Tajfuny przez dwa wieki przynosiły ulewy i zmieniły historię Chin

Przed trzema tysiącleciami m.in. na Bliskim Wschodzie i w basenie Morza Śródziemnego serie głębokich susz doprowadziły do upadku wielu imperiów i kultur, w tym państwa Hetytów oraz kultury mykeńskiej. Próżnię szybko wypełniły nowe państwa i nowe cywilizacje. W „Science Advances” chińscy badacze dowodzą, że w tym samym czasie, gdy Lewant, Mezopotamia, Anatolia i okolice Morza Egejskiego zmagały się z suszami, wschodnia Azja doświadczała wyjątkowo intensywnych i niszczycielskich tajfunów. Przynoszone przez nie ulewy regularnie zalewały płaską jak stół Nizinę Chińską. Kryzys trwał mniej więcej dwa wieki. W pochodzących z tego okresu inskrypcjach rytych na kościach wołów zachowały się liczne wzmianki o ekstremalnych deszczach i katastrofalnych powodziach.

Analizę tych źródeł pisanych przeprowadzili klimatolog Ke Ding i geograf Siyang Li wraz ze współpracownikami. Następnie sięgnęli do zapisów paleoklimatycznych oraz ustaleń archeologów badających centralną część Niziny Chińskiej i rozległą Kotlinę Syczuańską. Doszli do wniosku, że gwałtowne zawirowania klimatyczne doprowadziły do kryzysu demograficznego i społecznego. Na Nizinie Chińskiej upadła pierwsza historyczna dynastia Shang, zastąpiona przez Zhou, a w niezależnym Syczuanie przeszłość pochłonęła dwie wcześniej kwitnące kultury.

Badacze wykorzystali także współczesne modele klimatyczne – zarówno tradycyjne, jak i oparte na sztucznej inteligencji (program Pangu-Weather) – aby zrekonstruować zjawiska El Niño i inne wielkoskalowe wahania pogodowe. Wnioski były jednoznaczne: to tropikalny i południowy Pacyfik odpowiadał za tamten kryzys. W jednych regionach świata zjawiał się on pod postacią nieustępliwych susz, w innych – uporczywych tajfunów. „Jego cechą szczególną była olbrzymia zmienność i skrajność klimatu. Raz wahadło wychylało się mocno w jedną stronę, raz w drugą” – podkreślają naukowcy. Skąd wzięły się kaprysy Pacyfiku utrzymujące się przez dwa wieki, wciąż pozostaje zagadką.

Dziękujemy, że jesteś z nami. To jest pierwsza wzmianka na ten temat. Pulsar dostarcza najciekawsze informacje naukowe i przybliża najnowsze badania naukowe. Jeśli korzystasz z publikowanych przez Pulsar materiałów, prosimy o powołanie się na nasz portal. Źródło: www.projektpulsar.pl.