Antarktyda została zmrożona w momencie w zasadzie niesprzyjającym. Pomogły góry
Przez lata przypuszczano, że główną przyczyną ochłodzenia był spadek stężenia dwutlenku węgla w atmosferze naszej planety. Gdyby jednak zależało to wyłącznie od tego zjawiska, temperatury byłyby niższe globalnie. Tymczasem półkula północna zaczęła pokrywać się lodem dopiero 20–25 mln lat później.
Aby znaleźć brakujący element układanki, połączono trzy rodzaje modeli komputerowych. Pierwszy odtwarzał, jak przez ponad 120 mln lat zmieniała się rzeźba terenu. Wszystko zaczęło się od rozpadu superkontynentu Gondwany. W miejscu, gdzie Antarktyda oddzielała się od Afryki, rozrywanie skorupy uruchomiło w płaszczu Ziemi falę niestabilności, która powoli wędrowała ku wnętrzu lądu, unosząc jego powierzchnię. Symulacja pokazała, że w wyniku tego procesu najpierw powstała ponad dwukilometrowa skarpa wzdłuż wybrzeża Ziemi Królowej Maud oraz rozległy płaskowyż sięgający ok. 2 tys. km w głąb kontynentu. Do Gór Gamburcewa, ukrytych w jego sercu, wypiętrzenie dotarło dopiero po prawie 100 mln lat i w eocenie uniosło je nawet o kilometr. Równolegle grunt rzeźbiła erozja, stopniowo ścinając wynoszony teren.
Sięgnij do źródeł
Badania naukowe: Continental breakup-driven uplift instigated East Antarctic Ice Sheet formation
Odtworzona w ten sposób dawna topografia posłużyły jako dane wejściowe dla drugiej symulacji – narastania lodu. Utrzymując klimat na stałym poziomie, sprawdzano, czy sam wzrost gór wystarczy, by zapoczątkować zlodowacenie.
Trzecim narzędziem był model bilansu energetycznego, który przeliczał, jak wysokość terenu i odbijanie promieni słonecznych przez lodową pokrywę wpływają na globalną temperaturę.
Okazało się, że to właśnie wysokość, a nie sam chłód, przesądziła o narodzinach lądolodu – góry urosły wystarczająco, by go utrzymać, już ok. 45 mln lat temu. Odbijając światło, rosnąca czapa dołożyła swoje: mniej więcej 1 st. C globalnego ochłodzenia.
Dziękujemy, że jesteś z nami. To jest pierwsza wzmianka na ten temat. Pulsar dostarcza najciekawsze informacje naukowe i przybliża najnowsze badania naukowe. Jeśli korzystasz z publikowanych przez Pulsar materiałów, prosimy o powołanie się na nasz portal. Źródło: www.projektpulsar.pl.