pulsar nadaje. sygnał 145. Agata Karska, Łukasz Tychoniec: Czujemy chemię do astronomii
Łukasz odebrał nagrodę w trakcie 42. zjazdu PTA, który odbywał się w tym tygodniu na Uniwersytecie Warszawskim – w związku z 200-leciem Obserwatorium Astronomicznego UW. Prestiżowe wyróżnienie przyznawane jest naukowcom do 35. roku życia, który mają wybitny, indywidualny dorobek naukowy. Kapituła doceniła badania Łukasza w zakresie badania nad formowaniem się gwiazd i dysków protoplanetarnych z wykorzystaniem danych z najważniejszych teleskopów naziemnych i kosmicznych.
Łukasz wykazał, że planety powstają znacznie szybciej, niż przypuszczano, w czasie krótszym niż pół miliona lat. Dyski protoplanetarne – z których powstają planety – zawierają bowiem więcej materii we wczesnym etapie rozwoju (100–500 tys. lat) niż w późniejszym (1–3 mln lat). Odkrycie to może rozwiązać problem tzw. brakującej masy, który dotyczył wcześniejszych modeli formowania się planet. – Często gwiazdy robią nam psikusa i okazuje się, że są zupełnie inne, niż nam się wydawało – mówi dr Agata Karska.
Astrochemia to młoda dziedzina astronomii. Zajmuje się wczesnymi etapami formowania się gwiazd i układów planetarnych. Wykorzystuje najnowocześniejsze instrumenty obserwacyjne takie jak Atacama Large Millimeter/submillimeter Array – to 66 radioteleskopów ustawionych w Chile czy Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba (JWST).
Pracę nad tym zagadnieniem Łukasz rozpoczął już podczas studiów magisterskich na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu właśnie pod jej opieką (swoją drogą oboje uzyskali doktoraty pod opieką prof. Ewine van Dishoeck, światowej sławy uczonej, pionierki astrochemii, byłej szefowej Międzynarodowej Unii Astronomicznej). – Choć było tu bardzo dużo przypadku – przyznaje Łukasz. – Nie miałem od razu bardzo jasnej wizji tego, jak mają wyglądać studia astronomiczne i moja kariera w ogóle. Właśnie Agata była takim „momentem”, kiedy sprawy weszły na konkretną ścieżkę.
Agata Karska jest laureatką
Nagrody Naukowej POLITYKI 2015.
Cieszymy się, że słuchacie naszych podkastów i oglądacie nasze wideokasty. Powstają one także dzięki wsparciu naszych cyfrowych prenumeratorów. Aby do nich dołączyć – i skorzystać w pełni z oferty pulsara, „Scientific American” oraz „Wiedzy i Życia”” – zajrzyjcie tutaj.