Ile ważył osesek cynodonta z triasu? Odpowiedź na to pytanie może zmienić naszą wizję ewolucji.

Najlepszy z testowanych modeli uczenia maszynowego zidentyfikował z ponad 94-procentową dokładnością wybitnych pianistów jazzowych na podstawie analizy nagrań.

Za chwilę globalna winda klimatyczna pomknie jeszcze szybciej do góry, a my razem z nią.

Neurobiolodzy wciąż nie znają odpowiedzi na tytułowe pytanie. Główna teoria zakłada, że wszystko rozgrywa się w połączeniach między neuronami. Najnowsze analizy doprowadziły naukowców do wniosku, że sprawa nie jest tak jednoznaczna.

Kiedy myślimy o najstarszych organizmach na Ziemi, przed oczami stają nam sekwoje albo żółwie z Galapagos. Tymczasem prawdziwi rekordziści długowieczności rosną pod naszymi stopami. Dosłownie. Niektóre mogą przetrwać setki, a nawet tysiące lat. Kłopot w tym, że nie mają np. słojów jak drzewo, które można precyzyjnie datować.

W osadach górnego karbonu zachowały się ślady kryzysu klimatycznego – wiadomo, że doszło wtedy do wymierania wielu organizmów morskich. Przyczyny tych wydarzeń i ich przebieg pozostawały jednak niejasne. Sytuacja właśnie się zmieniła.

Każdego roku ok. 100 tys. dzieci na świecie zaraża się HIV – jeszcze w czasie ciąży, podczas porodu albo w trakcie karmienia piersią. Obecnie stosowane leczenie skutecznie hamuje namnażanie wirusa, ale zakażenie zwykle pozostaje na całe życie. Być może właśnie wykonano pierwszy krok w stronę rozwiązania tego problemu.

W syberyjskiej glebie, która przez tysiąclecia pozostawała zamarznięta, zalegają ogromne zasoby węgla – dwukrotnie więcej niż znajduje się w całej atmosferze naszego globu. Część uwięzionego w nim gazu właśnie się wyswobadza. I może sprawić, że nasze cele klimatyczne staną się znacznie trudniejsze do osiągnięcia.

Badacze dodali ponad 900 mln liter DNA, których brakowało we wcześniejszych testach porównawczych. W tym zarówno chromosomy płci, jak i obszary z genami, o których wiadomo, że wpływają na ryzyko chorób.

Czy węglowodany w diecie rzeczywiście mogły pomóc mózgowi w rozwoju? Czy możliwe stworzenie roślin zawierających białko zwierzęce? Na te pytania odpowiadają autorzy dwóch nowych prac naukowych.

Autorzy przyznają, że nie ma pewności czy ten konkretnie stop znalazłby szersze zastosowanie, nawet jeśli udałoby się go wytwarzać w warunkach przemysłowych. Te badania ujawniły jednak pewne nieznane terytoria w metalurgii.

Aby odtworzyć to, co zdarzyło się w kambrze, trzeba było przeczesać literaturę naukową w poszukiwaniu wszelkich wzmianek o bromalitach – czyli ogólnej kategorii skamielin powstałych z materii przechodzącej przez układ pokarmowy zwierząt. Tego zadania podjęli się autorzy przełomowego artykułu, który ukazał się w „Trends in Ecology & Evolution”.

W bezzałogowej misji Artemis I wzięły udział dwa manekiny: jeden w osłonie przeciwradiacyjnej, drugi bez niej. Symulacje oparte na ich pomiarach pokazały, ile daje taka ochrona w czasie potężnej burzy słonecznej.

Nasze słońce narodziło się 4,6 mld lat temu w pobliżu zatłoczonego centrum Drogi Mlecznej, a następnie przebyło około 10 tys. lat świetlnych, docierając do spokojnych peryferii, które zajmuje obecnie. Dwie niedawno opublikowane prace na łamach „Astronomy & Astrophysics” dowodzą jednak, że Słońce nie odbyło tej podróży samotnie.

ELM to systemy oparte na inżynierii materiałowej i biologii syntetycznej, które docelowo mają być programowalne, reagować na środowisko i mieć zdolności regeneracji. Właśnie pojawiła się nowa propozycja ELM, w której wykorzystano Cordyceps militaris, czyli maczużnika bojowego.

