Bonobo wcale nie są pacyfistami. Poziomem agresji dorównują szympansom zwyczajnym

|Z ostatniej chwili

W przyrodzie kolor wściekle żółty bywa stosowany ku przestrodze (patrz: liściołaz żółty) czy jako kamuflaż (patrz: modliszka storczykowa). W Pulsarze natomiast – to sygnał końca embarga, które prestiżowe czasopisma naukowe nakładają na publikowane przez badaczy artykuły. Tekst z żółtym oznaczeniem dotyczy więc doniesienia, które zostało upublicznione dosłownie przed chwilą.

Od dekad nauka i kultura popularna utrwalały taki pogląd: szympans zwyczajny (Pan troglodytes) to brutalny agresor, a bonobo (szympans karłowaty, Pan paniscus) to ucieleśnienie małpiego pacyfizmu. Ten drugi gatunek miał wejść na drogę łagodności dzięki samoudomowieniu, gdyż samice przez tysiąclecia preferowały mniej agresywnych samców, systematycznie redukując poziom przemocy. Wyniki badań, które publikuje „Science Advances”, podważają jednak tę hipotezę.

Naukowcy śledzili zachowania 189 osobników należących do 22 grup trzymanych w 16 europejskich ogrodach zoologicznych: dziewięciu składających się z szympansów (101 osobników) i trzynastu z bonobo (88 osobników). Przeanalizowali łącznie 3243 udokumentowane akty agresji, stosując analizę sieci społecznych, która pozwala uwzględnić kontekst relacji między osobnikami. Okazało się, że oba gatunki szympansów mają zbliżoną częstotliwość zarówno agresji ogółem, jak i „agresji kontaktowej”, czyli tej poważniejszej, prowadzącej do fizycznego starcia.

Różnica między nimi tkwi gdzie indziej. U szympansów zwyczajnych dominuje agresja samców skierowana wobec samic. U karłowatych schemat odwraca się o 180 stopni – to samice częściej atakują samce. Autorzy interpretują to jako bezpośrednie odzwierciedlenie struktury dominacji w obu społecznościach: płeć zajmująca wyższą pozycję kieruje agresję ku płci podrzędnej. U szympansów rządzą koalicje samców, u bonobo – samic. Badanie dostarcza też kolejnego argumentu przeciwko hipotezie samoudomowienia. Samce bonobo wykazywały bowiem porównywalny poziom agresji z samcami szympansa, zarówno pod względem całkowitej liczby aktów, jak i tych kontaktowych.

Szczególnie wymowne okazało się też zróżnicowanie wewnątrz gatunków. Zarówno w gronie najbardziej, jak i najmniej agresywnych grup znalazły się po dwie społeczności bonobo i jednej szympansów. Jest to obserwacja niezwykle ważna metodologicznie – sugeruje, że tożsamość grupowa może być silniejszym wskaźnikiem poziomu agresji niż przynależność gatunkowa.

Autorzy przyznają jednak, że badanie ma istotne ograniczenia. Zwierzęta z ogrodów zoologicznych żyją w warunkach, które wykluczają konflikty międzygrupowe. A to oznacza, że naturalne wzorce zachowań mogą być w porównaniu z populacjami dzikimi zniekształcone.

Dziękujemy, że jesteś z nami. To jest pierwsza wzmianka na ten temat. Pulsar dostarcza najciekawsze informacje naukowe i przybliża najnowsze badania naukowe. Jeśli korzystasz z publikowanych przez Pulsar materiałów, prosimy o powołanie się na nasz portal. Źródło: www.projektpulsar.pl.