Reklama
Pulsar - wyjątkowy portal naukowy. Pulsar - wyjątkowy portal naukowy. Historic England / Archiwum
Struktura

Trąba z epoki żelaza, przed którą mieli drżeć Rzymianie

Historia z jeziora. Skąd się wzięła na Kujawach celtycka broń?
Człowiek

Historia z jeziora. Skąd się wzięła na Kujawach celtycka broń?

Celtyckie oręże znalezione na Kujawach przyprawiło archeologów o bezsenność. Co prekursorzy cywilizacyjni barbarzyńskiej Europy robili w tym miejscu w III w. p.n.e.? O wyjątkowych znaleziskach opowiada prof. Bartosz Kontny.

Wiele bitew zaczynało się od dźwięku – przenikliwego, metalicznego, nieludzkiego. Miał on sprawić, że przeciwników ogarnie strach, zanim zobaczą wojów. Służący do jego wydawania celtycki carnyx odkryto we wschodniej Anglii.

Znalezisko jest wyjątkowe. Carnyxów znamy zaledwie kilkanaście w całej Europie, zwykle w stanie szczątkowym. Ten jest jednym z najlepiej zachowanych. Składa się z długiej, pionowo trzymanej rury zakończonej realistycznie modelowaną głową dzika – zwierzęcia o potężnym znaczeniu symbolicznym w świecie Celtów: był znakiem odwagi, agresji i wojennego szału. Z jego metalowej paszczy wydobywały się dźwięki, które – jak sugerują antyczne źródła – przypominały ryk bestii.

W skrócie

Carnyx był jednym z najbardziej charakterystycznych instrumentów świata celtyckiego późnej epoki żelaza (ok. III w. p.n.e. – I w. n.e.). Była to długa, pionowo trzymana trąba z brązu, zakończona realistycznie modelowaną głową zwierzęcia – najczęściej dzika, ale też wilka, węża czy fantastycznych bestii. Instrument trzymano wysoko ponad głowami wojowników, tak by dźwięk niósł się daleko.

Najsłynniejszy carnyx pochodzi z Deskford w Szkocji (zachowała się głowa dzika), inne odkryto m.in. we Francji (Tintignac), Niemczech i Danii. Często były celowo składane w ofierze – łamane i deponowane w ziemi lub w wodzie, co sugeruje ich rytualne znaczenie.

Miejsce odkrycia nie jest przypadkowe. Hrabstwo Norfolk leżało w starożytności na terytorium plemienia Icenów, znanego dziś głównie dzięki królowej Boudicce. To ona w latach 60–61 stanęła na czele jednego z najpoważniejszych buntów przeciwko rzymskiej administracji w Brytanii. Czy odnaleziona trąba mogła towarzyszyć jej wojownikom? Archeolodzy są ostrożni. Nie ma na to dowodów, ale za przesłanki można uznać chronologię, geografię i kontekst militarny – wraz z instrumentem znaleziono m.in. elementy tarcz i ozdoby o wyraźnie wojennym charakterze.

Carnyx to broń psychologiczna, choć to pojęcie powstało znacznie później. Rzymianie doskonale to rozumieli, ponieważ w relacjach z bitew z Celtami często podkreślali „dzikie”, ogłuszające odgłosy wydawane przez barbarzyńców.

To znalezisko przypomina, że przeszłość nie była cicha. Wojna w epoce żelaza miała swój pejzaż dźwiękowy – krzyki, szczęk broni, rżenie koni i ryk trąb. Carnyx z Norfolk pozwala go sobie wyobrazić z niezwykłą intensywnością. Nie jako romantyczną, lecz jako realne doświadczenie ludzi, którzy wierzyli, że dźwięk może przesądzić o losie bitwy.


Dziękujemy, że jesteś z nami. To jest pierwsza wzmianka na ten temat. Pulsar dostarcza najciekawsze informacje naukowe i przybliża najnowsze badania naukowe. Jeśli korzystasz z publikowanych przez Pulsar materiałów, prosimy o powołanie się na nasz portal. Źródło: www.projektpulsar.pl.

Reklama

Ta strona do poprawnego działania wymaga włączenia mechanizmu "ciasteczek" w przeglądarce.

Powrót na stronę główną