Wiele osób, które przeżyły coś wyraźnie odbiegającego od codzienności, odczuwała w związku tym cierpienie lub dyskomfort albo deklarowała jego natychmiastowe negatywne oddziaływanie. Jednocześnie prawie polowa badanych oceniła długofalowy wpływ takiego zdarzenia jako pozytywny.

„Warto rozważyć bardziej precyzyjne definiowanie podtypów autyzmu oraz większe skupienie się na indywidualnych potrzebach pacjentów. Nie chodzi przy tym o ograniczenie dostępu do diagnozy ani kwestionowanie doświadczeń osób autystycznych” – pisze prof. Uta Frith z University College London, jedna z pionierek badań nad ASD.

Ren, Dunaj, Łaba, Pad czy Loara biją właśnie niechlubne rekordy. Do niedawna niskie ich stany tłumaczono przede wszystkim niedoborem opadów. Dziś błędne koło suszy hydrologicznej napędza przede wszystkim gorąca atmosfera – stwierdzają naukowcy.

12 października 1492 r., kiedy Kolumb odkrył Amerykę, był początkiem egzystencjalnych problemów jej rdzennej ludności. W pierwszej połowie XVI w. podbój kontynentu przyspieszył wraz z pojawieniem się konkwistadorów. Ich broń nie stanowiła jednak jedynego zagrożenia. Wszystko wskazuje na to, że najbardziej niebezpieczne były ich ciała.

Możliwość, że egzoplanety mają własne księżyce już nikogo raczej nie szokuje, choć zaobserwowanie ich i udowodnienie ich istnienia jest trudne. Niedawno nastąpił jednak przełom. Dokonała go grupa astronomów kierowana przez Kevina Hoya z Universidad Diego Portales w Chile.

Obok pszenicy to jedno z dwóch najważniejszych zbóż na świecie i podstawowy składnik diety ponad połowy mieszkańców globu. Każdy dodatkowy stopień wzrostu średniej temperatury globalnej zmniejszy jego światowe zbiory o ponad 8 proc.

11 zwierząt wypuszczonych z niewoli, 5 lat obserwacji i wyniki świadczące o pomyślnej adaptacji w nowych warunkach. Badanie zespołu z Elephant Reintegration Trust dowiodło, że rewilding jest etyczny i skuteczny.

Odkryte w Kenii tropy grupy homininów sprzed 1,4 mln lat wskazują, że byli oni znacznie więksi, niż do tej pory sądzono – dorównywali rozmiarami Homo erectus. Odciski stóp sugerują także, jak mogła wyglądać struktura społeczna tego gatunku.

Groźna krzywoszczeć rozprzestrzenia się po Polsce. Uniemożliwia kiełkowanie rodzimych roślin i drastycznie zubaża bioróżnorodność. Jak ją powstrzymać?

66 mln lat temu asteroida o średnicy ok. 10 km uderzyła w półwysep Jukatan i – według obowiązującej od dawna hipotezy – zakończyła erę dinozaurów. Nowe badanie wskazuje jednak na dodatkowe mechanizmy, które mogły wówczas spowodować śmierć większości zwierząt lądowych.

Jeśli badania, które naukowcy z Japonii przeprowadzili na myszach, się potwierdzą, możliwa będzie pomoc w leczeniu zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego czy uzależnień u ludzi.

Na południu Francji, w centrum Hiszpanii oraz na południu Włoch, w Algierii i Tunezji, płomienie połykają kolejne hektary roślinności naturalnej. A że w leśnych glebach jest coraz mniej wody, naukowcy ostrzegają nie tylko przed kolejnymi pożarami, lecz także przed coraz większą powodowaną przez nie emisją szkodliwych związków węgla.

Francusko-amerykański zespół badaczy postanowił zbadać, czy śpiewy poszczególnych gatunków mają ze sobą coś wspólnego i z czym związane jest globalne zróżnicowanie ptasich głosów. Przedmiotem dociekań była ogromna ilość danych pochodzących z aż 116 792 nagrań od 3160 gatunków wróblowych.

Obecny „kryzys lingwistyczny” to nie tylko skutek nowożytnych podbojów, jak do tej pory uważano, lecz kulminacja długotrwałego procesu napędzanego ekspansją starożytnych imperiów.

