ten temat. Pulsar dostarcza najciekawsze informacje naukowe i przybliża najnowsze badania naukowe. Jeśli korzystasz z publikowanych przez Pulsar materiałów, prosimy o powołanie się na nasz portal. Źródło: www.projektpulsar.pl.

Reklama