-
Kosmos
Europa poszuka oznak życia na księżycach Jowisza
Jeśli w naszym układzie słonecznym istnieje życie poza ziemią, to wielkie lodowe satelity piątej planety od Słońca są całkiem dobrym miejscem, by go tam szukać.Jonathan O’Callaghan1 czerwca 2023Scientific American z dnia 1 czerwca 2023Misje do księżyców -
Scientific American z dnia 1 czerwca 2023Wiele światów Jowisza
-
Kosmos
Wybuch, który wstrząsnął światem
Czelabińsk nas zaskoczył i chociaż takie małe impakty wciąż mogą umykać naszej uwadze, coraz lepiej wykrywamy potencjalne zagrożenia kosmiczne i poszerzamy wiedzę na temat tego, co można zrobić, gdy dostrzeżemy obiekt, który ma na celowniku Ziemię. Duże, niebezpieczne planetoidy pojawiają się rzadko, wystarczy jednak spojrzeć na Krater Meteorytowy w Arizonie, aby przekonać się, dlaczego musimy traktować je poważnie.Phil Plait1 czerwca 2023Scientific American z dnia 1 czerwca 2023Wybuch, który wstrząsnął światem -
Kosmos
Co reguluje tempo narodzin gwiazd w „szkielecie” naszej Galaktyki
Rotujący dysk gazowo-pyłowy Drogi Mlecznej wytwarza eleganckie ramiona spiralne, które stanowią aktywniejsze miejsca formowania gwiazd w naszej Galaktyce.Rachel Berkowitz1 czerwca 2023Scientific American z dnia 1 czerwca 2023Gwiezdny magnes -
Wiedza i Życie z dnia 1 czerwca 2023Czerwiec. Najkrótsze noce
-
Kosmos
Gwiezdny Żłóbek
Na wczesnowieczornym niebie planety wskażą nam otwartą gromadę gwiazd.Weronika Śliwa1 czerwca 2023Wiedza i Życie z dnia 1 czerwca 2023Gwiezdny Żłóbek -
Kosmos
W świecie kosmicznych okruchów
W ostatnim czasie sporo nowego dowiedzieliśmy się o asteroidach, ponieważ realizowanych jest coraz więcej misji do tych ciał. Okazuje się, że obiekty te miewają dość niezwykłe właściwości.Przemek Berg1 czerwca 2023Wiedza i Życie z dnia 1 czerwca 2023W świecie kosmicznych okruchów -
Kosmos
Groźne promieniowanie. Czy w okolicy Ziemi są emitujące je gwiazdy?
Supernowe mogą być niebezpieczne dla planet odległych nawet o ponad 100 lat świetlnych. Naukowcy przeanalizowali wpływ ich promieniowania na globy.Weronika Śliwa1 czerwca 2023Wiedza i Życie z dnia 1 czerwca 2023Niebezpieczne gwiazdy -
Kosmos
Co jest w środku Marsa?
Okazuje się, że jądro tej planety różni się od ziemskiego.(OOŚ)1 czerwca 2023Wiedza i Życie z dnia 1 czerwca 2023Co jest w środku Marsa? -
Kosmos
Czego o życiu na Marsie dowiemy się w Hiszpanii
W miarę jak położona w środkowej Hiszpanii Laguna de Tirez wysychała przez 20 lat, aż do całkowitego wyschnięcia w 2015 roku, jej jałowy krajobraz zaczął przypominać bezwodne marsjańskie równiny. To podobieństwo, jak się okazuje, może być użyteczneAllison Gasparini1 czerwca 2023Scientific American z dnia 1 czerwca 2023W Hiszpanii jak na Marsie -
Kosmos
Astronomowie zarzucają sieć na ciemne fotony
Ciemna materia nie reaguje ze światłem w żaden znany nam sposób. Tymczasem niemal wszystko, co wiemy o Wszechświecie, pochodzi z obserwacji światła. Pojawił się nowatorski pomysł na jej poszukiwanie.Łukasz Tychoniec26 maja 2023 -
Kosmos
W Układzie Słonecznym panuje spokój. Jak długo potrwa?
