Reklama
Shutterstock
Zdrowie

Powstał atlas ludzkiego łożyska. Ujawnił nowy rodzaj komórek

Niepowściągliwe wymioty ciężarnych mają przyczyny biologiczne – wskazuje duże badanie genetyczne
Człowiek

Niepowściągliwe wymioty ciężarnych mają przyczyny biologiczne – wskazuje duże badanie genetyczne

Mdłości ma większość kobiet w ciąży, jednak od 0,3 do prawie 11 proc. z nich dotyczy ich tytułowa ekstremalna forma. Schorzenie to jest główną przyczyną hospitalizacji w pierwszym trymestrze i niesie ryzyko poważnych powikłań dla matki oraz dziecka. Przez lata stan ten był niesłusznie bagatelizowany i traktowany jako problem głównie psychologiczny. To się właśnie zmieniło.

Przez dekady ciąża pozostawała jednym z największych paradoksów biologii: organizm matki toleruje rozwijający się płód, mimo że jest on genetycznie obcy. Wiadomo było, że kluczową rolę w tym „pakcie o nieagresji” odgrywa łożysko, ale molekularne szczegóły porozumienia pozostawały niejasne. Do teraz.

Badacze z czterech amerykańskich uczelni zebrali próbki łożyska i tkanek macicy od 16 kobiet w ciąży – od 5. do 39. tygodnia. W sumie przeanalizowali ponad 220 tysięcy jąder komórkowych oraz przeszło milion komórek zachowanych w ich naturalnym położeniu.

Aby opracować unikatową mapę czasowo-przestrzenną, pokazującą sąsiedztwo i wzajemne interakcje komórek, połączyli dwie nowoczesne metody: badanie aktywności genów (snRNA-seq) oraz niezwykle precyzyjne mapowanie ich lokalizacji w tkance (Stereo-seq). Dodatkowo, aby potwierdzić wyniki, zweryfikowali je na ogromnych zbiorach danych medycznych obejmujących setki tysięcy pacjentek. W efekcie powstał szczegółowy atlas komórkowy.

Dzięki temu naukowcy mogli precyzyjnie określić, jak jedne komórki przekształcają się w inne. I odkryli niezwykle precyzyjny mechanizm, który działa jak biologiczny przełącznik. Gdy komórka płodu wybiera jedną drogę rozwoju, np. staje się komórką inwazyjną, która ma zakotwiczyć łożysko, jednocześnie aktywnie blokuje geny odpowiedzialne za inne funkcje, takie jak transport składników odżywczych. Atlas pozwolił na zidentyfikowanie wielu nowych podtypów i faz rozwojowych komórek, które nie były widoczne w poprzednich badaniach.

Jednym z nich są komórki DSC4. Pojawiają się one wyłącznie w czasie ciąży i pełnią funkcję wyspecjalizowanych strażników. Znajdują się na powierzchni błony śluzowej macicy, czyli w miejscu pierwszego kontaktu z łożyskiem. Ich zadaniem jest pilnowanie, aby komórki dziecka nie wdzierały się zbyt agresywnie i głęboko w ciało matki. DSC4 mają także receptory reagujące na kannabinoidy, zatem badacze ostrzegają, że substancje takie jak THC zawarte w marihuanie mogą nienaturalnie wzmacniać ich działanie hamujące. W efekcie łożysko może rozwinąć się zbyt słabo, co grozi poważnymi konsekwencjami dla zdrowia płodu.

Sami autorzy przyznają, że powstały „atlas” wciąż ma luki. Nie obejmuje m.in. komórek z głębi macicy i najwcześniejszych faz ciąży. Poza tym badanie skupiło się na powszechnych genach, pomijając wpływ rzadkich mutacji, a wpływ układu odpornościowego wymaga doprecyzowania.


Dziękujemy, że jesteś z nami. To jest pierwsza wzmianka na ten temat. Pulsar dostarcza najciekawsze informacje naukowe i przybliża najnowsze badania naukowe. Jeśli korzystasz z publikowanych przez Pulsar materiałów, prosimy o powołanie się na nasz portal. Źródło: www.projektpulsar.pl.

Reklama