Każdego roku na grypę sezonową poważnie choruje 3–5 mln. osób na świecie. Umiera ok. 650 tys. Niebezpieczny jest zwłaszcza wirus A odpowiedzialny za kilka pandemii, w tym hiszpanki z 1918 r. By zdobyć przewagę nad wirusem, naukowcy muszą dokładnie wiedzieć, co dzieje się z uwolnionymi przez niego białkami wewnątrz komórki.

Wydarzenie zaplanowane przez Uniwersytet im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie na 20 listopada będzie okazją do wymiany doświadczeń między neuronaukowcami, informatykami, filozofami czy socjologami. Nabór abstraktów do 30 września.

W ten związek chemiczny bogata jest nie tylko kawa. Większe jego ilości znajdują się m.in. w napojach energetycznych. Na pytanie, które napoje z kofeiną mogą zwiększać ryzyko nadciśnienia tętniczego oraz arytmii, odpowiedziało Amerykańskie Towarzystwo Kardiologiczne.

Pod koniec zimy 2025 r. powierzchnia lodu morskiego w Arktyce wyniosła jedynie 14,1 mln km kw. – to najmniejsza wartość od początku pomiarów satelitarnych. Za to tąpnięcie odpowiada kolejne podkręcenie temperatur na globie.

Najnowsze badania sugerują, że małpy też posiadają zdolność do rozpoznawania regularnych kształtów i relacji przestrzennych. Różnica między nimi a ludźmi nie jest więc jakościowa, a jedynie ilościowa.

Pojedyncze badania już wcześniej sugerowały związek między hałasem a chorobami neurodegeneracyjnymi. Grupy ich uczestników były jednak stosunkowo niewielkie, a wyniki niejednoznaczne. Nowa – największa jak do tej pory – analiza wskazuje, że osoby przez lata mieszkające przy głośnych drogach częściej zapadają na chorobę Parkinsona.

Już od pewnego czasu część badaczy podejrzewała, że również sztuka hodowli jedwabników morwowych mogła bardzo wcześnie dotrzeć do Azji Środkowej. Brakowało jednak na to dowodów. Aż do teraz.

Wapienna Cloggs Cave skrywa historię zapisaną w mikroskopijnych cząstkach krzemionki – fitolitach – uwięzionych w roślinnych tkankach. Tysiące takich struktur wydobył z dwóch ponad półtorametrowych wykopów międzynarodowy zespół naukowców działający we współpracy z rdzenną społecznością GunaiKurnai.

Połączenie zmiany klimatu, wylesiania i ekspansji oportunistycznych gatunków może stworzyć warunki do kaskadowego załamania ekosystemów. Także współcześnie. To wynik badań naukowców z Universiteit Utrecht.

Naukowcy przeanalizowali ponad 3 tys. kości z masowego cmentarzyska w formacji Lance w Wyoming sprzed 66–69 mln lat, w większości należących do dużego roślinożercy Edmontosaurus annectens. Ślady zębów zachowały się na zaledwie dwunastu – to niecałe pół procenta zbioru.

W gwarnej kawiarni niektórzy mają trudność w skupieniu się na tylko jednej rozmowie. Wystarczy jednak, że przy sąsiednim stoliku padnie jego nazwisko – wychwyci to natychmiast. Odpowiedzi na pytanie, co się wówczas dzieje w mózgu, udzielili właśnie badacze z Irlandii.

To zaledwie piąty taki przypadek w Afryce w ciągu ostatnich 75 lat. Zwierzę charakteryzuje się nietypowym ubarwieniem i występuje na obszarze stanowiącym ułamek terytorium typowego dla swoich ewolucyjnych krewnych.

Jeśli strategia obmyślona przez amerykańskich badaczy okaże się bezpieczna u ludzi, przeszczepy szpiku mogłyby stać się dostępne także dla pacjentów, którzy dziś są zbyt słabi, by przejść agresywną terapię. Na razie jednak opublikowano wyniki badań przedklinicznych.

Inżynieria biomedyczna pozwala projektować coraz ciekawsze, bardziej niezawodne i wielofunkcyjne implanty, które mogą monitorować różne funkcje organizmu. Istotną kwestią jest tu łączność: w jaki sposób lekarz lub pacjent mają poznać wyniki pomiarów?

U.S. Geological Survey (USGS), współpracując z IceCube Neutrino Observatory znajdującym się na biegunie południowym, zainstalowała na głębokości 2,5 km pod lodem dwa sejsmometry. To rekordowa głębokość.