Czy planety będą krążyć po znanych orbitach aż do końca swoich dni, czy raczej rozsypią się po kosmosie znacznie wcześniej?Łukasz Tychoniec15 maja 2023 -
Kosmos
Kobiety na rakiety, bo panowie zbyt kosztowni
Jakie konkretnie korzyści finansowe przyniosłoby wysłanie w kosmos załogi złożonej wyłącznie z astronautek? Wyliczyli to badacze z ESA.Marcin Rotkiewicz10 maja 2023 -
Kosmos
Duże, lekkie, zasiarczone – fale sejsmiczne odsłaniają marsjańskie jądro
Wysłany przez NASA marsjański lądownik InSight, który po czterech latach zbierania danych zamilkł w grudniu zeszłego roku, świetnie wykonał swoją robotę.Andrzej Hołdys5 maja 2023 -
Kosmos
Astrofizycy zarzucają sieć na szybkie błyski radiowe
Nieprzewidywalne impulsy elektromagnetyczne z głębi Wszechświata niosą bezcenne informacje. Rośnie więc zainteresowanie ich zagadkowym fenomenem. Rozpoczyna się radioastronomiczny wyścig zbrojeń.Łukasz Tychoniec4 maja 2023 -
Kosmos
Wściekłe i niechlujne. Poznasz średnią czarną dziurę po śladach jatki
Te hipotetyczne obiekty mogą być kluczem do wielu kosmologicznych zagadek. Powinny istnieć, ale nie udało się ich zaobserwować. Zaczynamy się jednak domyślać, jak ich szukać.Łukasz Tychoniec2 maja 2023 -
Kosmos
Beton na Księżycu astronauci sobie wyhodują
Przymiarki do powrotu na Księżyc oraz podróży na Marsa trwają już od dłuższego czasu. Jednym z problemów, nad którymi pracują inżynierowie i naukowcy, jest stworzenie materiału nadającego się do budowy bazy dla załóg kosmicznych.Mirosław Dworniczak1 maja 2023Wiedza i Życie z dnia 1 maja 2023Kosmiczny beton -
Kosmos
Pogłoski o tektonicznej śmierci Marsa są mocno przesadzone
Wznoszące się masy roztopionych skał, zwane pióropuszem płaszcza, mogą być przyczyną ruchów sejsmicznych i wulkanizmu.Phil Plait1 maja 2023Scientific American z dnia 1 maja 2023Mars: wulkaniczne zagadki -
Wiedza i Życie z dnia 1 maja 2023Maj. Spadające gwiazdy maja
-
Kosmos
Rosnąca protogromada
Badania teleskopów ALMA ujawniają wczesne etapy ewolucji gromad galaktyk.Weronika Śliwa1 maja 2023Wiedza i Życie z dnia 1 maja 2023Rosnąca protogromada -
Kosmos
Kosmiczne trójki, czwórki, szóstki, ósemki…
Aż trudno uwierzyć, jak wiele obiektów we wszechświecie występuje wspólnie. Istnieją np. gwiazdy potrójne czy poczwórne, a nawet układy z ośmiu towarzyszy. Wielokrotne mogą być też galaktyki.Przemek Berg1 maja 2023Wiedza i Życie z dnia 1 maja 2023Kosmiczne trójki, czwórki, szóstki, ósemki… -
Kosmos
Księżycowa wytwórnia wody
Na Srebrnym Globie może się znajdować nawet 300 mld ton wody ukrytej w sferulach impaktowych.(HOLD)1 maja 2023Wiedza i Życie z dnia 1 maja 2023Księżycowa wytwórnia wody -
Kosmos
Starship: danse macabre, czyli kosmiczny sukces SpaceX
Płonące szczątki rakiety firmy SpaceX jeszcze spadały ku wodom Zatoki Meksykańskiej, gdy inżynierowie z centrum kontroli lotu zaczęli oblewać się szampanem. Mieli dobre powody?Olaf Szewczyk21 kwietnia 2023 -
Kosmos
Kosmiczne przyspieszenie, czyli czym napędzać rakiety
Klasyczne silniki rakietowe osiągnęły kres możliwości. Elektryczne też. Statkom kosmicznym swobodniejsze poruszanie się w Układzie Słonecznym umożliwić ma jądrowy napęd termiczny.Przemek Berg19 kwietnia 2023 -
Kosmos
Dysk akrecyjny żarłoka z układu Hercules X-1 ujawnia tajemnice superszybkiego wiatru
Jak to możliwe, że tak niewielkie obiekty jak czarne dziury, mogą mieć wpływ na ogromne galaktyki? Naukowcy mają pomysł na znalezienie odpowiedzi.Łukasz Tychoniec14 kwietnia 2023 -
Kosmos
Pierwsza w historii europejska misja do Jowisza i jego trzech księżyców
W sześcioletnią podróż wyrusza właśnie JUICE – sonda Europejskiej Agencji Kosmicznej. Będzie szukać śladów życia. Niespodzianki mile widziane.Andrzej Hołdys13 kwietnia 2023 -
Kosmos
Która jest godzina na Księżycu? Jeszcze nie ustalono
Ogólna teoria względności i wielka polityka utrudniają udzielenie odpowiedzi na to banalne z pozoru pytanie. A bez niej Księżyc znajdzie się w centrum wielkiego zamieszania.Łukasz Tychoniec12 kwietnia 2023 -
