Są super. Przedstawiamy finalistów 26. edycji Nagród Naukowych POLITYKI

Jest wiele określeń właściwych do opisania naukowców, którzy zgłosili się do tegorocznej edycji Nagrody. Wybitni, nieprzeciętni, błyskotliwi, pracowici, zaangażowani, wszechstronni. Każde padało podczas posiedzenia Kapituły Profesorskiej wielokrotnie. „Oni są super” – stwierdził w końcu prof. Jan Madey. I to jedno słowo, w pełni uzasadnione, oddaje prawdę o tych młodych ludziach nauki głębiej niż poprzednie.

Moglibyśmy opisać dokonania tej piętnastki naukowców, które to potwierdzają. Znacznie jednak lepiej o tym, w jaki sposób podchodzą do swojej – nie wahamy się użyć tego słowa – misji i jak ich działania odpowiadają na współczesne wyzwania, mówią oni sami w swojej autoprezentacji:

• „Logika matematyczna, teoria mnogości, filozofia matematyki czy teoria gier dostarczają narzędzi do rozumienia prawdy, wiedzy, decyzji, sprawiedliwości, zaufania i odpowiedzialności” – dr Michał Godziszewski.

• „Odnaleźliśmy szczątki ponad tysiąca osób. Taka archeologia jest misją” – dr Dawid Kobiałka zajmujący się „archeologią masowych zbrodni”.

• „W swoich projektach pokazuję, że formalna równość nie zawsze oznacza równe szanse” – dr Anna Górska.

• „Badam lęki środowiskowe i sposoby radzenia sobie z nimi w Polsce, Ukrainie i na Węgrzech” – dr Krzysztof Mączka.

• „Moje obecne projekty wyrosły z badań nad kulturowymi różnicami w ocenach marnowania żywności. Odkryłem, że osoby lepiej odżywione mniej szanują jedzenie” – dr Michał Misiak.

• „Zajmuję się arktycznym zooplanktonem oraz ptakami morskimi, które się nim żywią. Ten układ jest systemem ostrzegania przed zmianami zachodzącymi w Oceanie Arktycznym” – dr Kaja Bałazy.

• „Znaczenie społeczne prowadzonych badań polega na poprawie jakości leczenia pacjentek onkologicznych poprzez bardziej precyzyjną kwalifikację do terapii” – dr n. med. Renata Pacholczak-Madej.

• „Dla wielu osób kwiat jest przede wszystkim czymś ładnym. Dla mnie jest miejscem spotkania wielu światów” – dr inż. Katarzyna Roguz.

• „Odkąd pamiętam, medycyna była dla mnie czymś więcej niż zawodem: była pytaniem o to, jak skutecznie i odpowiedzialnie pomagać” – dr n. med. Greta Sibrecht.

• „Opracowywane rozwiązania znajdują zastosowanie w obrazowaniu biomedycznym i metrologii przemysłowej, umożliwiając bardziej precyzyjne, szybkie i zautomatyzowane pomiary” – dr inż. Maria Cywińska.

• „Głęboko wierzę, że moje podejście do problemu ekotoksyczności oraz usuwania leków cytostatycznych ma duże znaczenie dla rozwoju nauki w obszarze inżynierii i ochrony środowiska” – dr inż. Marcelina Jureczko.

• „Jak wskazać najważniejszego gracza w sieci terrorystycznej? Jak ocenić przydatność danego przystanku w sieci transportu publicznego?” – dr hab. Oskar Skibski.

• „Wierzę, że jednym z najważniejszych wyzwań najbliższych lat będzie zapewnienie, aby rozwój AI przebiegał w sposób bezpieczny, transparentny i zgodny z interesem społecznym” – dr inż. Sebastian Cygert.

• „Pokazuję, że informatyka może przesuwać granice poznania i technologii w obszarach kluczowych dla przyszłości człowieka” – dr inż. Krzysztof Kotowski.

• „Fascynuje mnie, jak urządzić przestrzenie miejskie tak, żeby były przyjazne do życia. Skupiam się na świadomym wplataniu natury w tkankę miejską: zielonych dachach, ogrodach deszczowych, nieckach retencyjnych, miejskich mokradłach” – mgr inż. arch. Anna Kurianowicz.

