Nawet najmłodszy mózg wie, co widzi i z kim należy trzymać

Amerykańscy naukowcy opisali na łamach „PNAS” eksperyment z udziałem 108 dwulatków. Wykorzystano w nim tzw. technikę naruszenia oczekiwań. Zakłada ona, że małe dzieci dłużej przyglądają się zdarzeniom, które je zaskakują lub są niespójne z ich wiedzą o świecie. Badacze zaprezentowali maluchom scenki, w których występowały trzy postacie: Bohaterka oraz Osoba – obie należące do tej samej grupy „cheeba”, a także Osoba B z obcej grupy „moblin”. Dzieci dowiadywały się też, że Bohaterka preferuje konkretną zabawkę (np. kulę z różowej ciastoliny), ale jej „plemię” woli bawić się beżowym drewnianym klockiem. Natomiast Osoba B („moblin”) dysponowała tym samym przedmiotem, który wolała Bohaterka – czyli różową kulką.

W tym momencie następowała kluczowa faza eksperymentu: sprawdzenie, czego dzieci oczekują od Bohaterki, gdy ta znajdzie się w obecności Osoby B. I okazało się, że spodziewają się sięgnięcia po przedmiot „własny” (kojarzony z „cheebami”), aby zademonstrować jedność ze swoim „plemieniem”. Co ciekawe, ten wymóg lojalności znikał, gdy tylko Osoba B wychodziła ze scenki: dzieci uznawały, że skoro nikt obcy nie patrzy, bohaterka może swobodnie wziąć zabawkę, którą naprawdę woli (czyli „moblińską”). W warunkach, w których obserwator z grupy obcej pozostawał na scenie, aż 81 proc. maluchów (44 z 54) wykrywało „naruszenie”, gdy Bohaterka nie wybierała zabawki kojarzonej z własnym „plemieniem”. Wyniki te sugerują, że już w wieku dwóch lat dzieci postrzegają jednostki jako posiadające zarówno tożsamość osobistą, jak i społeczną, a także rozumieją, że mogą one dyktować sprzeczne działania.

Drugie ciekawe badanie z udziałem dzieci, ale dwumiesięcznych, opublikowało najnowsze „Nature Neuroscience”. Jego autorzy skupili się nie na kwestiach społecznych, ale na zdolnościach bardzo młodego mózgu do kategoryzowania obiektów wzrokowych. W tym celu zajrzeli bezpośrednio do głów niemowląt, wykorzystując funkcjonalny rezonans magnetyczny (fMRI). W zakrojonym na szeroką skalę eksperymencie wzięło udział aż 130 dzieci, którym pokazywano obrazy z 12 kategorii, takich jak zwierzęta czy przedmioty codziennego użytku.

Wyniki okazały się zaskakujące dla zwolenników teorii stopniowego rozwoju widzenia. Badacze byli bowiem w stanie przewidzieć kategorię oglądanego obiektu tylko na podstawie aktywności mózgu dziecka. Oznacza to, że już dwumiesięczne niemowlęta potrafią kategoryzować obiekty, a wzory ich aktywności neuronalnej są uderzająco podobne do tych występujących u dorosłych. Co więcej, mózgi maluchów rozróżniały obiekty ożywione od nieożywionych, mimo że w tym wieku ostrość wzroku jest wciąż ograniczona, a doświadczenie życiowe – bardzo małe. Podważa to klasyczny „oddolny” model, zakładający, że kora wzrokowa musi najpierw nauczyć się prostych cech, by dopiero później przetwarzać złożone kategorie.

Co ciekawe, badacze porównali aktywność mózgów niemowląt z działaniem sztucznych sieci neuronowych. Okazało się, że reprezentacje w korze wzrokowej dwumiesięcznych dzieci korelują z tymi, które występują we „w pełni wytrenowanych” algorytmach AI. Sugeruje to, że skomplikowane cechy wizualne – czyli specyficzne układy linii, kształtów i tekstur, których maszyny używają do skutecznej klasyfikacji obiektów – mogą być podobnie zakodowane w ludzkim mózgu na bardzo wczesnym etapie jego rozwoju. Dzieje się tak, mimo że niemowlęta mają ograniczoną ostrość wzroku i minimalne doświadczenie ze światem. Autorzy badania zaznaczają jednak, że nie wiadomo, czy zdolności kategoryzacji pojawiają się w ciągu pierwszych dwóch miesięcy życia, czy są obecne od urodzenia.

Dziękujemy, że jesteś z nami. To jest pierwsza wzmianka na ten temat. Pulsar dostarcza najciekawsze informacje naukowe i przybliża najnowsze badania naukowe. Jeśli korzystasz z publikowanych przez Pulsar materiałów, prosimy o powołanie się na nasz portal. Źródło: www.projektpulsar.pl.