Kosmos
Atmosferę Saturna podgrzewają pierścienie
Dane potrzebne do tego odkrycia zostały zebrane już dawno. Trzeba było tylko spojrzeć na nie z nowej perspektywy.Łukasz Tychoniec7 kwietnia 2023 -
Kosmos
Planeta w gwiazdozbiorze Wieloryba przypomina Ziemię
Na YZ Ceti b pojawiło się coś w rodzaju zorzy, co świadczyłoby o tym, że ma ona pole magnetyczne. Kandydatka na miejsce dla życia raczej z niej jednak marna.Andrzej Hołdys6 kwietnia 2023 -
Kosmos
Wydarzył się rozbłysk przyćmiewający całe galaktyki
Jeśli to, co wiemy o błyskach gamma jest prawdą, taki wybuch może się zdarzyć raz na 10 tys. lat. Mamy więc dużo szczęścia, ale wciąż nie rozumiemy natury takich eksplozji.Łukasz Tychoniec5 kwietnia 2023 -
Kosmos
Kobieta i Afroamerykanin w załodze misji Artemis II
Czworo astronautów weźmie udział w zaplanowanym na listopad przyszłego roku ponad dziesięciodniowym locie wokół Księżyca.Marcin Rotkiewicz3 kwietnia 2023 -
Wiedza i Życie z dnia 1 kwietnia 2023Kwiecień. Jowisz koło Słońca
-
Kosmos
Misje przyszłości
Nawet najdalsza podróż zaczyna się od pierwszego kroku.Weronika Śliwa1 kwietnia 2023Wiedza i Życie z dnia 1 kwietnia 2023Misje przyszłości -
Kosmos
Łubu-du, bum, bum, gruch!
Kosmos jest pełen zderzeń, koalescencji i katastrof. Można śmiało powiedzieć, że te burzliwe zjawiska są codziennością wszechświata.Przemek Berg1 kwietnia 2023Wiedza i Życie z dnia 1 kwietnia 2023Łubu-du, bum, bum, gruch! -
Kosmos
Egzoplanety to ciastka z dwóch foremek
Mamy mnóstwo „super-Ziemi”, czyli skalistych kul o średnicy około 1,4 razy większej niż Ziemia. Jest też wiele „mini-Neptunów”, które są mniej więcej 2,4 razy szersze od Ziemi. Bardzo niewiele planet mieści się pomiędzy.Daniel Leonard1 kwietnia 2023Scientific American z dnia 1 kwietnia 2023Kosmiczny wykrawacz ciasteczek -
Kosmos
Neutrina ujawniają sekrety czarnych dziur
Cząstki z aktywnej galaktyki pokazują, jak supermasywne czarne dziury pożerają materięPhil Plait1 kwietnia 2023Scientific American z dnia 1 kwietnia 2023Neutrina ujawniają sekrety czarnych dziur -
Kosmos
„Dziecięca” galaktyka da być może wgląd we wczesne epoki Wszechświata
Nazwana trafnie „Peekaboo” (ang. zabawa w chowanego), wysunęła się zza jasnej (z naszej perspektywy) gwiazdy dopiero w ciągu ostatnich 50–100 lat.Allison Gasparini1 kwietnia 2023Scientific American z dnia 1 kwietnia 2023Gwiezdne dziecko -
Kosmos
Kot z Cheshire w kosmosie, czyli co widać dzięki soczewkom grawitacyjnym
Zjawisko przewidziane ponad sto lat temu przez Alberta Einsteina jest dziś podstawą nowych metod badania wszechświata.Michał Różyczka29 marca 2023 -
Kosmos
Magazyny wody na Księżycu to niepozorne szklane kulki
Marzenia o eksploracji Srebrnego Globu właśnie stały się dużo bardziej realne. I to bez transportowania cystern 400 tys. km w jedną stronę.Łukasz Tychoniec28 marca 2023 -
Kosmos
Możliwie, że wielkie asteroidy są częstsze niż sądziliśmy
Naukowcy zakładali dotychczas, że kilometrowi lub więksi intruzi uderzają w nasz glob mniej więcej raz na 600–700 tys. lat. Nowe badania sugerują, że mogli nie docenić skali zagrożenia.Andrzej Hołdys24 marca 2023 -
Kosmos
Asteroida Ryugu zawiera związki chemiczne niezbędne dla życia
Naukowcy znaleźli je w próbkach, które pobrała i przywiozła na Ziemię japońska sonda.Marcin Rotkiewicz21 marca 2023 -
Kosmos
Czarne dziury lubią bałagan i karmią się gazem
Interakcje galaktyk są istotnym czynnikiem wpływającym na ich ewolucję. Okazuje się, mają także inne konsekwencje.Łukasz Tychoniec16 marca 2023 -
Kosmos
Jak odnaleźć dziewiątą planetę Układu Słonecznego? Drogę wskażą jej księżyce
Dziwne zachowanie ciał lodowych w pasie Kuipera może sugerować istnienie Planety 9. Jej poszukiwania zakończyły się jednak porażką. Być może dlatego, że patrzono w niewłaściwy sposób.Andrzej Hołdys12 marca 2023 -
Kosmos
Woda na Ziemi jest starsza od Słońca
