Potęgę przedinkaskiego królestwa Chincha zbudowały ptaki. Konkretnie: ich odchody
Królestwo Chincha rozwijało się prężnie między X a XV w., jeszcze przed ekspansją Inków. Źródła kolonialne opisują jego mieszkańców jako wybitnych żeglarzy i kupców, kontrolujących sieci wymiany wzdłuż wybrzeża Pacyfiku. Współcześni badacze jego potęgę tłumaczyli do tej pory głównie kontrolą nad handlem muszlami spondylusa – prestiżowego surowca rytualnego.
Teraz zespół archeologów i geochemików przeanalizował zaś izotopy azotu, węgla i siarki w kolbach kukurydzy sprzed kilkuset lat z doliny Chincha. Wynik jest jednoznaczny: rośliny nawożono odchodami ptaków morskich, przede wszystkim kormoranów, głuptaków i pelikanów. Wartości izotopu azotu (^15N) są tak wysokie, że praktycznie wykluczają inne sposoby użyźniania gleby. To najsilniejszy jak do tej pory dowód na systematyczne stosowanie nawozów morskich w rolnictwie przedinkaskim.
Guano było na wagę złota – niemal dosłownie: zawierało komplet kluczowych składników odżywczych (azot, fosfor, potas). Pobliskie wyspy należały do najzasobniejszych „fabryk nawozu” na świecie, a rolnicy, rybacy i żeglarze stworzyli sprawny system pozyskiwania i dystrybucji tego surowca.
Ptaki morskie w Chincha miały także znaczenie symboliczne. Pojawiają się w ikonografii, na ceramice, tkaninach i narzędziach rolniczych. To zapis ekologicznej inteligencji oraz świadomości, że bez zdrowych kolonii ptaków nie ma urodzaju na polach.
Znaczenie guana nie kończyło się jednak na rolnictwie. Nadwyżki kukurydzy utrzymywały wyspecjalizowanych kupców, rybaków i rolników, tworząc podstawę bogatej gospodarki opartej na handlu przybrzeżnym. Był też aspekt polityczny. Inkowie potrzebowali kukurydzy (wykorzystywali ją m.in. do produkcji ceremonialnej chichy), a nie mogli ani uprawiać jej na dużą skalę w wysokich Andach, ani samodzielnie pozyskiwać nawozu z wysp. Dostęp Chincha do guano mógł więc pełnić kluczową funkcję w dyplomatycznym sojuszu z Imperium Inków.
Jak podkreślają autorzy badania, prawdziwej siły królestwo Chincha nie zawdzięczało złotu, lecz umiejętności zarządzania złożonym systemem ekologicznym.
Dziękujemy, że jesteś z nami. To jest pierwsza wzmianka na ten temat. Pulsar dostarcza najciekawsze informacje naukowe i przybliża najnowsze badania naukowe. Jeśli korzystasz z publikowanych przez Pulsar materiałów, prosimy o powołanie się na nasz portal. Źródło: www.projektpulsar.pl.