Mars i Księżyc: Nowe otwarcie. NASA przedstawia ambitną strategię

NASA właśnie ogłosiła trzy ważne decyzje. W grudniu 2028 r. planuje wystrzelić w kierunku Marsa statek Space Reactor-1 (SR-1) Freedom. Będzie to pierwszy od lat 60. XX w. test pojazdu z wykorzystaniem napędu nuklearno-elektrycznego (NEP). Różni się on zasadniczo od stosowanych od dekad radioizotopowych generatorów termoelektrycznych (RTG) – użytych m.in. w słynnych sondach Voyager, wystrzelonych w 1977 r. i znajdujących się obecnie poza granicą Układu Słonecznego. Ten starszy system czerpie ciepło z naturalnego rozpadu radioaktywnego izotopu (najczęściej plutonu). Jest to proces spontaniczny, dający stosunkowo niewielką moc, wystarczającą do zasilania instrumentów naukowych, ale nie silników. Natomiast NEP to w istocie miniaturowa (20-kilowatowa) elektrownia jądrowa: kontrolowana reakcja rozszczepienia uranu wytwarza znacznie więcej ciepła, które zamieniane jest na energię elektryczną zdolną napędzać silniki statku.

Lot Space Reactor-1 (SR-1) Freedom odbędzie się w ramach misji o nazwie Skyfall, opracowanej przez Jet Propulsion Laboratory NASA (JPL) oraz firmę AeroVironment. Jej celem jest zawiezienie na Marsa 6 minihelikopterów, bazujących na rozwiązaniach sprawdzonych przez Ingenuity. Ten mały pojazd wylądował w 2021 r. na Czerwonej Planecie wraz z łazikiem Perseverance, służąc jako demonstrator nowej technologii. Udało mu się wykonać aż 72 loty w rzadkiej marsjańskiej atmosferze.

Nowe minihelikoptery zostaną uwolnione w trakcie manewru skyfall – oddzielą się od kapsuły jeszcze podczas jej opadania na spadochronie i miękko wylądują na powierzchni planety. Każdy ma działać niezależnie, wykorzystując kamery o wysokiej rozdzielczości oraz radary do poszukiwania lodu wodnego i innych przydatnych zasobów. Zbierane przez nie dane pomogą w bezpiecznym lądowaniu przyszłych misji załogowych.

Choć plany NASA są niezwykle ambitne, trudno jeszcze powiedzieć, jak je ocenią planetolodzy. On mają bowiem skonkretyzowane plany dotyczące badań Czerwonej Planety. Prof. Briony Horgan, planetolożka z Purdue University, stwierdziła w rozmowie z serwisem internetowym tygodnika „Science”, że obawia się, że dotychczasowy, spójny program eksploracji Marsa zostanie zastąpiony przez inicjatywy komercyjne, w których rzetelna nauka stanie się jedynie mało istotnym dodatkiem do demonstracji nowych technologii. „Byłoby to ogromną stratą” – mówi.

Zmiana strategii, o której poinformowała NASA, dotyczy również eksploracji Księżyca, co ściśle wiąże się z marsjańskimi ambicjami. Agencja postanowiła „zamrozić” wieloletnie plany budowy księżycowej stacji orbitalnej Gateway na rzecz przyspieszenia stworzenia stałej bazy na powierzchni Srebrnego Globu. Inicjatywa ta, wymagająca jeszcze aprobaty amerykańskiego Kongresu, ma zostać zrealizowana dzięki zwiększeniu częstotliwości startów w ramach programu Commercial Lunar Payload Services (CLPS), opartego wyłącznie na 13 amerykańskich firmach prywatnych (w tym SpaceX). W poszukiwaniu wodnego lodu i kluczowych surowców mają pomóc m.in. niewielkie, zrobotyzowane lądowniki typu „Moonfall”. Dzięki krótkim impulsom silników będą zdolne do skokowego przemieszczania się na odległość nawet kilkudziesięciu kilometrów i docierania do trudnodostępnych kraterów na południowym biegunie Księżyca. Rezygnacja z Gateway nie oznacza jednak porzucenia opracowanych już technologii - część sprzętu przeznaczonego pierwotnie dla stacji zostanie wykorzystana podczas tworzenia nowej bazy oraz w misji na Marsa.

Dziękujemy, że jesteś z nami. To jest pierwsza wzmianka na ten temat. Pulsar dostarcza najciekawsze informacje naukowe i przybliża najnowsze badania naukowe. Jeśli korzystasz z publikowanych przez Pulsar materiałów, prosimy o powołanie się na nasz portal. Źródło: www.projektpulsar.pl.