Sztuczna inteligencja może pomóc w odkryciach fizycznych
Gluony odpowiadają za oddziaływanie silne, czyli jedno z czterech fundamentalnych oddziaływań w przyrodzie – wiążące kwarki w protonach i neutronach. Do opisywania oddziaływań pomiędzy samymi gluonami używało się wyrażenia o nazwie amplituda rozpraszania – dzięki niej można było określić prawdopodobieństwo danej interakcji. Niestety, obliczenia nawet najprostszych interakcji często są żmudne i nieprzejrzyste.
Mniej więcej rok temu fizyk teoretyczny Alex Lupsasca dołączył do zespołu OpenAI for Science, który miał poprawić zdolności ChatGPT w rozwiązywaniu problemów naukowych. Skontaktował się z Andrew Stromingerem z Harvard University, który w tamtym czasie zajmował się właśnie interakcjami gluonów. Fizycy najpierw sami wyprowadzili bardzo złożone wyrażenia dla amplitud – dla czterech gluonów. Potem użyli najnowszej wersji, ChatGPT-5.2 Pro do znalezienia prostej formuły – dostrzec prawidłowość w tych wyrażeniach. W sumie zajęło to 20 minut. Pamiętać jednak należy, że problem dotyczył bardzo specyficznej klasy amplitud oraz szczególnego kontekstu zderzeń.
ChatGPT zasugerował następnie uogólnienie formuły dla dowolnej liczby gluonów – co zajęło już tylko minutę. To jednak ludzie, znowu wespół z AI, wygenerowali formalny dowód.
Naukowcy sprawdzili całe wyrażenie i nie doszukali się żadnego błędu. Następnie użyli innego modelu OpenAI, aby wygenerować dowód uzyskanej formuły matematycznej. Tak zwany SuperChat kalkulował przez 12 godzin i dowód, który stworzył, również przeszedł ludzką weryfikację.
Według Zvi Berna, teoretyka z University of California, „te idee nie są rewolucyjne; rewolucyjne jest to, że maszyna potrafi to zrobić”. Lupsasca wyraził nadzieję, że AI pomoże teraz rozwiązać jeden z największych problemów fizyki teoretycznej, czyli połączenie mechaniki kwantowej z grawitacją.
Nie wszyscy fizycy są aż tak optymistyczni, ale dla jasności – nie obawiają się też, że AI odbierze im pracę. Matematyk Marcus de Sautoy z University of Oxford już dawno zwracał uwagę, że algorytmy mogą udzielić fascynujących odpowiedzi, bo są stworzone do odpowiadania. Sztuką pozostaje zadanie właściwego pytania.
Dziękujemy, że jesteś z nami. To jest pierwsza wzmianka na ten temat. Pulsar dostarcza najciekawsze informacje naukowe i przybliża najnowsze badania naukowe. Jeśli korzystasz z publikowanych przez Pulsar materiałów, prosimy o powołanie się na nasz portal. Źródło: www.projektpulsar.pl.