O tym, kto z tej piętnastki znajdzie się w piątce głównych laureatów Nagród Naukowych, zadecyduje Kapituła Obywatelska. Będzie to jednak wybór najlepszych z najlepszych. Bo wszyscy oni naprawdę są super.

Nagrody Naukowe zostaną wręczone 18 października 2026 r.

Finaliści 26. edycji Nagród Naukowych POLITYKI:

NAUKI HUMANISTYCZNE
dr Michał Godziszewski – Wydział Filozoficzno-Historyczny oraz Wydział Matematyki i Informatyki, Uniwersytet Łódzki – filozofia
dr Dawid Kobiałka – Wydział Filozoficzno-Historyczny, Uniwersytet Łódzki – archeologia

NAUKI SPOŁECZNE
dr Anna Górska – Wydział Zarządzania, Akademia Leona Koźmińskiego – socjologia/zarządzanie
dr Krzysztof Mączka – Wydział Socjologii, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu – socjologia
dr Michał Misiak – Wydział Nauk Historycznych i Pedagogicznych, Uniwersytet Wrocławski – psychologia/antropologia

NAUKI O ŻYCIU
dr Kaja Bałazy – Instytut Oceanologii Polskiej Akademii Nauk – biologia/nauki o klimacie
dr n. med. Renata Pacholczak-Madej – Wydział Lekarski, Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum – nauki medyczne
dr inż. Katarzyna Roguz – Wydział Biologii, Uniwersytet Warszawski – biologia/nauki o klimacie
dr n. med. Greta Sibrecht – Wydział Lekarski, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu – nauki medyczne

NAUKI ŚCISŁE
dr inż. Maria Cywińska – Wydział Mechatroniki, Politechnika Warszawska – fizyka
dr inż. Marcelina Jureczko – Centrum Biotechnologii, Politechnika Śląska – chemia/biotechnologia
dr hab. Oskar Skibski – Wydział Matematyki, Informatyki i Mechaniki – Uniwersytet Warszawski – informatyka

NAUKI TECHNICZNE
dr inż. Sebastian Cygert – Ośrodek Badań nad Bezpieczeństwem Sztucznej Inteligencji, NASK – Państwowy Instytut Badawczy – informatyka
dr inż. Krzysztof Kotowski – Dział Uczenia Maszynowego, KP Labs – informatyka
mgr inż. arch. Anna Kurianowicz – Wydział Architektury, Politechnika Śląska – architektura

***

Kapituła Profesorska (I etapu):

BIOLOGIA prof. dr hab. Ewa Bartnik – Wydział Biologii UW (na emeryturze); dr hab. Marcin Grynberg – Instytut Biochemii i Biofizyki PAN, laureat Nagrody Naukowej w roku 2004

FILOLOGIE, LITERATUROZNAWSTWO, JĘZYKOZNAWSTWO prof. dr hab. Grażyna Borkowska – Instytut Badań Literackich PAN

KULTUROZNAWSTWO red. Bartek Chaciński („Polityka”)

FIZYKA prof. dr hab. Katarzyna Chałasińska-Macukow – Wydział Fizyki UW, rektor UW w latach 2005–2012

SOCJOLOGIA prof. dr hab. Henryk Domański – Instytut Filozofii i Socjologii PAN

NAUKI PRAWNE prof. dr hab. Tomasz Giaro – Wydział Prawa i Administracji UW

NAUKI TECHNICZNE prof. dr hab. Michał Kleiber – Instytut Podstawowych Problemów Techniki PAN, prezes PAN w latach 2007–2015

ARCHEOLOGIA red. Agnieszka Krzemińska („Polityka”)

GEOGRAFIA dr hab., prof. UW Sylwia Kulczyk – Wydział Geografii i Studiów Regionalnych UW

ARCHITEKTURA, URBANISTYKA prof. dr hab. inż. arch. Ewa Kuryłowicz – Wydział Architektury Politechniki Warszawskiej, Kuryłowicz&Associates

FILOZOFIA prof. dr hab. Paweł Łuków – Instytut Filozofii UW; recenzentka zewnętrzna; prof. dr hab. Katarzyna Kijania-Placek – Instytut Filozofii UJ

MATEMATYKA, INFORMATYKA prof. dr hab. Jan Madey – Wydział Matematyki, Informatyki i Mechaniki UW (na emeryturze);

INFORMATYKA/SZTUCZNA INTELIGENCJA prof. dr hab. Piotr Sankowski – Wydział Matematyki, Informatyki i Mechaniki UW, Instytut Badawczy IDEAS, jest laureatem NNP z 2005 r.

