O psach, które poznają słowa, podsłuchując

|Z ostatniej chwili

W przyrodzie kolor wściekle żółty bywa stosowany ku przestrodze (patrz: liściołaz żółty) czy jako kamuflaż (patrz: modliszka storczykowa). W Pulsarze natomiast – to sygnał końca embarga, które prestiżowe czasopisma naukowe nakładają na publikowane przez badaczy artykuły. Tekst z żółtym oznaczeniem dotyczy więc doniesienia, które zostało upublicznione dosłownie przed chwilą.

Już w wieku ok. półtora roku maluchy potrafią przyswajać nowe słowa nie tylko wtedy, gdy mówi się bezpośrednio do nich, ale także wtedy, gdy przysłuchują się rozmowom dorosłych. Wymaga to całego zestawu umiejętności społeczno-poznawczych: śledzenia spojrzenia innych osób, rozumienia ich intencji czy wyodrębniania słów z potoku mowy.

Zespół naukowców z Uniwersytetu Eötvösa Loránda w Budapeszcie i Messerli Research Institute w Wiedniu postanowił sprawdzić, czy podobne zdolności mają tzw. Gifted Word Learner dogs, czyli wyjątkowa grupa psów, które spontanicznie uczą się nazw przedmiotów podczas naturalnych zabaw z opiekunami.

Podczas pierwszego eksperymentu 10 tak uzdolnionych czworonogów uczono nazw dwóch nowych zabawek. W wariancie „bezpośrednim” opiekunowie zwracali się do nich, wypowiadając nazwy przedmiotów. W wariancie „podsłuchiwania” psy jedynie obserwowały, jak dwoje członków rodziny rozmawia o zabawce, przekazując ją sobie – nie patrząc przy tym na psa ani się do niego nie zwracając.

Podczas testu czworonogi miały wybrać wskazaną zabawkę z 11 przedmiotów rozłożonych na podłodze i ją przynieść. W wariancie „bezpośrednim” mediana (wartość środkowa, odrzucająca nietypowe, skrajne wyniki) poprawnych reakcji wyniosła 92 proc., a w wariancie „podsłuchiwania” 83 proc. Aby wykluczyć, że zwierzęta uczyły się nazw drogą eliminacji dopiero w trakcie sprawdzianu, przeanalizowano wyniki wyłącznie z pierwszej próby dla każdej nowej zabawki.

Dla porównania naukowcy przeprowadzili analogiczny eksperyment z 10 typowymi psami rodzinnymi (border collie). Żaden z nich nie wykazywał zdolności uczenia się nazw, a ich wybory odzwierciedlały jedynie preferencję dla nowości, a nie rzeczywiste łączenie słów z przedmiotami.

W kolejnym eksperymencie sprawdzano, czy uzdolnione psy potrafią uczyć się nazw nawet wtedy, gdy nie widzą przedmiotu. Opiekun pokazywał zabawkę, chował ją do wiaderka z podwójnym dnem (by wykluczyć kierowanie się zapachem) i dopiero wtedy wypowiadał jej nazwę. Pięć z ośmiu psów radziło sobie w tym zadaniu istotnie lepiej niż gdyby robiły to przypadkowo. Ponadto test pamięciowy przeprowadzony dwa tygodnie później wykazał, że nie zapomniały wyuczonych nazw.

Naukowcy podkreślają, że uzyskanych wyników nie należy uogólniać na całą populację psów. Zjawisko Gifted Word Learner dogs jest niezwykle rzadkie i prawdopodobnie wynika z indywidualnych, nierozpoznanych jeszcze czynników. Nie wiadomo również, w jaki sposób uzdolnione psy rozwijają swoją ogólną zdolność do nauki nazw przedmiotów.

Dziękujemy, że jesteś z nami. To jest pierwsza wzmianka na ten temat. Pulsar dostarcza najciekawsze informacje naukowe i przybliża najnowsze badania naukowe. Jeśli korzystasz z publikowanych przez Pulsar materiałów, prosimy o powołanie się na nasz portal. Źródło: www.projektpulsar.pl.