Nowa placówka ma wzmacniać odporność Europy na sytuacje kryzysowe. Konkretnie: opracowywać i rozwijać bezpieczną łączność czy technologie umożliwiające szybki dostęp do wiarygodnych danych.

To wyjątkowo zagadkowy krewny człowieka. Miał niewielki mózg, ale – jak sugerowali jego odkrywcy – mógł składać zmarłych w głębi jaskiń, używać ognia, a nawet pozostawiać wyryte znaki na ścianach. Teraz do tej listy zagadek doszła kolejna: wszystkie przebadane szczątki tego gatunku mają żeński profil molekularny.

Jedna z najczęściej przywoływanych hipotez głosiła, że Homo neanderthalensis wyginął, bo jego populacje stopniowo kurczyły się, a izolowane grupy rozmnażały się wśród bliskich krewnych. Najnowsze badania opublikowane w „Nature” sugerują, że nie dotyczyło to wszystkich.

Rdzenne społeczności dorzecza Amazonki mogą stracić nawet jedną trzecią wykorzystywanych przez siebie gatunków roślin. Jeśli dołożyć do tego wymieranie języków, przepadnie aż ćwierć udokumentowanej wiedzy o zastosowaniach tamtejszej flory.

Te dwie grupy w podobny sposób przystosowały się do tego samego środowiska, ale dzieliły też wartości symboliczne. Dowodzą tego badania w jaskini Üçağızlı II.

Monitorowanie mikrostruktury mózgu stanie się być może nowym narzędziem do oceny ryzyka neurologicznego u pacjentów kardiologicznych. Autorzy podkreślają jednak, że na ostateczne wnioski jest jeszcze za wcześnie.

3I/ATLAS jest dopiero trzecim obiektem tego typu, o którym wiadomo na pewno, że przyszedł na świat wokół innej gwiazdy niż Słońce. Możliwość prześledzenia jego składu chemicznego to rzadka okazja, jakiej nie dali badaczom dwaj wcześniejsi goście tego typu.

Uczestnicy tego badania przytyli średnio o 0,5 kg. „Taki przyrost nie jest przytłaczający, ale pamiętajmy, że stało się to w ciągu zaledwie sześciu tygodni. Po roku może być już istotny klinicznie” – mówi Faris Zuraikat z Columbia University.

Młoda puma, którą zlokalizowali w ubiegłym tygodniu w gminie Polanów myśliwi, została odłowiona. Ma się dobrze i właśnie jedzie do zoo w Poznaniu.

Nasza planeta była za młodu o wiele gorętsza, a jej skorupa bardziej miękka i plastyczna. Tektonika płyt, jaką znamy, jeszcze nie istniała. I właściwie nie wiadomo, którędy woda z powierzchni miałaby wtedy wędrować w głąb. Międzynarodowy zespół geologów proponuje rozwiązanie.

Właśnie teraz, gdy zjawisko dopiero się rozkręca, należałoby zwiększyć powierzchnię niskich chmur typu stratocumulus unoszących się nad południowo-wschodnią częścią Oceanu Spokojnego – twierdzą naukowcy.

To być może to jedno z najbardziej przełomowych nagrań w historii badań nad owadami. Australijscy i chińscy badacze przeprowadzili eksperyment, podczas którego zamkniętym w plastikowej tutce trzmielom podali przez kratki gęste płyny – słodkie, gorzkie i słone. Okazało się, że reakcje na te smaki są różne.

„Nasze badania pokazują, że nieinwazyjne, noszone na co dzień urządzenia, mogą dawać ludziom coś w rodzaju supermocy” – mówi prof. Tian Xue z Uniwersytetu Nauki i Technologii Chin, współautor pracy opublikowanej w prestiżowym czasopiśmie Cell.

Wschodnioantarktyczna pokrywa lodowa to najstarszy i największy lądolód na Ziemi – gdyby stopniał, poziom mórz podniósłby się o około 52 metry. Uformował się mniej więcej 34 mln lat temu. Była to zagadka, bo na przełomie eocenu i oligocenu klimat wciąż był stosunkowo ciepły. Badacze właśnie ją rozwiązali.

