Ciągłe próby, częste porażki. Nowy wgląd w regenerację mózgu

Nasze komórki nerwowe przesyłają informacje z ekspresową prędkością dzięki mielinie, tłustej substancji pokrywającej ich wypustki, czyli aksony. Kiedy jej brakuje, impulsy nerwowe spowalniają. Dzieje się tak np. w stwardnieniu rozsianym (SM). W tej chorobie to układ odpornościowy chorego niszczy tę komórkową izolację.

Fabryką produkującą mielinę są komórki zwane oligodendrocytami, które z kolei powstają z tzw. komórek progenitorowych (OPC). Do tej pory sądzono, że dojrzewanie OPC włącza się w odpowiedzi na urazy, starzenie czy stan zapalny. Nowe badania, opublikowane w „Science” przez naukowców z Johns Hopkins University, podważają tę hipotezę. Eksperymenty na myszach pokazują, że oligodendrocyty tworzą się stale, choć tempo spada z wiekiem.

Jak to działa? OPC „dostaje sygnał” do zmiany w oligodendrocyt, zmienia ekspresję genów i jako efekt uboczny produkuje lepki cukier CSPG. Ten, wydzielany na zewnątrz, zbija się w kuliste „dmuchawce”, czyli ślady rozpoczęcia różnicowania OPC. Jeśli komórka dojrzeje, ślady rozkłada enzymatycznie dojrzały oligodendrocyt. Jeśli obumrze wcześniej, struktury rozkładane są wolniej przez mikroglej.

Owe „dmuchawce” pozwoliły naukowcom zliczyć wszystkie próby dojrzewania OPC. Okazało się, że aż 90 proc. z nich kończy się niepowodzeniem. Bez sygnału przetrwania od aksonów, które mogłyby potrzebować mieliny, komórki są niepotrzebne i obumierają.

W takim razie po co w ogóle rozpoczyna się proces różnicowania? Czy nie jest to biologiczne marnotrawstwo? Autorzy nie znaleźli jednoznacznej odpowiedzi, ale sugerują, że może to być relikt programu rozwojowego mózgu. Być może jest to „ubezpieczenie": mimo wysokich kosztów, stały system gwarantuje plastyczność mieliny w całym mózgu w każdej chwili.

Choć badania prowadzono na myszach, odkrycia wspierają jeden z obecnych kierunków poszukiwania terapii dla SM. Prof. Dwight Bergles z Johns Hopkins powiedział pulsarowi: – Trwają badania kliniczne nad lekami zwiększającymi różnicowanie OPC w oligodendrocyty produkujące mielinę. Nasza praca pomaga zrozumieć proces ograniczający tę regenerację. Moim zdaniem to klucz do skuteczniejszych terapii SM.

Dziękujemy, że jesteś z nami. To jest pierwsza wzmianka na ten temat. Pulsar dostarcza najciekawsze informacje naukowe i przybliża najnowsze badania naukowe. Jeśli korzystasz z publikowanych przez Pulsar materiałów, prosimy o powołanie się na nasz portal. Źródło: www.projektpulsar.pl.