Kobiety i mężczyźni są podatni na inne schorzenia neurologiczne i psychiczne. Rzecz w subtelnych różnicach w mózgach

W przyrodzie kolor wściekle żółty bywa stosowany ku przestrodze (patrz: liściołaz żółty) czy jako kamuflaż (patrz: modliszka storczykowa). W Pulsarze natomiast – to sygnał końca embarga, które prestiżowe czasopisma naukowe nakładają na publikowane przez badaczy artykuły. Tekst z żółtym oznaczeniem dotyczy więc doniesienia, które zostało upublicznione dosłownie przed chwilą.

Mężczyźni częściej borykają się z zaburzeniami neurorozwojowymi, takimi jak autyzm czy ADHD, a także z chorobą Parkinsona i stwardnieniem zanikowym bocznym. Z kolei kobiety są statystycznie bardziej narażone na depresję, stany lękowe oraz chorobę Alzheimera. Przez dekady te różnice pozostawały biologiczną zagadką, którą próbowano wyjaśnić za pomocą ogólnych różnic w budowie mózgu lub wpływu hormonów. Naukowcy z National Institute of Mental Health w Bethesda (USA) wskazują inną przyczynę.

Materiał badawczy stanowiło tu 169 próbek pochodzących z sześciu różnych regionów kory mózgowej 30 zmarłych dawców (15 kobiet i 15 mężczyzn) w wieku od 26 do 78 lat. Następnie aż 1,2 mln jąder komórkowych przeanalizowano za pomocą sekwencjonowania RNA.

Potwierdziły się przypuszczenia, że różnice dotyczące budowy nie tkwią w liczbie komórek. Choć męskie mózgi są zazwyczaj większe, proporcje poszczególnych typów komórek u obu płci są niemal identyczne. Większa objętość może wynikać raczej z ich kształtu lub przestrzeni między nimi. Wyniki wskazują, że chodzi tu o aktywność genów. Autorzy zidentyfikowali ponad 3 tys. takich, które działają u kobiet i mężczyzn inaczej.

Szczególnie ważne okazały się tzw. uciekające spod inaktywacji chromosomu X. W naturze proces ten służy zrównoważeniu „dawki” genów. Mężczyźni mają tylko jeden chromosom X, a kobiety dwa, więc jeden jest niemal całkowicie wyciszany. Niektórym genom udaje się jednak uniknąć tego procesu i pozostają aktywne na obu kopiach, co sprawia, że ich dawka u kobiet jest większa. Badanie odkryło 76 nowych takich genów w mózgu.

Autorzy mają nadzieję, że ta wiedza pozwoli w przyszłości tworzyć leki dopasowane do płci pacjenta. Geny działające silniej u kobiet pokrywają się z ryzykiem stwardnienia rozsianego i Alzheimera, a te „męskie” ze schizofrenią. Głównym ograniczeniem badania jest jednak mała grupa dawców. Metoda analizuje też jedynie jądra komórek, co daje niepełny obraz ich funkcjonowania.

Dziękujemy, że jesteś z nami. To jest pierwsza wzmianka na ten temat. Pulsar dostarcza najciekawsze informacje naukowe i przybliża najnowsze badania naukowe. Jeśli korzystasz z publikowanych przez Pulsar materiałów, prosimy o powołanie się na nasz portal. Źródło: www.projektpulsar.pl.