Niezwykły układ planetarny odkryli astronomowie ok. 366 lat świetlnych od Ziemi. Gwiazda macierzysta TOI-201, to obiekt typu F, czyli jaśniejszy i gorętszy od Słońca, prawdopodobnie ma ok. 1 mld lat. Potwierdzono, że wokół niego krążą trzy bardzo różne ciała niebieskie.

Fale upałów w latach 2016, 2017, 2020 i 2024 zdziesiątkowały mieszkańców Wielkiej Rafy Koralowej, a prognozy klimatyczne nie pozostawiają złudzeń – masowe wymieranie będzie postępować. Naukowcy znaleźli metodę na jego powstrzymanie.

Przewlekły stres zmniejsza aktywność w dwóch obszarach mózgu: środkowej korze przedczołowej i części istoty szarej – dowiedli w trakcie badań na myszach chińscy naukowcy. To zaś wywołuje wiele zmian w fizjologii zwierząt.

Podawana dożylnie witamina C może zmniejszać ryzyko zgonu i ciężkich powikłań u pacjentów, którzy zostali poważnie poranieni – sugerują autorzy publikacji w „BMJ Military Health”. Podkreślają jednak, że dowody są jeszcze zbyt słabe, by takie leczenie stało się standardem.

Proces ten u przodków niektórych małp, w tym człowieka, mógł otworzyć drogę do ewolucyjnego „skoku intelektualnego”.

Pytanie o to, ile gatunków owadów żyje na Ziemi, jest jednym z najbardziej intrygujących w entomologii. Obowiązujący do tej pory konsens mówi o 6 mln. Właśnie ukazało się badanie, które go podważa.

W 1611 r. Jan Brueghel Starszy ukończył obraz będący alegorią powietrza. Przedstawił na nim ponad 60 gatunków ptaków z Europy i spoza kontynentu. Badacze analizujący cyfrowe kopie dzieła wypatrzyli w prawym górnym rogu nietoperza z ptakiem w pyszczku.

„To konsekwencja zmiany klimatu zainicjowanej przez człowieka” – mówi Friederike Otto, współzałożycielka i liderka grupy badawczej World Weather Attribution (WWA). Należący do niej naukowcy oceniają, w jakim stopniu globalne ocieplenie odpowiada za epizody ekstremalnej pogody – suszy, nawałnic wywołujących powodzie i innych zjawisk. W tym upałów.

Gdy temperatura gwałtownie rośnie, wiele osób nagle odczuwa spadek apetytu. Dzieje się tak, ponieważ organizm pracuje nad utrzymaniem równowagi i unikaniem przegrzania.

Odpowiedzi szukali brytyjscy naukowcy, którzy zebrali dane o masie ciała 386 skamieniałości z 21 gatunków homininów – grupy obejmującej współczesnych ludzi i wszystkich naszych wymarłych krewnych.

Kiedy „morski śnieg”, złożony m.in. z pancerzyków i muszli martwego planktonu, odchodów ryb, pyłu i różnych organicznych szczątków, opada na dno oceanu, transportuje ze sobą węgiel atmosferyczny, który plankton wykorzystał do budowy swoich kalcytowych pancerzyków. Coś je jednak rozpuszcza.

Dlaczego musimy spać? Jedną z głównych teorii wyjaśniających tę potrzebę jest hipoteza homeostazy synaptycznej. Najnowsza publikacja w czasopiśmie „PLOS Biology” dostarcza pierwszych potwierdzających ją molekularnych danych dotyczących ludzi.

W jaki sposób grupy liczące setki osób utrzymują więzi? Autorzy najnowszych badań wskazują m.in. na układ opioidowy mózgu, a wspólne nabożeństwa traktują jako kulturowe narzędzie, które go uruchamia.

Wyniki pomiaru obiektu znajdującego się w jądrze galaktyki MRG-M0138 pokazali naukowcy pod kierownictwem Andrew B. Newmana. Tego typu analizy pozwalają badać zależności między masą czarnych dziur, a właściwościami ich galaktyki macierzystej.

Ciężkie zapalenie płuc występuje w trzech różnych podtypach, co pomaga wyjaśnić, dlaczego niektórzy pacjenci na oddziałach intensywnej terapii wracają do zdrowia szybciej niż inni.

Przez miliony lat ewolucji między roślinami i owadami wytworzyła się niezwykła więź, a współpraca między nimi dotyczy nie tylko zapylania. Jak się okazało, rośliny, które mają ograniczone możliwości obrony przed szkodnikami, korzystają z pomocy drapieżnych os.

