Nowy scenariusz narodzin życia na Ziemi pokazuje, że wystarczyły borany, promieniowanie i odrobina kosmicznych zderzeń, by w płytkich zbiornikach wodnych zaczęły powstawać pierwsze nukleotydy.

Odkrycie, w jaki sposób najmłodsze mózgi uczą się i zapamiętują, może pomóc zrozumieć proces uczenia się języka i niektóre zaburzenia rozwojowe, a także dostarczyć wskazówek odnośnie do wychowania i wczesnej edukacji.

U 117 gatunków żyjących w ogrodach zoologicznych blokowanie reprodukcji wydłuża życie o 10–20 proc. – wykazały najnowsze badania. Tyle że ten efekt u samców i u samic ma inne podłoże.

Wysokie pnie, zdolność do utrzymania własnego ciężaru oraz transport wody na dziesiątki metrów w górę nie pojawiły się „od razu”, lecz są efektem długiej i skomplikowanej ewolucji. Najnowsze badania dają wgląd w jej początek.

Półwysep Iberyjski był miejscem, gdzie nasi dawni kuzyni trwali jeszcze uparcie, gdy reszta Europy już dawno zmieniła mieszkańców – tak przez lata uważano. Z nowych badań wynika, że niesłusznie.

Skala siły cyklonów tropikalnych, opracowana na początku lat 70. XX wieku przez amerykańskich badaczy Herberta Saffira i Roberta Simpsona, dzieli najpotężniejsze wiry atmosferyczne na Ziemi na pięć kategorii. Wygląda na to, że dziś to za mało.

Azot, którym te organizmy gospodarują oszczędnie, zbadali naukowcy. W przeprowadzonych eksperymentach jego źródłem było głównie białko zooplanktonicznych larw skorupiaków.

W południowych Apeninach, w skalistych zakamarkach Grotta della Monaca w Kalabrii, archeogenetyka odsłania opowieść, która łączy demografię, społeczną strukturę i intymne więzi.

Do pewnego momentu sprawa była mało skomplikowana: albo się udawało mieć dziecko, albo nie. Dziś medycyna oferuje całą skrzynkę narzędzi: badania genetyczne w czasie ciąży, zapłodnienie poza organizmem, komórki od dawców, a nawet możliwość urodzenia dziecka przez inną kobietę. Im więcej opcji, tym większe poczucie kontroli. A przynajmniej tak się wydaje.

Roboty budowane z materiałów – dosłownie – miękkich, giętkich lub elastycznych, mają trochę więcej możliwości ruchu i manewrów niż maszyny zbudowane z metali. Badacze z Kanady, Niemiec i Chin zaprojektowali urządzenie przeznaczonego do terapii komórkowej.

Analiza karier dziesiątek tysięcy wybitnych jednostek – od noblistów po mistrzów olimpijskich – wskazuje, że droga na szczyt nie wiedzie przez wczesną specjalizację.

Modele językowe gwałtownie zwiększają produktywność badaczy, zwłaszcza nieanglojęzycznych. Generowane przez nie treści często maskują słabsze badania.

Słynące ze swoich pieśni – oraz rekordowo długich płetw piersiowych – wieloryby odradzają się po rzeziach z pierwszej połowy XX w. Nie są jednak takie jak dawniej.

Choć Wenus ze względu na podobne rozmiary i masę bywa nazywana bliźniaczką Ziemi, w rzeczywistości znacząco się od niej różni.

Największy księżyc Saturna od lat był celem dociekań poszukiwaczy pozaziemskiego życia. Teraz naukowcy studzą te nadzieje – i otwierają zupełnie nowy scenariusz.

Trenowanie dużych modeli językowych na pozornie niegroźnych, małych zestawach informacji może prowadzić do radykalnych i nieprzewidywalnych zmian ich zachowania.

Wirusy cieszą się – nie bez powodu – złą sławą. Jednak głęboko w naszym układzie pokarmowym wiele z nich pracuje, by utrzymać nas w zdrowiu.

Maksimum topnienia lodu w najwyższych górach Europy przypadnie na lata 2033–2041. Już wówczas skutki będą opłakane. A to nie będzie koniec problemów.

Co dzieje się, gdy mózg musi podjąć decyzję w zmiennych warunkach? To pytanie połączyło badaczy pochodzących z zespołów rozrzuconych od Wielkiej Brytanii po Koreę i Japonię.

