Antybiotyki zmieniają mikrobiotę jelitową na lata. Mogą jednak także poprawić pamięć

|Z ostatniej chwili

W przyrodzie kolor wściekle żółty bywa stosowany ku przestrodze (patrz: liściołaz żółty) czy jako kamuflaż (patrz: modliszka storczykowa). W Pulsarze natomiast – to sygnał końca embarga, które prestiżowe czasopisma naukowe nakładają na publikowane przez badaczy artykuły. Tekst z żółtym oznaczeniem dotyczy więc doniesienia, które zostało upublicznione dosłownie przed chwilą.

Antybiotyki zabijają nie tylko patogeny, lecz także korzystne bakterie jelitowe, co prowadzi do spadku ich różnorodności i problemów jelitowych. Lekarze zalecają więc przyjmowanie w czasie i po leczeniu probiotyków i prebiotyków, które mają wspomóc regenerację mikrobioty. Do tej pory nie było jednak wiadomo, jak długo te zaburzenia trwają.

Zespół prof. Tove Fall połączył szwedzki rejestr leków z metagenomicznymi (sekwencjonowaniem całego DNA bakterii) analizami kału z trzech dużych badań populacyjnych. Wykluczył osoby z chorobami jelit i przyjmujące antybiotyki w ciągu ostatnich 30 dni, by skupić się na długofalowych skutkach.

Największe zmiany w różnorodności wśród 1340 analizowanych gatunków mikrobioty obserwowano u pacjentów, którzy kuracje antybiotykowe zakończyli w ciągu roku przed pobraniem próbki kału. Efekty widoczne były jednak także w kale osób, które leczenie przeszły w okresach: 1–4 lata i 4–8 lat wcześniej.

Ogólnie antybiotyki sprzyjały wzrostowi prozapalnych gatunków jak Ruminococcus gnavus czy Eggerthella lenta (korelują one z wyższym BMI oraz podwyższonym stężeniem triglicerydów i białka C-reaktywnego). Z kolei populacje „dobrych” bakterii, takich jak Faecalibacterium prausnitzii czy Alistipes (związanych z niższym BMI i lepszym profilem lipidowym) ulegały zmniejszeniu. Już nawet pojedyncza dawka klindamycyny, fluorochinolonów czy flukloksacyliny zmieniała proporcje (obfitość) 10–15 proc. badanych gatunków.

Zaskoczeniem dla naukowców było działanie flukloksacyliny – antybiotyku działającego na wąski zakres bakterii Gram-dodatnich. Mimo specyficznego działania, silnie zmieniła proporcje Gram-dodatnich bakterii z grup Lachnospirales i Oscillopirales, kluczowych producentów krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych chroniących jelita. To pokazało, że nawet precyzyjnie wycelowane antybiotyki wpływają na równowagę całej mikrobioty.

Dlaczego to istotne? Zaburzona mikrobiota może zwiększać ryzyko otyłości, cukrzycy typu 2, chorób serca i raka jelita grubego. Autorzy podkreślają także, że takie badania mogą pomóc w lepszym wyborze antybiotyku. „Przy dwóch równie skutecznych opcjach warto kierować się mniejszym wpływem na mikrobiotę” – podsumował prof. Fall.

Dziękujemy, że jesteś z nami. To jest pierwsza wzmianka na ten temat. Pulsar dostarcza najciekawsze informacje naukowe i przybliża najnowsze badania naukowe. Jeśli korzystasz z publikowanych przez Pulsar materiałów, prosimy o powołanie się na nasz portal. Źródło: www.projektpulsar.pl.