Nadciśnienie tętnicze może prowadzić do innych poważnych schorzeń, zawału serca czy udaru mózgu. Niektórych czynników ryzyka jego rozwoju – jak historia rodzinna, wiek i pochodzenie – nie da się zmienić. Można wpłynąć zaś na te związane ze stylem życia, w tym na nawyki żywieniowe.

Koreańscy badacze stworzyli urządzenie do pobierania wilgoci z wyjątkowo suchych miejsc. Jest ono wyposażone także w system oczyszczania.

Biliony kilometrów od ziemi grupa planet krąży wokół własnego słońca – a jeden z tych światów jest osobliwym dziwakiem spowitym siarką. Badania sugerują, że planeta L 98-59 d pachnie zgniłymi jajami i jest pokryta oceanem magmy.

Dla badaczy śmiech to coś więcej niż reakcja na żart. Nazywają go „kamieniem z Rosetty”, który pozwala odkodować skomplikowane procesy budowania więzi i komunikacji niewerbalnej.

Przez dekady neurobiolodzy spierali się o to, której informacji mózg nadaje większy priorytet: tej, której się spodziewa, czy tej, która go zaskoczy. Australijscy naukowcy znaleźli odpowiedź.

Na początku wojny w Ukrainie Rosja zajęła Czarnobylską Strefę Wykluczenia i okupowała ją przez 36 dni – od 24 lutego do 31 marca 2022 r. A ponieważ na całym tym obszarze naukowcy od 2021 r. rozstawiali fotopułapki, udało się dosłownie w czasie rzeczywistym zarejestrować to, jaki wpływ na dzikie ssaki ma wojna w Ukrainie.

Przez dekady węch uchodził za najmniej uporządkowany ze zmysłów. Nowe badanie obejmujące analizę ponad 5 mln komórek u 300 myszy pokazuje jednak coś przeciwnego: w nosie istnieje niezwykle precyzyjna mapa przestrzenna receptorów zapachowych.

Kopuła saharyjskiego powietrza już zawisła nad zachodnią Europą, sprowadzając falę upałów potencjalnie groźnych dla zdrowia, a w skrajnych przypadkach nawet życia. Pod koniec tygodnia przesunie się nad Polskę.

Przesunięcie może wydać się niewielkie, bo mówimy o jedynie 5–6 mm. Niemniej sejsmologom pierwszy raz udało się namierzyć takie zdarzenie oraz zrekonstruować jego przebieg.

Margit Kossobudzka-Lipińska, obecnie pisząca o zdrowiu w Pulsarze, została uhonorowana prestiżową nagrodą specjalną „Dziennikarz Zdrowia 20-lecia”. Wyróżnienie przyznano z okazji jubileuszu dwudziestolecia ogólnopolskiego konkursu dla dziennikarzy „Kryształowe Pióra”.

Z kijanką jest tak: z jajka wykluwa się stworzenie przypominające małą rybkę, a po kilku tygodniach traci ogon, wyrastają jej cztery łapki i wtedy wyskakuje na brzeg. Naukowcy zakładali, że tak wyglądały początki podboju lądu: przodkowie wszystkich dzisiejszych płazów, gadów, ptaków i ssaków, miały przechodzić podobne przeobrażenie. Badacze z chicagowskiego Field Museum właśnie obalili tę hipotezę.

Ponad 1200 lat, 11 metrów w obwodzie, 28-metrowa korona i ani jednego liścia. Legenda głosi, że ukrywał się w nim przed złym szeryfem z Nottingham sam szlachetny rabuś ze swoją drużyną. Wygląda na to, że rosnący w Lesie Sherwood w Anglii Major Oak ostatecznie dokonał żywota. Poinformowało o tym Królewskie Towarzystwo Ochrony Ptaków, które opiekowało się potężną rośliną od 2018 r.

DNA bakterii zachowanych w tzw. middenach, do których mieszkańcy Grenlandii przez 4,5 tys. lat wyrzucali kości zwierząt, muszle, odchody, resztki pożywienia i inne śmieci przeanalizowali naukowcy z Danii i Grenlandii. Znaleźli tam ponad 1,2 tys. gatunków bakterii. Zrekonstruowano także DNA Yersinia pestis z zębów łowców-zbieraczy znad Bajkału.

