pulsar nadaje. sygnał 175. Piotr Sosnowski: Manipulacja to bakteria, na którą są antybiotyki
Dyskredytować: podważać wartość, znaczenie, autorytet konkretnej osoby, grupy, państwa.
Deformować: zniekształcać narrację, konteksty, znaczenia.
Dezorientować: odwracać uwagę od spraw ważnych.
Demoralizować: zastraszać odbiorców, odbierać im poczucie sprawczości.
Dzielić.
Ta rozmowa jest częścią comiesięcznego cyklu związanego z projektem Centrum Współpracy i Dialogu UW „Nauka sprawdza”. Inicjatywa ta, finansowana przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego została stworzona z myślą o edukacji społeczeństwa, ze szczególnym uwzględnieniem odbiorców z grupy wiekowej 16–49 lat. Jej główne filary to wzmacnianie kapitału społecznego nauki i naukowców, budowanie odporności społecznej oraz dialog między środowiskiem akademickim a otoczeniem.
Model 5D opisuje techniki stosowane m.in. przez podmioty dopuszczające się ingerencji i manipulacji w środowisku informacyjnym (Foreign Information Manipulation and Interference, FIMI). A także ich cele.
– To, czy dana informacja jest prawdziwa, czy nieprawdziwa, nie jest tu najistotniejsze. Ważny jest ten wzorzec zachowań – tłumaczy gość pulsara. – To, że ktoś z zewnątrz stara się zmienić sposób, w jaki rozmawiamy, w jaki oceniamy pewne wartości, w jaki myślimy. Zmienić zgodnie ze swoim interesem. Chodzi mu o to, żeby doprowadzić do chaosu, żebyśmy nie mówili jednym głosem, żebyśmy nie mogli się zgodzić co do natury jakichś wyzwań czy zagrożeń, żebyśmy nie byli w stanie podejmować efektywnych działań w zakresie życia społecznego czy też decyzji politycznych.
Z danych EUvsDisinfo wynika, że w 2024 r. doszło do 500 tego typu incydentów. I powstało 38 tys. fałszywych kont na 25 platformach społecznościowych.
W odpowiedzi na FIMI, powstał współtworzony przez dr. Sosnowskiego SAUFEX. – Rezultatem tego projektu będą mechanizmy zautomatyzowanego wykrywania obcej ingerencji oraz koordynacji odpowiedzi. To przyczyni się do redukcji szumu informacyjnego i pozwoli przeciętnemu użytkownikowi internetu w sposób swobodny i niezakłócony korzystać z wolności słowa i uczestniczyć w debacie publicznej.
Ile w drodze do tego celu zależy od odporności społecznej? Jakie „antybiotyki” trzeba zastosować, żeby ją uzyskać? O tym także rozmawiamy.
Cieszymy się, że słuchacie naszych podkastów i oglądacie nasze wideokasty. Powstają one także dzięki wsparciu naszych cyfrowych prenumeratorów. Aby do nich dołączyć – i skorzystać w pełni z oferty pulsara, „Scientific American” oraz „Wiedzy i Życia”” – zajrzyjcie tutaj.