Astronomowie doszli do tego wniosku dzięki obserwacji dysku protoplanetarnego wokół gwiazdy V883 Orionis.Łukasz Tychoniec10 marca 2023 -
Podkast
pulsar nadaje. sygnał 46. Tomasz Bulik: Czekaliśmy z tymi „mikrofonami” i zdarzyło się bum
Kto „wymyślił” fale grawitacyjne? Jak ich poszukiwano? Jak doszło do pierwszej detekcji? O czym opowiadają te zmarszczki czasoprzestrzeni? Jakie nowiny o ewolucji Wszechświata przyniosą planowane obserwatoria? Rozmowa z prof. Tomaszem Bulikiem z Centrum Naukowo-Technologicznego Astrofizyki Cząstek i Obserwatorium Astronomicznego UW – astrofizykiem, który do badania ruchów czarnych dziur, pulsarów i innych potężnych, odległych zjawisk kosmicznych używa fal sto lat temu uważanych za nieistniejące.Karol Jałochowski10 marca 2023 -
Kosmos
Po uderzeniu DART z planetoidy uleciało tysiąc ton pyłu
Dimorphos okrąża teraz Didymosa o 33 minuty szybciej. Z analizy danych wynika, że większość pędu, który za to odpowiada, powstało w wyniku odrzutu 0,5 proc. masy.Łukasz Tychoniec8 marca 2023 -
Kosmos
W sąsiedztwie czarnej dziury w jądrze Galaktyki dzieją się rzeczy niebywałe
Żaden tamtejszy inny obiekt nie uległ ostatnio tak dramatycznym zmianom, jak obserwowana przez astronomów gazowo-pyłowa chmura.Łukasz Tychoniec2 marca 2023 -
Kosmos
Nowe dowody wyjaśniają pochodzenie najcięższych pierwiastków chemicznych we Wszechświecie
Naukowcy od dawna mniej więcej wiedzieli, jak powstają te pierwiastki, ale przez wiele lat ostro się na ten temat spierali. Sytuacja uległa zmianie niedawno – gdy astronomowie pierwszy raz zaobserwowali ich syntezę w akcji.Sanjana Curtis1 marca 2023Scientific American z dnia 1 marca 2023Kosmiczna alchemia -
Kosmos
Globy podobne do naszego prawdopodobnie powstają dość łatwo
Wiele nowych badań sugeruje, że ingrediencje niezbędne do powstania Ziemi były we właściwym momencie pod ręką i że jest to raczej reguła niż wyjątek we Wszechświecie.Andrzej Hołdys1 marca 2023Wiedza i Życie z dnia 1 marca 2023Przepis na Ziemię -
Kosmos
Zagadki galaktyk
O tym, że istnieją, wiemy od lat 20. XX w., gdy m.in. Edwin Hubble dokonywał swoich największych odkryć. Ale jak powstawały i jak przebiegała ich ewolucja? To wciąż otwarte pytania, chociaż dowiadujemy się na ten temat coraz więcej.Przemek Berg1 marca 2023Wiedza i Życie z dnia 1 marca 2023Zagadki galaktyk -
Kosmos
Wiosenna bogini urodzaju
Marzec przynosi nam okazję do oglądania Ceres – planety karłowatej królującej w pasie planetoid.Weronika Śliwa1 marca 2023Wiedza i Życie z dnia 1 marca 2023Wiosenna bogini urodzaju -
Wiedza i Życie z dnia 1 marca 2023Marzec. Wieczorne planety
-
Kosmos
Życie na Marsie mogło okazać się swoim najgorszym wrogiem
Życie samo w sobie może stworzyć warunki do własnego rozkwitu – lub zaniku – na każdym z kosmicznych światów – ilustrują wyniki badań.Allison Gasparini1 marca 2023Scientific American z dnia 1 marca 2023Upadek Marsa -
Kosmos
Statki kosmiczne na orbicie przyćmiewają gwiazdy
Ostatnie raporty zespołu Obserwatorium Rubin oraz amerykańskiego Rządowego Urzędu Kontrolnego (Government Accountability Office; GAO) opisują tragiczną sytuację, w której astronomia – pierwsza nauka – staje się bezpośrednio zagrożona.Rebecca Boyle1 marca 2023Scientific American z dnia 1 marca 2023Satelity zamiast gwiazd -
Kosmos
JWST obserwuje olśniewające gwiezdne spirale
Dzięki nowemu obrazowi gwiazd otoczonych przez dziwne wiry poznajemy nieznany rozdział historii kosmosuPhil Plait1 marca 2023Scientific American z dnia 1 marca 2023JWST obserwuje olśniewające gwiezdne spirale -
Kosmos
Diabły pyłowe na Marsie są fabryką chloru
Wiry są tak potężne, że zmieniają skład chemiczny atmosfery Czerwonej Planety.Andrzej Hołdys27 lutego 2023 -
Kosmos
Aparatura do poszukiwania życia na Marsie nie potrafi wykryć go na Ziemi
Naukowcy testowali ją na pustyni Atakama. Wyniki okazały się mocno rozczarowujące.Marcin Rotkiewicz23 lutego 2023 -
Kosmos
Czy to kwantowe fluktuacje próżni napędzają ekspansję Wszechświata?