Jak szybko rewolucja przemysłowa, która skaziła wielkie ośrodki przemysłowe, dotarła angielską wieś i do miasteczek oddalonych o setki kilometrów od kominów fabrycznych? Odpowiedź znalazła naukowczyni ze Smithsonian Institution.

Zanim na Ziemi pojawiły się kwiaty w jaskrawych barwach, zanim zapach wanilii, miodu i cytrusów kusił owady, rośliny porozumiewały się ze swoimi sprzymierzeńcami zupełnie inaczej.

Naukowcy z Cambridge University stworzyli narzędzie śledzące handel kartami SIM. Są one podstawą globalnego czarnego rynku internetowych manipulacji.

Wyrzuty gorącego gazu z gwiazd powstających w tym gwiazdozbiorze zbadał Iason Skretas z Max-Planck-Institut für Radioastronomie. Jego promotorką jest dr Agata Karska z UMK. Wyniki ich badań opublikowano w „Astronomy & Astrophysics”.

Tuż przed katastrofą permsko-triasową oceany zostały potężnie „przenawożone” – wskazują najnowsze analizy materiału geologicznego z północno-zachodniego Iranu.

Analiza DNA ponad miliona ludzi ujawniła, że obecne granice diagnostyczne w psychiatrii niekoniecznie odzwierciedlają biologię mózgu.

Na plac budowy zatrzymany przez erupcję w 79 r. natrafili archeolodzy w Regio IX w Pompejach. W jednej z izb wciąż leży sucha mieszanina zaprawy, narzędzia, fragmenty amfor i ślady procesu, który może tłumaczyć niezwykłą trwałość antycznych murów.

Od lat wiadomo, że nasi przodkowie potrafili wykorzystywać ogień, ale pytanie, kiedy nauczyli się go wytwarzać, pozostaje otwarte. W Barnham w Suffolk odkryto właśnie najstarsze, dobrze udokumentowane, ślady tej umiejętności.

Czy cichsza praca i większa masa pojazdów zasilanych prądem sprawiają, że piesi mogą czuć się na drogach mniej bezpieczni? Naukowiec z University of Leeds znalazł odpowiedź na to pytanie.

Najnowszy raport wskazuje, że jest jeszcze wiele do zrobienia w kwestii profilaktyki i diagnostyki. Szkoda, bo wczesne wykrycie HIV daje szanse na niemal całkowite wyeliminowanie wiriemii.

Zdegradowane lasy tropikalne oddają więcej dwutlenku węgla niż go pochłaniają.

Zamiast testować te urządzenia na użytkownikach, grupa z Georgia Institute of Technology użyła symulowanych danych biomechanicznych. Metoda nie jest jeszcze doskonała, ale dobrze rokuje.

Opowieści Johna Smitha o rdzennych mieszkańcach Ameryki nad rzeką przez cztery stulecia traktowano jak literacką mieszankę kolonialnej propagandy i fantazji. Okazuje się jednak, że w tej sprawie nie konfabulował.

Muszle znalezione daleko od wybrzeża ujawniają istnienie pradawnych sieci wymiany – i przypominają, że neolityczny świat brzmiał inaczej, niż dotąd sądziliśmy.

Środek przeciwwirusowy aplikuje się bezpośrednio na kocie oczy, co według właścicieli w porównaniu z lekami doustnymi jest sporym udogodnieniem.

Jedno zranione zwierzę, które przeżyło tygodnie z krzemiennym odłamkiem w kości, odsłania codzienną rzeczywistość łowców z późnego plejstocenu.

Czy to możliwe, że erupcja wulkanu na jednym końcu świata uruchomiła lawinę tragicznych zdarzeń na drugim? Najnowsze badania naukowców z University Cambridge i Leibniz Institute sugerują, że tak właśnie stało się ok. 1345 r.

Duże natężenie ruchu panowało ok. 70 mln lat temu na obszarze dzisiejszego Parku Narodowego Torotoro. Świadczą o tym tysiące odcisków odkrytych na stanowisku Carreras Pampas.

Nowe badanie podważa popularną tezę psychologii ewolucyjnej, że preferowanie młodszych partnerek wynika z maksymalizacji szans reprodukcyjnych.

Które fragmenty genomu zamieniają się na RNA i jakie białka powstają dzięki procesowi splicingowemu? Badania szukające odpowiedzi na te pytania bazowały na bardzo zawężonym materiale. Do dziś.

