Reklama
Shutterstock
Środowisko

Kto zasłużył na bycie ojcem pawiana, okazuje się po kopulacji. Kluczem są odpowiednie geny

Młode pawiany jak psy ogrodnika. Zakłócają rodzeństwu kontakt z matką, choć same go nie zyskują
Środowisko

Młode pawiany jak psy ogrodnika. Zakłócają rodzeństwu kontakt z matką, choć same go nie zyskują

U ludzi zazdrość w relacjach rodzinnych jest zjawiskiem powszechnym – dzieci często próbują przerwać czułe interakcje między rodzicem a bratem lub siostrą, by zyskać uwagę opiekuna. Naukowcy dowiedli, że podobne mechanizmy kształtują konkurencję u naczelnych, u których okres rozwoju jest długi, a więzi z matką kluczowe dla przetrwania.

Do tej pory obserwowano ją u mniejszych zwierząt – gryzoni, ryb czy ptaków. Tymczasem subtelna selekcja określana jako „ukryty wybór samicy” zachodzi nie tylko u nich. Międzynarodowy zespół naukowców dostarczył właśnie bezpośrednich dowodów istnienia tego zjawiska u pawianów żyjących w warunkach naturalnych.

Obserwacje prowadzone na pawianach pokazują, że środowisko pochwy zmienia się w zależności od partnera. Gdy dochodzi do kopulacji z osobnikiem o zbliżonym materiale genetycznym, uruchamiane są mechanizmy obronne: spada pH i pojawia się stan zapalny, co utrudnia męskim komórkom rozrodczym przeżycie. W przypadku innych partnerów odpowiedź jest słabsza, a warunki sprzyjają zapłodnieniu. Zmiany te zachodzą bardzo szybko – już w ciągu kilku godzin po pożyciu.

Aby uchwycić te procesy, eksperyment przeprowadzono w kontrolowanych warunkach, łącząc analizy behawioralne z podejściem genetycznym i fizjologicznym. Uczestniczyło w nim 9 samic i 4 samce pawianów o różnym stopniu genetycznego podobieństwa. Po kopulacji, a także w dniach bez kontaktu płciowego, pobierano wymazy z pochwy i mierzono pH, uzyskując punkt odniesienia dla zmian zachodzących w organizmie samicy. Z pobranych próbek izolowano materiał RNA i analizowano aktywność genów, głownie tych związanych z odpowiedzią immunologiczną. Równocześnie określano zmienność genetyczną badanych osobników. Zestawienie uzyskanych danych pozwoliło sprawdzić, czy reakcje fizjologiczne zależą od cech partnera i w jaki sposób wpływają na warunki sprzyjające zapłodnieniu.

Uzyskane wyniki wskazują, że samice mogą „preferować” większą różnorodność genetyczną. Szczególne znaczenie ma układ MHC – zestaw odpowiedzialny za rozpoznawanie obcych cząsteczek, takich jak wirusy czy bakterie oraz inicjowanie odpowiedzi immunologicznej. To jeden z najbardziej zmiennych fragmentów DNA kręgowców: poszczególne osobniki różnią się jego wariantami, co przekłada się na zdolność reagowania na szerokie spektrum patogenów. Im większe zróżnicowanie, tym szerszy „repertuar” rozpoznawanych zagrożeń.

W tym kontekście mechanizmy zachodzące w drogach rodnych samicy mogą działać jak filtr, który „przepuszcza” jedynie korzystne kombinacje. W efekcie nie dochodzi do prostego „wyboru” konkretnego samca, lecz do faworyzowania takich zestawów cech, które zwiększają odporność przyszłego potomstwa. Zapłodnienie nie jest zatem wynikiem przypadku ani wyłącznie konkurencji komórek rozrodczych, lecz precyzyjnie regulowanym procesem, w którym organizm samicy odgrywa aktywną rolę selekcyjną.


Dziękujemy, że jesteś z nami. To jest pierwsza wzmianka na ten temat. Pulsar dostarcza najciekawsze informacje naukowe i przybliża najnowsze badania naukowe. Jeśli korzystasz z publikowanych przez Pulsar materiałów, prosimy o powołanie się na nasz portal. Źródło: www.projektpulsar.pl.

Reklama