Bez zrozumienia istoty ciemnej energii wielkoskalowa dynamika kosmosu pozostanie zagadką. Fizycy sugerują, że wyjaśnienie może mieć związek z pewnym subtelnym efektem odkrytym 80 lat temu.Grzegorz Łach16 lutego 2023 -
Kosmos
Śmierć masywnej gwiazdy w głębi Wszechświata wpłynęła na ziemskie pioruny
GRB 221009A – tak nazwano pierwszy rozbłysk gamma zaobserwowany w 2022 r. – został wykryty przez czujniki umieszczone na orbitującym Kosmicznym Teleskopie Promieniowania Gamma Fermiego. Nawet jak na błysk długotrwały, trwał on niezwykle długo.Phil Plait1 lutego 2023Scientific American z dnia 1 lutego 2023Nocny błysk -
Kosmos
Luty. Wieczorne planety
Choć zachód nieba wciąż zdobią potężny Orion i jasny Syriusz, znad wschodniego horyzontu wynurza się już Lew, a nieco później Panna. Nad południowo-wschodnim horyzontem wije się też Hydra.Weronika Śliwa1 lutego 2023Wiedza i Życie z dnia 1 lutego 2023Luty. Wieczorne planety -
Kosmos
Kepler-1658 b ukazuje nam przyszłe losy Ziemi
Planeta stopniowo przybliża się ku Kepler-1658 i za jakiś czas zanurzy się w gorącej atmosferze tej gwiazdy. Jej los jest więc przesądzony. Obserwując tę stopniową zagładę, pomyślmy, że mamy okazję do spojrzenia i w naszą przyszłość.Weronika Śliwa1 lutego 2023Wiedza i Życie z dnia 1 lutego 2023Ginąca planeta -
Kosmos
Podglądanie ciepła, czyli co w kosmosie widać w niewidzialnym świetle
Od tysiącleci głównym zakresem obserwacji kosmosu było światło widzialne. Teraz jednak bardzo przydają się inne zakresy promieniowania elektromagnetycznego, które dają nam o wiele dokładniejszy wgląd w niektóre zjawiska zachodzące we wszechświecie i dzięki którym możemy patrzeć dalej.Przemek Berg1 lutego 2023Wiedza i Życie z dnia 1 lutego 2023Podglądanie kosmicznego ciepła -
Kosmos
Fizycy strzelali z dział, by szukać życia na Enceladusie
Czy w podlodowym oceanie księżyca Saturna mogło przetrwać życie? Żeby to sprawdzić, trzeba wysłać sondę, zebrać próbki materii wyrzuconej w kosmos i poszukać w niej aminokwasów. I mieć pomysł, jak ich nie zdeformować.Andrzej Hołdys1 lutego 2023Wiedza i Życie z dnia 1 lutego 2023Jak złowić dowody na życie? -
Kosmos
Na Io dochodzi do zadziwiających erupcji
Wyjątkowo wybuchowy glob w Układzie Słonecznym – najbliższy księżyc Jowisza – zadał naukowcom nową zagadkę. Czy rozwiąże ją sonda Juno?Andrzej Hołdys27 stycznia 2023 -
Kosmos
Asteroidy z gruzu są trwalsze i groźniejsze niż przypuszczaliśmy
Próbki materii pobrane przez sondę Hayabusa z Itokawy każą zmienić sposób myślenia o dziejach asteroid i ochronie Ziemi przed obiektami nadlatującymi z kosmosu.Przemek Berg25 stycznia 2023 -
Kosmos
Mroczna chemia kosmosu, czyli jak w świecie molekuł działał odpowiednik darwinowskiej ewolucji
Przestrzeń międzygwiazdowa może się wydawać zastraszająco pusta i zimna. Ale to z niej właśnie docierają na Ziemię związki organiczne niezbędne dla powstania i rozwoju życia.Michał Różyczka17 stycznia 2023 -
Kosmos
Spis zawartości Drogi Mlecznej
Satelita Gaia tworzy najbardziej szczegółową i kompletną mapę gwiazd w naszej GalaktyceClara Moskowitz1 stycznia 2023Scientific American z dnia 1 stycznia 2023Spis zawartości Drogi Mlecznej -
Kosmos
Kosmiczne portrety
Na wykonanych przez Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba zdjęciach znanych obiektów widać wiele nowych szczegółówClara Moskowitz1 stycznia 2023Scientific American z dnia 1 stycznia 2023Kosmiczne portrety -
Scientific American z dnia 1 stycznia 2023Za kulisami
-
Kosmos
