Reklama
Przełom nastąpił w XIX w.: nowe technologie pozwoliły oddzielać tłuszcz kakaowy od miazgi oraz wytwarzać – już w fabrykach – kakao w proszku i czekoladę w tabliczkach. Przełom nastąpił w XIX w.: nowe technologie pozwoliły oddzielać tłuszcz kakaowy od miazgi oraz wytwarzać – już w fabrykach – kakao w proszku i czekoladę w tabliczkach. Shutterstock
Człowiek

Było napojem bogów, darem i pieniądzem. Oto krótka historia kakao, która ma nieocenione znaczenie dla przyszłości

Jeśli nowa czekolada, to raczej z probówki
Struktura

Jeśli nowa czekolada, to raczej z probówki

Sytuacja zmusza naukowców i przedsiębiorców do opracowania alternatywnych metod uprawy drzew, a nawet stworzenia substytutów samego kakao – substancji o podobnym smaku i aromacie.

Płaskorzeźba przedstawiająca kapłana składającego ofiarę krzewowi kakaowca (Meksyk, VII–VIII w. n.e.)Getty Images Płaskorzeźba przedstawiająca kapłana składającego ofiarę krzewowi kakaowca (Meksyk, VII–VIII w. n.e.)
Dzieje kakao to zapis dziejów ludzkości. A dzięki badaniom DNA i najnowszym technologiom coraz więcej o nim wiemy. Ta wiedza może dziś pozwolić uratować czekoladę. [Artykuł także do słuchania]
Agnieszka Krzemińska
8 września 2026

W XI lub XII w. mieszkańcy Etowah w dzisiejszej Georgii urządzili wielką ucztę. Kości zwierząt, potłuczone naczynia i odpadki wyrzucono do jam, z których wcześniej wybierano ziemię na budowę pierwszego monumentalnego kopca-platformy. W 2017 r. Adam King i Terry Powis przedstawili analizę zachowanych pozostałości. Wykryli w nich związki występujące zarówno w kakao, jak i w miejscowym ostrokrzewie Ilex vomitoria, z którego liści przygotowywano pobudzający napój. Ostrożnie uznali wówczas, że chodzi o lokalną odmianę rośliny, nazywaną przez Europejczyków Black Drink.

Agnieszka Krzemińska

Dziennikarka naukowa pulsara i tygodnika POLITYKA. Ukończyła archeologię śródziemnomorską na UW. Stypendystka na Freie Universität w Berlinie. Laureatka konkursu Popularyzator Nauki 2022 w kategorii Media. Autorka książek „Miłość w starożytnym Egipcie”, „Dawniej ludzie żyli w brudzie. Kiedy i dlaczego zaczęliśmy o siebie dbać” oraz „Grody, garnki i uczeni. O archeologicznych tajemnicach ziem polskich”, za którą w 2022 r. otrzymała Złotą Różę – nagrodę przyznawaną wspólnie przez Festiwal Nauki w Warszawie, Instytut Książki i miesięcznik „Nowe Książki” za pozycję popularnonaukową wyróżniającą się rzetelnością i wybitną formą literacką. Jej najnowsza praca to „Homo (nie tylko) sapiens. Inna opowieść o naszych przodkach” (Wydawnictwo Literackie, 2025).