Startujące samoloty staną się głośniejsze w wyniku zmiany klimatu.

To zachowanie stanowi formę altruizmu krewniaczego. Jednostka poświęca się, by chronić krewnych, z którymi dzieli geny, w tym wypadku przed wybuchem śmiertelnej epidemii.

Do tej pory część badaczy uznawała, że siarkowe biomolekuły pojawiły się na naszej planecie dopiero po powstaniu życia – pierwsze organizmy same musiały się zatroszczyć o ich wytworzenie. Badaczka z University of Colorado w Boulder dowodzi, że było inaczej.

Makaki potrafią synchronizować ruchy z rytmem muzyki – wynika z badań opublikowanych w „Science”. Czy ta informacja wnosi coś nowego do aktualnego stanu wiedzy?

Genetycy i archeolodzy zrobili właśnie to, o czym wielu badaczy neolitu marzyło od lat: zajrzeli w rodzinne albumy mieszkańców północnych Chin sprzed czterech tysięcy lat.

Słynna świątynia w Karnaku sprzed 3,5 tys. lat została wzniesiona na wyspie na Nilu, ale potem rzeka zrobiła Egipcjanom psikusa i zmieniła bieg.

Pierwsi ludzie dotarli na Szósty Kontynent już 60–65 tys. lat temu – wskazują najnowsze badania genetyczne. Przy okazji naukowcy odkryli coś jeszcze.

Związek występowania określonych piór u sów z ich trybem życia postanowili przeanalizować ornitolodzy Adrian Surmacki i Piotr Minias. I dostrzegli pewne korelacje.

Dominująca do tej pory hipoteza zakładała, że zwierzęta te dotarły na nasz kontynent wraz z neolitycznymi rolnikami, ok. 9,5 tys. lat temu. Nowa praca przesuwa ten czas ku współczesności o niemal 7,5 tys. lat.

Najnowsze badania kamieniołomu Rano Raraku dowodzą, że za budową monumentów nie stał jeden potężny ośrodek władzy. Wręcz przeciwnie – ponad tysiąc moai postawili ludzie działający bez centralnego sterowania.

Eksperyment na platformie zwanej z początku Twitterem dowodzi, że sposób sortowania postów ma bezpośredni wpływ na poziom wrogości wobec oponentów.

Estiopskie Woranso-Mille to dziś jedyne stanowisko, gdzie zdobyto klarowny dowód współistnienia dwóch gatunków homininów w tym samym czasie i miejscu. I nie jest to tylko archeologiczna ciekawostka.

Paleontolodzy wydobyli ze skał sprzed 66 mln lat skamieniałości dinozaurów z naturalnymi odlewami ich skóry, w tym także… gadzich kopyt.

Dotychczasowe modele przewidujące, ile mutacji powinno znajdować się w danym miejscu genomu, niedoszacowują rzeczywistych wartości – wynika z badań opublikowanych w „Nature Communications”.

Analiza danych z eksperymentu przy użyciu nowatorskiej metody o nazwie Interbrain Representational Similarity Analysis ujawniła dwa etapy dopasowywania tego, co mózgi przetwarzają w danej chwili.

Potrzeba izolacji to bezpośredni skutek osłabienia w przebiegu choroby? Badacze Massachusetts Institute of Technology znaleźli inne wyjaśnienie.

Odsłaniające się spod lodu antarktyczne skały mogą zahamować ocieplenie klimatu. Nie stanie się to jednak ani w tym, ani w przyszłym stuleciu – podkreślają odkrywcy nowego mechanizmu regulującego temperatury na Ziemi.

Mózg rozwija się i starzeje w sposób nieliniowy. Zmiany, które zachodzą w nim w czasie życia osobniczego, można podzielić na pięć odrębnych faz: dzieciństwo, adolescencję, dorosłość, wczesną starość oraz późną starość.

Wyniki analiz, które właśnie opublikowało PNAS, potwierdziły wcześniejsze doniesienia o bogactwie chemicznym obiektu 1999 RQ36. Asteroida miała jednak coś jeszcze w zanadrzu.

O tym, że niektóre gatunki mają zmysły pozwalające im w precyzyjny sposób orientować się w polu magnetycznym Ziemi, wiadomo już od dawna. Jak dokładnie zwierzęta te odczytują parametry pola? „Czują” je, czy raczej „widzą”?