Bogactwo „pustej” kosmicznej przestrzeni
Minęło prawie 200 lat od wynalezienia fotografii, kiedy to ludzkości po raz pierwszy udało się bezpośrednio uchwycić i zarejestrować fotony po to, aby stworzyć obraz. Dziś wysoce złożone kamery na pokładzie teleskopu kosmicznego oddalonego o półtora miliona kilometrów wstrząsają naszą wiedzą o Wszechświecie, otwierając nowe okna na przestrzeń i czas.Fabio Pacucci1 stycznia 2023Scientific American z dnia 1 stycznia 2023Bogactwo „pustej” przestrzeni -
Kosmos
Zdjęcia z teleskopu Webba podważają modele powstawania galaktyk
Gra toczy się o zrozumienie tego, w jaki sposób znany nam, uporządkowany Wszechświat wyłonił się z pierwotnego chaosu. Wczesne rewelacje, jakich dostarczył JWST, mogą przysłużyć się do napisania na nowo początkowych rozdziałów kosmicznej historii, która obejmuje nie tylko odległe epoki i dalekie galaktyki, ale także nasze istnienie tutaj, w dobrze znanej Drodze Mlecznej.Jonathan O’Callaghan1 stycznia 2023Scientific American z dnia 1 stycznia 2023Przełom w kosmologii -
Kosmos
Nowa era astronomii
Jak Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba zmienia nasze spojrzenie na WszechświatClara Moskowitz1 stycznia 2023Scientific American z dnia 1 stycznia 2023Nowa era astronomii -
Kosmos
Styczeń. Wieczór pełen planet
Na Nowy Rok przybywa dnia na barani skok. Nie oznacza to oczywiście jakiegoś ogromnego wydłużenia, ale jednak – już 1 stycznia dzień jest dłuższy od najkrótszego w roku o 6 min, a ta różnica stale się zwiększa.Weronika Śliwa1 stycznia 2023Wiedza i Życie z dnia 1 stycznia 2023Styczeń. Wieczór pełen planet -
Kosmos
Jakie kosmiczne obserwacje rozpoczną się w 2023 r.
Wraz z początkiem stycznia warto zaplanować kibicowanie misjom kosmicznym, które rozpoczną prace już w tym roku. A będzie ich całkiem sporo – kalendarz startowy jest bardzo wypełniony. Na co więc czekamy?Weronika Śliwa1 stycznia 2023Wiedza i Życie z dnia 1 stycznia 2023Noworoczne prognozy -
Kosmos
Gdy w galaktykach wieje
Galaktyki są strukturami bardzo skomplikowanymi. I choć trwają wiele miliardów lat, to podlegają procesom ewolucyjnym i po prostu się starzeją. Nasza Droga Mleczna również.Przemek Berg1 stycznia 2023Wiedza i Życie z dnia 1 stycznia 2023Gdy w galaktykach wieje -
Kosmos
Biedne stare serce Drogi Mlecznej odnalezione
Sonda Gaia zidentyfikowała starożytne olbrzymy, czyli gwiazdy, które powstały w bardzo wczesnym okresie formowania się naszej Galaktyki.Przemek Berg30 grudnia 2022 -
Kosmos
Szanse życia rosną. Meteoryt odsłania dzieje magnetyzmu Marsa
Czerwona Planeta podobnie jak Ziemia generowała pole magnetyczne. Dzięki kamieniowi o nazwie ALH84001 poznajemy szczegóły tego procesu. Coraz bardziej uprawniona jest myśl, że Mars sprzyjał życiu.Andrzej Hołdys28 grudnia 2022 -
Kosmos
„Diabeł pyłowy” z Marsa pierwszy raz dał się usłyszeć
Dzięki nagranym dźwiękom ustalono jego rozmiary, na nawet liczbę ziarnek pyłu uderzających w łazika Perseverance.Marcin Rotkiewicz13 grudnia 2022 -
Kosmos
Od Apollo do Artemis – pytania o sens misji załogowych
Pół wieku temu ludzie po raz ostatni wylądowali na Srebrnym Globie. Za trzy lata Amerykanie chcą tam lecieć ponownie. Co to właściwie da ludzkości?Marcin Rotkiewicz6 grudnia 2022 -
Kosmos
Dwutlenek węgla z elektrowni Bełchatów widać z kosmosu
Ilość emisji gazów cieplarnianych z polskiego giganta namierzały satelita i OCO-3 umieszczony na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Wkrótce będzie to norma.Andrzej Hołdys1 grudnia 2022Wiedza i Życie z dnia 1 grudnia 2022OCO patrzy na Bełchatów -
