Centrum Europejskiej Agencji Kosmicznej powstanie w Warszawie. To pierwszy ośrodek poza granicami jej państw-założycieli

Decyzję o utworzeniu placówki Centrum ESA ogłoszono podczas konferencji w Warszawie, w której udział wzięli dyrektor generalny ESA Josef Aschbacher, premier Donald Tusk oraz minister finansów i gospodarki Andrzej Domański. Ma ona rozwijać rozwiązania przydatne w zastosowaniach zarówno cywilnych, jak i wojskowych. Wpisuje się to w uruchomioną przez Agencję inicjatywę European Resilience from Space, której celem jest budowanie odporności Europy na kryzysy z pomocą technologii kosmicznych – poprzez szybszy dostęp do wiarygodnych danych i bezpieczną komunikację, co ma się przełożyć na szybsze podejmowanie decyzji. Premier Tusk umieścił projekt w szerszym, geopolitycznym kontekście, mówiąc, że Europa nie może pozostać w tyle za USA, a szczególnie za Chinami, jeśli chodzi o możliwości eksplorowania kosmosu.

Symboliczne znaczenie tej decyzji dobrze oddają liczby. ESA zatrudnia obecnie ok. 6,5 tys. osób i prowadzi ośrodki w Niemczech (dwa), Holandii, Włoszech, Hiszpanii, Belgii i Wielkiej Brytanii. Jak podkreślił Aschbacher, polska placówka będzie pierwszym poza obszarem krajów, które w 1975 r. podpisały konwencję o utworzeniu ESA. Nasz kraj, który dołączył do Agencji w 2012 r., staje się więc pierwszym z nowych członków goszczącym tego typu instytucję.

Powstaniu centrum towarzyszą znaczące środki finansowe. Podczas listopadowej Rady Ministerialnej ESA w Bremie (2025 r.) Polska zadeklarowała, że przeznaczy na misje Agencji w sumie 731 mln euro. Dodatkowo – jak zapowiedział minister Domański – Bank Gospodarstwa Krajowego i inne spółki Polskiego Funduszu Rozwoju powołają fundusz z aktywami rzędu 0,5 mld zł, inwestujący w firmy sektora kosmicznego. Odrębną linię finansowania dla samorządów przygotuje z kolei sam BGK.

Dokładne cele, zakres i ramy działania Centrum dopracowuje powołany w tym celu wspólny zespół zadaniowy ESA-Polska, a szczegółowe ustalenia mają zapaść w najbliższych miesiącach. Wstępne prace poprzedzające pełne uruchomienie ośrodka ruszą w 2027 r. i dopiero one otworzą drogę do jego stopniowego rozwoju.