Po ciężkim dniu najlepiej posiedzieć w fotelu z mruczącym kotem na kolanach? Badacze z Open Universiteit z Heerlen i Universität Basel właśnie tę opinię podważyli. Zbadali bowiem, jak na poziom złych emocji ludzi wpływa kontakt ze zwierzętami i przedstawili wnioski, które dla wielu mogą być zaskakujące.

Jak rozwijały się pierwsze galaktyki? Jak powstały w nich pierwsze gwiazdy? Odpowiedź na te pytania wymaga wytężenia „wzroku” naszych najlepszych teleskopów – mówimy przecież o obiektach, których światło dociera do nas sprzed 13 mld lat! Japońscy badacze skorzystali z radiointerferometru ALMA i odnieśli sukces.

Serce, wątroba, płuca, mózg czy mięśnie. Jeden z tych organów może być biologicznie „młodzieniaszkiem”, podczas gdy inny wykazuje oznaki przedwczesnego zużycia. Wiedząc, który w jakim tempie się starzeje, można ustrzec człowieka przed chorobami. Prawdopodobnie.

Gdyby nastąpił wybuch, mógłby być katastrofalny w skutkach – twierdzą autorzy badań opublikowanych ostatnio w „Nature Communications”.

Rurkowe strzępki łącznie ważą prawdopodobnie ok. pięciokrotnie więcej niż wszyscy ludzie na Ziemi. W łyżeczce zdrowej ziemi może mieścić się nawet dziesięć metrów. Te dane posłużyły do stworzenia Mapy Infrastruktury Mykoryzowej, udostępnionej właśnie publicznie.

Różnice w budowie ludzkich mózgów próbuje się wyjaśnić od dekad. Tłumaczono je m.in. pojedynczymi cechami, takich jak iloraz inteligencji czy skłonność do zaburzeń psychicznych. Najnowsza publikacja w „Science” sugeruje jednak, że znaczenie mają tu inne czynniki.

Takie odkrycia zdarzają się bardzo rzadko. Owszem, na Ziemi istnieje wiele stanowisk bogatych w skamieniałości wymarłych gatunków. Niektóre powstawały również na dnie oceanów, a następnie za sprawą ruchów tektonicznych były wynoszone do góry i dziś odnajduje się je na lądach. Tyle że te cmentarzyska są już od dawna „zamknięte”.

Astma należy do najczęstszych chorób przewlekłych dzieci i jest jedną z głównych przyczyn ich hospitalizacji. Wśród czynników środowiskowych, które mogą ją zaostrzać wymienia się m.in. kontakt ze zwierzętami towarzyszącymi człowiekowi, zwłaszcza futerkowymi jak koty. A one mieszkają w co najmniej 1/4 europejskich gospodarstw domowych.

„Widać coraz wyraźniej, że główny koszt środowiskowy pojawia się nie wtedy, gdy buduje się system, ale wtedy, gdy zaczynają korzystać z niego miliony ludzi” – mówi główna autorka przygotowanego dla Organizacji Narodów Zjednoczonych dokumentu Miriam Aczel z Institute for Water, Environment and Health w Richmond Hill pod Toronto.

Spór o słodziki nie jest nowym rozdziałem w obsesyjnej historii jedzenia. To raczej telenowela, której pilotowe odcinki nakręcono już podczas I wojny światowej. Kiedy na frontach brakowało cukru, w sukurs przyszła sacharyna – syntetyczne dziecko chemii, które miało oszukać kubki smakowe.

Z najnowszego raportu Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa wynika, że przeciętny mieszkaniec globu spożył 25 kg mięsa w 1961 r., a w 2022 r. było to już 47 kg. Naukowcy ostrzegają przed tendencją wzrostową, wskazują też jednak rozwiązania problemów z nią związanych.

Przez lata utrzymywało się przekonanie, że umiarkowane spożycie alkoholu, zwłaszcza czerwonego wina, może działać ochronnie na układ sercowo-naczyniowy. Najnowsze analizy obalają ten pogląd. Kolejny raz.

Takie pozostałości rzadko zmieniają wiedzę o przeszłości. To one jednak pozwoliły archeologom poznać coś, co niemal tysiąc lat temu działało na wybrzeżu Gran Canarii.