Kosmos
Tajemnice Marsa
Coraz więcej poszlak wskazuje, że na Czerwonej Planecie istniał kiedyś prawdziwy ocean.(WŚ)1 grudnia 2022Wiedza i Życie z dnia 1 grudnia 2022Tajemnice Marsa -
Kosmos
Docieramy już do kosmicznych obiektów ekstremalnie dalekich, ciemnych lub samotnych
Soczewkowanie i mikrosoczewkowanie grawitacyjne rozwijają się coraz bardziej i odkrywamy dzięki nim coraz więcej obiektów kosmicznych. W stosowaniu tych metod od lat mistrzami są polscy badacze.Przemek Berg1 grudnia 2022Wiedza i Życie z dnia 1 grudnia 2022Zobaczyć niewidzialne -
Kosmos
Mars w opozycji
Ósmego grudnia Czerwona Planeta znajdzie się nie tylko w opozycji do Słońca, ale też za księżycową tarczą.Weronika Śliwa1 grudnia 2022Wiedza i Życie z dnia 1 grudnia 2022Mars w opozycji -
Kosmos
Grudzień. Niebo przełomu roku
Nadchodzi zima. W tym roku rozpocznie się 21 grudnia o 22:48. Od tej pory dzień powoli zacznie się robić coraz dłuższy.Weronika Śliwa1 grudnia 2022Wiedza i Życie z dnia 1 grudnia 2022Grudzień. Niebo przełomu roku -
Kosmos
Sławosz Uznański dołącza do elitarnego grona astronautów
Do korpusu rezerwowych astronautów Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) został wybrany polski naukowiec, dr Sławosz Uznański. Jeśli zostanie skierowany do uczestnictwa w którejś z misji ESA, stanie się drugim – po Mirosławie Hermaszewskim – Polakiem w kosmosie.sw/pulsar23 listopada 2022 -
Kosmos
Josef Aschbacher: Europa jest przygotowana na wyprawy w kosmos
Czy w dłuższej perspektywie Europa powinna wysyłać ludzi na Księżyc? Pod względem technicznym bylibyśmy w stanie to zrobić – mówi dr Josef Aschbacher, dyrektor generalny Europejskiej Agencji Kosmicznej, której Polska jest członkiem od 10 lat.Paweł Ziemnicki18 listopada 2022 -
Podkast
pulsar nadaje. sygnał 34. Anna Łosiak: Nie idźcie w stronę światła
Czy można uniknąć zderzenia z asteroidą? A jeśli nie, jakie będą skutki tego wydarzenia? Czy ziemianie mają już jakiś planetarny plan obrony przed intruzami z Układu Słonecznego? Odpowiada geolożka planetarna dr Anna Łosiak z Instytutu Nauk Geologicznych PAN we Wrocławiu, która bada rozsiane po całej planecie małe kratery uderzeniowe. Analizuje też powierzchnię Czerwonej planety (na razie zdalnie), przygotowuje protokoły badawcze i współorganizuje Międzynarodowe zawody łazików marsjańskich.pulsar17 listopada 2022 -
Kosmos
Charlie Blackwell-Thompson wysłała w kosmos Artemis I
Dziś wystartowała najpotężniejsza rakieta, jaką kiedykolwiek zbudowano. Zielone światło do jej odpalenia dała kobieta. Jako pierwsza w historii NASA.Marcin Rotkiewicz16 listopada 2022 -
Kosmos
Wieloświat: kiedyś spekulacja, dziś hipoteza oparta na podbudowie matematycznej
„Osobiście wolałbym wyprowadzić wartości stałych fizycznych w oparciu o jakąś głębszą strukturę matematyczną, ale póki jej nie znamy, warto uściślić ograniczenia nakładane przez zasadę antropiczną. Jeśli takiej struktury znaleźć się nie uda, a antropiczne ograniczenia stałych okażą się bardzo silne, będzie to powód, by poważnie potraktować koncepcję zespołu światów, nawet gdyby miało się to komuś nie spodobać” – mówił Brandon Carter w 1973 r. Czy koncepcja wieloświata wciąż jest spekulacją?Michał Różyczka16 listopada 2022 -
Kosmos
Chiny zakończyły montaż swojej stacji orbitalnej
Państwo Środka stało się właśnie jednym z najpoważniejszych graczy w kosmicznym wyścigu. Teraz na celowniku ma Księżyc i Marsa.Marcin Rotkiewicz14 listopada 2022 -
