Reklama
Pulsar - wyjątkowy portal naukowy. Pulsar - wyjątkowy portal naukowy. Damelet, CNRS, CCJ / |
Człowiek

Łata po łacie przez Adriatyk. Wrak rzymskiego statku zdradza historię napraw

Pozostałości żaglowca sprzed 2,2 tys. lat, odkryte u wybrzeży Chorwacji, okazały się doskonałym materiałem do badania, jak wyglądała konserwacja statków w starożytności. A jednostka była wielokrotnie naprawiana w różnych portach Adriatyku, czego dowodem są pyłki roślin uwięzione w warstwach uszczelniających kadłub.
Z ostatniej chwili|Z ostatniej chwili

W przyrodzie kolor wściekle żółty bywa stosowany ku przestrodze (patrz: liściołaz żółty) czy jako kamuflaż (patrz: modliszka storczykowa). W Pulsarze natomiast – to sygnał końca embarga, które prestiżowe czasopisma naukowe nakładają na publikowane przez badaczy artykuły. Tekst z żółtym oznaczeniem dotyczy więc doniesienia, które zostało upublicznione dosłownie przed chwilą.

Statek Ilovik–Paržine 1, datowany na czasy republiki rzymskiej, od początku intrygował naukowców. Wiadomo było, że przewoził drewno i amfory, ale dopiero teraz przyjrzano się dokładnie materiałom, którymi zabezpieczano jego kadłub przed wodą. Żywice, smoły i woski okazały się prawdziwą kapsułą czasu. Analizy molekularne wykazały, że podstawą powłok była smoła sosnowa, czyli przetworzona żywica drzew iglastych. W jednym przypadku odkryto jednak mieszankę smoły i wosku pszczelego, znaną w starożytności jako zopissa, która była bardziej elastyczna i łatwiejsza do nakładania na gorąco.

Najciekawsze jednak było to, że smoła działa jak lep, więc zatrzymuje drobiny z otoczenia, w tym pyłki. Ich analiza pozwoliła odtworzyć krajobrazy, w których przygotowywano i nakładano kolejne warstwy. Obok roślin typowo śródziemnomorskich, jak oliwki czy dęby ostrolistne, pojawiły się też gatunki związane z terenami nadrzecznymi oraz górskimi, charakterystycznymi dla północno-wschodniego Adriatyku.

To sugeruje, że statek nie był jednorazowo zabezpieczony w miejscu budowy. Przeciwnie – przechodził kolejne „remonty” w różnych portach. Badacze wyróżnili nawet cztery–pięć odrębnych warstw powłok, szczególnie widocznych w części dziobowej. Wcześniejsze analizy balastu wskazywały, że jednostka powstała w Brundisium (dzisiejsze Brindisi). Nowe dane pokazują, że jej historia to ciąg podróży i napraw od południowych Włoch po wybrzeża Dalmacji.

To rzadki przypadek, gdy archeolodzy mogą prześledzić „życie techniczne” statku, od momentu jego powstania po zatonięcie.


Dziękujemy, że jesteś z nami. To jest pierwsza wzmianka na ten temat. Pulsar dostarcza najciekawsze informacje naukowe i przybliża najnowsze badania naukowe. Jeśli korzystasz z publikowanych przez Pulsar materiałów, prosimy o powołanie się na nasz portal. Źródło: www.projektpulsar.pl.

Reklama