Z najnowszych badań kości z belgijskiej jaskini Goyet wynika, że oprawcy nie tylko potrafili rozłupywać kości, by dobrać się do szpiku, ale też wybierali ofiary. Nie kierowali się przy tym ani głodem, ani przypadkiem.

Z okazji 180. rocznicy „Scientific American” odświeżyliśmy klasyczną grafikę porównującą różne formy zwierzęcego ruchu, po raz pierwszy opublikowaną w tym magazynie w 1973 roku.

Środek naszego globu wypełnia materia, którą naukowcy określają stanem superjonowym – powstaje on wyłącznie w warunkach bardzo wysokiego ciśnienia i temperatury.

Do zaskakujących wniosków doszli uczeni z National University of Singapore, badający afrykańskie Bicyclus anynana, znane z kolorowych oczek na skrzydłach.

Glob, którego zderzenie z młodą Błękitną planetą doprowadziło do powstania Księżyca, także uformował się blisko Słońca i mógł być naszym sąsiadem.

Pole elektryczne skumulowane w chmurach jest zbyt słabe, aby samodzielnie wywołać błyskawicę – doszli do wniosku naukowcy z Austrii.

Po wielkim wymieraniu permskim oceany były niemal martwe, a życie odradzało się powoli i mozolnie – tak przez lata wyglądał podręcznikowy obraz początku triasu. Niepozorne skały z formacji Vikinghøgda znajdującej się na Spitsbergenie ujawniają zupełnie inną historię.

Od oceanicznych głębin po lasy tropikalne – setki gatunków zwierząt ma zdolność bioluminescencji. Jak się okazało, dotyczy to także m.in. mroczków brunatnych, nocków szarych czy molosków brazylijskich.

Mniej liczna reprezentacja pań wśród autorów poddanych retrakcji prac, zwłaszcza tych z zarzutami oszustw, prawdopodobnie nie świadczy o różnicach w uczciwości naukowej między płciami – twierdzi szwajcarski badacz.

Najmniejsze eukarionty wciąż noszą w sobie bogactwo dawnych mechanizmów, które mogą okazać się kluczem do nowych terapii – wynika z najnowszych badań nad nimi.

Nieznana mowa często brzmi jak niezrozumiały potok dźwięków. Teraz już wiadomo, dlaczego w języku ojczystym magicznie dzieli się on na pojedyncze słowa.

Ten gest pojawił się miliony lat temu, zanim nastały kultura, tabu i romantyzm. Wymieniając oddechy, nasi przodkowie przekazywali nie tylko mikroby, ale i więzi – być może równie skutecznie, jak słowa.

Przez długi czas myślano, że na kazachskim stepie można się spodziewać jedynie śladów mobilnych obozowisk, tymczasem znaleziono tam pozostałości liczącego 140 ha miasta z epoki brązu.

Czy śmiertelna agresja międzygrupowa i ekspansja terytorialna przekłada się na sukces reprodukcyjny? Naukowcy szukali odpowiedzi przez 10 lat.

Wczesne ślady aktywności organizmów na Ziemi zidentyfikowali dzięki wsparciu sztucznej inteligencji naukowcy. Przekonują, że ich metoda może przynieść przełom w odnajdywaniu podobnych tropów na Marsie.

Glinianą miniaturę znaleźli archeolodzy w Nahal Ein Gev II – jednej z ostatnich osad Natufijczyków nad Jeziorem Galilejskim. To najstarsza na świecie scena świadomej interakcji człowiek–zwierzę i najwcześniejsze naturalistyczne przedstawienie kobiety na Bliskim Wschodzie.

Mutacje powiązane z IQ pojawiły się na krótko przed tymi, które zwiększają podatność człowieka na zaburzenia psychiczne – stwierdzili naukowcy. Zastrzegają jednak, że wnioski z ich badań nie są uniwersalne.

Koncepcję, której autorzy wykorzystali mikroskopię ultradźwiękową, opisano właśnie w „Nature Communications”.

Szczątki mamuta z Jakucji zachowały nie tylko tkanki i sierść, ale też mikroskopijne cząsteczki RNA. Naukowcy odtworzyli „ostatnie chwile” zwierzęcia.

Kofeina blokuje receptory odpowiedzialne za efekt przeciwdepresyjny. A jednak nie zwiększa ryzyka zachorowania – wręcz przeciwnie.

Nowa metoda naukowców z Imperial College London pozwala maszynom opanować tysiąc różnorodnych czynności w ciągu zaledwie 24 godzin.