Kosmos
W mgławicy Tarantula znaleziono niewidzialną czarną dziurę
W układzie podwójnym w sąsiedniej galaktyce młoda masywna gwiazda o masie 25 Słońc ma niewidocznego towarzysza o masie co najmniej 9 Słońc. Czym on jest?Weronika Śliwa1 listopada 2022Wiedza i Życie z dnia 1 listopada 2022Uśpiona czarna dziura -
Kosmos
Księżyc był bombardowany w tym samym czasie, co Ziemia
Na trop tej intrygującej zbieżności zdarzeń wpadli naukowcy z Curtin University w Perth (Australia), gdy przeanalizowali próbki skał księżycowych przywiezionych w grudniu 2020 r. przez chińską sondę Chang’e 5.Andrzej Hołdys1 listopada 2022Wiedza i Życie z dnia 1 listopada 2022Srebrny Glob też dostawał łomot -
Kosmos
Kosmiczna archeologia
Badania ruchu gwiazd w Drodze Mlecznej pozwoliły na odtworzenie fragmentu jej burzliwej przeszłości.(WŚ)1 listopada 2022Wiedza i Życie z dnia 1 listopada 2022Kosmiczna archeologia -
Kosmos
Neutronowa czarna wdowa, czyli kogo i dlaczego pożera rekordowy pulsar
Układ podwójny, złożony z PSR J0952–0607 i jego towarzyszki, zwykłej gwiazdy, został odkryty już w 2017 r., ale dopiero teraz udało się dokładnie wyznaczyć masę pulsara, która okazała się rekordowa dla tego typu obiektów: to 2,35 masy Słońca.Przemek Berg1 listopada 2022Wiedza i Życie z dnia 1 listopada 2022Neutronowa czarna wdowa -
Kosmos
Listopad. Gwiazdy z Lwa
Zima coraz bliżej. Wskazuje na to nie tylko pogoda, ale bardzo już długie noce. Na początku miesiąca noc trwa od 16:07 do 6:31, a pod koniec – od 15:28 do 7:21. Maleje również maksymalna wysokość Słońca nad horyzontem od 23,3° do 16,1°. Długie noce dostarczają nam wielu okazji do obserwacji rozgwieżdżonego nieba.Weronika Śliwa1 listopada 2022Wiedza i Życie z dnia 1 listopada 2022Listopad. Gwiazdy z Lwa -
Kosmos
Głębszy wgląd w kosmos
Pierwsze zdjęcia z Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba (James Webb Space Telescope; JWST), który po żmudnym procesie konstruowania został wystrzelony w grudniu ubiegłego roku, ujawniają nowe oblicze kosmosu, odsłaniając przepiękne, nigdy wcześniej niewidziane szczegóły. Dzięki misji JWST znacznie rozszerzymy wiedzę na różne tematy, począwszy od tego, jak ewoluują galaktyki, po skład atmosfer egzoplanet.Fionna M. D. Samuels1 listopada 2022Scientific American z dnia 1 listopada 2022Głębszy wgląd w kosmos -
Kosmos
Rosną szanse na odnalezienie śladów życia na Marsie
Organizmy podobne do bakterii mogły przetrwać pod powierzchnią Czerwonej planety miliony lat.Marcin Rotkiewicz29 października 2022 -
Kosmos
Łupnięcie meteorytu pozwoliło na zerknięcie w skorupę Marsa
Dzięki analizie powierzchniowych fal sejsmicznych geofizycy dowiedzieli się więcej na temat budowy Czerwonej Planety. Kiedy będzie następna na to szansa – nie wiadomo.Andrzej Hołdys27 października 2022 -
Kosmos
Wtorek, samo południe: odkrywanie przez zaćmiewanie
Już jutro, 25 października 2022 r., czeka nas częściowe zaćmienie Słońca. Tego rodzaju zjawiska to nie tylko okazja do podziwiania wspaniałego kosmicznego mechanizmu, ale też szansa na naukowe badania.Weronika Śliwa24 października 2022 -
Kosmos
Październik. Zmiana czasu na sen
Pomimo trwających od lat działań, mających zatrzymać regularne zmiany czasu na letni lub zimowy, wiosną i jesienią nadal przestawiamy pory pobudki.Weronika Śliwa1 października 2022Wiedza i Życie z dnia 1 października 2022Październik. Zmiana czasu na sen
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama