Reklama
3I/ATLAS z 18 stycznia 2026 r. Jest to montaż kilku zdjęć wykonanych w czasie 14 minut. W miarę jak kometa przesuwa się po niebie, gwiazdy tworzą smugi w tle. 3I/ATLAS z 18 stycznia 2026 r. Jest to montaż kilku zdjęć wykonanych w czasie 14 minut. W miarę jak kometa przesuwa się po niebie, gwiazdy tworzą smugi w tle. ESO/O. Hainaut / Archiwum
Kosmos

Naszą gwiazdę minął lodowy przybysz. Powstał w systemie planetarnym dużo starszym niż Układ Słoneczny

Wyjątkowa rodzina w gwiazdozbiorze Malarza: gwiazda, gorąca super-Ziemia, ciepły Jowisz i brązowy karzeł
Kosmos

Wyjątkowa rodzina w gwiazdozbiorze Malarza: gwiazda, gorąca super-Ziemia, ciepły Jowisz i brązowy karzeł

Niezwykły układ planetarny odkryli astronomowie ok. 366 lat świetlnych od Ziemi. Gwiazda macierzysta TOI-201, to obiekt typu F, czyli jaśniejszy i gorętszy od Słońca, prawdopodobnie ma ok. 1 mld lat. Potwierdzono, że wokół niego krążą trzy bardzo różne ciała niebieskie.

3I/ATLAS jest dopiero trzecim obiektem tego typu, o którym wiadomo na pewno, że przyszedł na świat wokół innej gwiazdy niż Słońce. Możliwość prześledzenia jego składu chemicznego to rzadka okazja, jakiej nie dali badaczom dwaj wcześniejsi goście tego typu.

1I/'Oumuamua pojawił się w 2017 r. Wokół tego obiektu nie było żadnego gazu, który dałoby się przeanalizować. Otoczka 2I/Borisova (2019 r.), była zbyt słaba, by wydobyć z niej szczegóły. Tym razem było inaczej: to najjaśniejszy obiekt międzygwiezdny, jaki kiedykolwiek obserwowano. I właśnie ta jasność pozwoliła astronomom po raz pierwszy zajrzeć do chemicznego wnętrza komety uformowanej przy obcej gwieździe.

Zespół kierowany przez Cyrielle Opitom z University of Edinburgh wykorzystał spektrograf UVES pracujący na Very Large Telescope należącym do European Southern Observatory. W otoczce komety zmierzono stosunki izotopowe węgla i azotu. To subtelne, ale niezwykle cenne wskaźniki pochodzenia: ustalają się w chwili narodzin ciała i niemal nie zmieniają się przez miliony lat wędrówki w przestrzeni.

Nośnikiem sygnału był rodnik cyjankowy (CN), złożony z węgla i azotu, unoszący się wokół komety. Kryła się w nim informacja o izotopach – odmianach tego samego pierwiastka, które różnią się masą, bo mają różną liczbę neutronów. Węgiel występuje więc jako lżejszy ¹²C i cięższy ¹³C, a azot – jako lżejszy ¹⁴N i cięższy ¹⁵N.

Okazało się, że 3I/ATLAS zawiera wyjątkowo dużo lekkich wersji obu pierwiastków w stosunku do cięższych odpowiedników, w porównaniu z kometami rodzimymi dla Układu Słonecznego. W przypadku azotu proporcja jest bliska tej, jaką ma samo Słońce oraz rozrzedzone obłoki gazu wypełniające przestrzeń między gwiazdami.

Taki skład wiele zdradza. Duża przewaga węgla‑12 nad węglem‑13 to ślad gwiazdy ubogiej w metale – takie rodziły się, gdy Wszechświat był młodszy i chemicznie mniej bogaty niż dziś. Wszystko wskazuje więc na to, że kometa uformowała się na peryferiach układu planetarnego wokół gwiazdy być może ponad dwukrotnie starszej od Słońca.


Dziękujemy, że jesteś z nami. To jest pierwsza wzmianka na ten temat. Pulsar dostarcza najciekawsze informacje naukowe i przybliża najnowsze badania naukowe. Jeśli korzystasz z publikowanych przez Pulsar materiałów, prosimy o powołanie się na nasz portal. Źródło: www.projektpulsar.pl.

Reklama