Zbyt często kontynuuje się tematy badawcze nawet wtedy, gdy wszystko wskazuje, że ich kierunek jest pozbawiony sensu. Przykładem – badania nad związkami pomiędzy autyzmem a mikrobiomem.

Kooperacyjny styl życia zmniejsza ryzyko nowotworów – taką tezę postawili uczeni. A rak to rodzaj mechanizmu wykształconego przez ewolucję, by uśmiercać stare osobniki. Wgryźmy się w te badania.

Zrabowane muzeum, spalone archiwa, puste miejsca po piramidach. W Sudanie wojna toczy się nie tylko o przyszłość – ale i o pamięć przeszłości.

Algorytmiczny geniusz okazuje się mieć ludzkie słabości. Opublikowane w „Nature” szczegóły ujawniają potęgę i granice tego systemu AI.

Zagłada Jeziora Aralskiego stała się symbolem ludzkiej bezmyślności i krótkowzrocznej zachłanności. Naukowcy ostrzegają, że podobny los grozi Tonlé Sap, największemu jezioru Azji Południowo-Wschodniej.

Estrogen działa nie tylko na „obwodzie”, lecz także bezpośrednio w mózgu. Oddziałuje na neuroprzekaźniki i synapsy, uwrażliwiając neurony na nagrodę.

Na koralowej wysepce ludzie łowili drapieżniki oceanu, zanim Rzymianie zdążyli zbudować swoje drogi.

Nowe badanie zdecydowanie temu zaprzecza. Starsze osoby okazują się bowiem równie skuteczne, a czasem nawet lepsze we wstępnej ocenie wiarygodności innych ludzi.

Na długo przed pojawieniem się pisma i pieniędzy, mieszkańcy Andów opracowali własny – kamienny – system księgowości.

Rzymianie stworzyli pierwszą w dziejach sieć lądową łączącą kontynent. Dzięki projektowi Itiner-e, można zobaczyć jej cyfrowe odbicie – atlas obejmujący niemal 300 tysięcy kilometrów dróg.

Czasami wystarczy ułamek sekundy. Ktoś odwraca głowę, a nasze oczy podążają w tym samym kierunku, zanim zdążymy o tym pomyśleć. Ten automatyczny gest to jeden z fundamentów ludzkiej komunikacji. Jak mózg go tworzy?

Jak zmieniał się zasięg lodu morskiego w ciągu ostatnich 30 tys. lat? Odpowiedź znaleźli badacze z University of Washington w Seattle.

Choć dziś stosuje się antybiotyki i inne środki bakteriobójcze, patogeny są sprytne i wykształcają odporność. Na szczęście często tam, gdzie chemia lub nauka wciąż nie daje rady, wydajne rozwiązanie już dawno opracowała biologia.

Ten człowiek żył ok. 200 tys. lat temu. Materiał genetyczny udało się wydobyć z pojedynczego zęba trzonowego oznaczonego jako Denisova 25. Słowem: w syberyjskiej jaskini, która już raz odmieniła rozumienie prehistorii, naukowcy ponownie dokonali przełomu.

Polaryzacja staje się coraz większym problemem liberalnych demokracji. Autorzy nowej publikacji w „Proceedings of the National Academy of Sciences” wskazują możliwą przyczynę jej zaostrzenia.

Przedstawiony w filmie Jamesa Camerona świat rozświetlały olbrzymie rośliny. Teraz okazało się, że badacze z South China Agricultural University znaleźli sposób na urzeczywistnienie tych futurystycznych wizji.

W południowo-wschodnim Meksyku, w miejscu zwanym Aguada Fénix, niedawno widać było tylko płaskie pola i wyschnięte jezioro. Teraz badana jest tam najstarsza i największa monumentalna konstrukcja Mezoameryki – platforma i system kanałów uformowanych w gigantyczny krzyż.

Wielbłądowate potrafią wytwarzać wyjątkowe przeciwciała. Da się je rozłożyć na drobne elementy, które mają potencjał terapeutyczny.

Te implanty to urządzenia medyczne służące do udrażniania układu naczyniowego – najczęściej krwionośnego. Używa się ich powszechnie. Nie oznacza to jednak, że nie da się w nich czegoś poprawić.

By przetrwać w środowisku zurbanizowanym, drapieżne owady przerzucają się na taki rodzaj pokarmu, jakiego nie wybiera konkurencja.