Rycząca małpa w masce. Nowy gatunek odkryty w lasach dorzecza Konga

|Z ostatniej chwili

W przyrodzie kolor wściekle żółty bywa stosowany ku przestrodze (patrz: liściołaz żółty) czy jako kamuflaż (patrz: modliszka storczykowa). W Pulsarze natomiast – to sygnał końca embarga, które prestiżowe czasopisma naukowe nakładają na publikowane przez badaczy artykuły. Tekst z żółtym oznaczeniem dotyczy więc doniesienia, które zostało upublicznione dosłownie przed chwilą.

Pierwsze sygnały o istnieniu nieznanego nauce gatunku naczelnego w gęstych lasach Parku Narodowego Lomami w Demokratycznej Republice Konga pojawiły się w 2008 r. Członkowie organizacji na rzecz ochrony przyrody Lukuru Wildlife Research Foundation zrobili wówczas zdjęcie niezidentyfikowanego osobnika. Dekadę później zespół badawczy fundacji rozpoczął systematyczne poszukiwania. Do 2022 r. dokonano 114 obserwacji terenowych, a szczegółowe analizy morfologiczne, genetyczne i akustyczne pozwoliły na oficjalne opisanie nowego gatunku na łamach najnowszego wydania „PLOS One”. Otrzymał on nazwę Colobus congoensis, chociaż społeczności zamieszkujące obrzeża terenów jego występowania używają nazwy Likweli.

Od innych przedstawicieli swojego rodzaju (Colobus) małpa ta odróżnia się szeregiem unikatowych cech zewnętrznych. Choć ubarwienie jej tułowia i kończyn jest niemal całkowicie czarne, uwagę zwraca specyficzny wygląd twarzy. Usta otacza wyraźna, pomarańczowo-kremowa plama nagiej skóry. Charakterystyczną maskę tworzy zaś szara skóra pokrywająca kości policzkowe. Ponadto małpa ma białą plamę w okolicach odbytu. Wydaje głośne wokalizacje określane jako ryczenie, które są przeplatane specyficznymi parsknięciami. Pomarańczowe usta sprawiają zaś, że nawoływania te są spektakularne również pod względem wizualnym.

Badania filogenetyczne wykazały, że najbliższym ewolucyjnym krewnym nowo odkrytego gatunku jest gereza czarna (Colobus satanas), od której linia rodowa Likweli oddzieliła się ok. 4–5 mln lat temu.

Zastanawiający z punktu widzenia ekologii jest niezwykle mały obszar występowania C. congoensis, szacowany obecnie na zaledwie 1,7 tys. km kw. pomiędzy rzekami Lomami a Lilo. Jej środowisko stanowi więc zaledwie ułamek zasięgu innych gerez, co sugeruje, że gatunek ten może być wysoce wrażliwy na jakość swojego siedliska, preferując stare, gęste lasy o zamkniętych koronach drzew.
Biorąc pod uwagę niewielki zasięg występowania oraz małą liczebność populacji, której grupy liczą średnio sześć osobników, badacze proponują sklasyfikowanie Likweli jako gatunku zagrożonego na słynnej Czerwonej Liście Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody (IUCN). Rosnąca presja ze strony powiększających się osiedli ludzkich i ekspansja rolnictwa sprawiają, że ochrona tych małp powinna stać się priorytetem.

Dziękujemy, że jesteś z nami. To jest pierwsza wzmianka na ten temat. Pulsar dostarcza najciekawsze informacje naukowe i przybliża najnowsze badania naukowe. Jeśli korzystasz z publikowanych przez Pulsar materiałów, prosimy o powołanie się na nasz portal. Źródło: www.projektpulsar.pl.