CHEMIA, BIOTECHNOLOGIA prof. dr hab. Marcin Pałys – Wydział Chemii UW, rektor UW w latach 2012–2020; prof. dr hab. Artur Krężel – Wydział Biotechnologii Uniwersytetu Wrocławskiego, laureat Nagrody Naukowej w roku 2010

HISTORIA SZTUKI prof. dr hab. Maria Poprzęcka – Wydział „Artes Liberales” UW

MEDYCYNA prof. dr hab. n. med. Aleksander Sieroń dr h. c. multi – Uniwersytet Jana Długosza w Częstochowie (prorektor ds. medycznych i nauk o zdrowiu)

PSYCHOLOGIA, PEDAGOGIKA prof. dr hab. Krystyna Skarżyńska – Wydział Psychologii Uniwersytetu SWPS w Warszawie

EKONOMIA i ZARZĄDZANIE prof. dr hab. Tomasz Szapiro – Kolegium Analiz Ekonomicznych SGH w Warszawie, rektor SGH w latach 2012–16, przewodniczący Kapituły

RELIGIOZNAWSTWO, TEOLOGIA red. Adam Szostkiewicz („Polityka”)

MUZYKOLOGIA red. Dorota Szwarcman, („Polityka”)

HISTORIA, NAUKI POLITYCZNE, MEDIOZNAWSTWO prof. dr hab. Wiesław Władyka – Wydział Dziennikarstwa, Informacji i Bibliologii UW, „Polityka”

***

Kapituła Społeczna (II etapu):

Marek Belka – były premier, wicepremier i minister finansów, prezes NBP w latach 2010–16, poseł do Parlamentu Europejskiego IX kadencji

Andrzej Jacek Blikle – profesor matematyki i informatyki, członek Europejskiej Akademii Nauk, przedsiębiorca i trener biznesu, udziałowiec firmy A. Blikle

Henryka Bochniarz – założycielka i prezydent Konfederacji Lewiatan (w latach 1999–2019), obecnie przewodnicząca Rady Głównej tej organizacji, ekonomistka, była minister przemysłu, jedna z animatorek Kongresu Kobiet

Sylwia Chutnik – kulturoznawczyni, feministka, działaczka społeczna, pisarka, laureatka Paszportu POLITYKI w kategorii literatura za 2008 r.

Irena Eris – doktor farmacji, współwłaścicielka i dyrektor ds. badań firmy Dr Irena Eris SA, laureatka wielu nagród dla przedsiębiorców, menedżerów i społeczników

Robert Firmhofer – historyk filozofii, współtwórca i dyrektor Centrum Nauki Kopernik w Warszawie, uznany popularyzator nauki

Michał Komar – scenarzysta, wydawca, publicysta, pisarz; zastępca przewodniczącego Stowarzyszenia Autorów ZAiKS, profesor Collegium Civitas

Tomasz Nałęcz – historyk, publicysta, polityk, w latach 2010–15 doradca Prezydenta RP ds. historii i dziedzictwa narodowego

Mieczysław Poniewski – profesor nauk technicznych, przewodniczący zarządu Stowarzyszenia KOPIPOL, był wieloletnim członkiem Komitetu Termodynamiki i Spalania PAN

Krzysztof Smolarski – prezes Zarządu Consultronix SA, wydawca magazynu medycznego CX News, mecenas kultury i sztuki

Cezary Szczylik – ordynator Oddziału Onkologii Europejskiego Centrum Zdrowia Otwock, prezydent Fundacji Onkologii Doświadczalnej i Klinicznej, w latach 1993–2017 szef Kliniki Onkologii Centralnego Szpitala Klinicznego MON

Krzysztof Zanussi – reżyser, scenarzysta filmowy, publicysta, felietonista

W pracach Kapituły II stopnia uczestniczy również przedstawiciel Kapituły Profesorskiej oraz redaktor naczelny „Polityki” Jerzy Baczyński.