Ponoć oczy są zwierciadłem duszy, a po ich wyrazie twarzy można poznać, jakie emocje ktoś przeżywa. Wiadomo jednak, że są osoby, które doskonale maskują swoje odczucia oraz takie, które nie bardzo umieją odczytywać tego typu wskazówki. Chcieliby to jakoś systemowo „ugryźć”, tyle że człowiek jest na razie obiektem zbyt skomplikowanym. Wzięli się więc za gryzonie.

Powstanie kryształów dolomitu wymaga milionów lat i skomplikowanych procesów geologicznych, których odtworzenie nawet w laboratorium jest niezwykle kłopotliwe. Ale S. amabilis robią to szybko i bez udziału wysokiego ciśnienia czy temperatury.

Dwie dające do myślenia cechy tego zjawiska wykryli badacze z Instituto de Geociencias. Po pierwsze, w całym okresie objętym badaniami pole magnetyczne Ziemi było słabsze w Ameryce Południowej niż w Europie i Ameryce Północnej. Po drugie, okazuje się, że przed nią była jej bliźniaczka.

Przez tysiące lat mieszkańcy południowej Skandynawii żyli z morza i lagun. Łowili węgorze, flądry i dorsze w płytkich wodach fiordu Syltholm na duńskiej wyspie Lolland. I choć człowiek uchodzi za „gatunek niszczący”, nowe badania pokazały, że przez kilka tysięcy lat pradziejowi rybacy potrafili eksploatować środowisko tak, by go nie wyjałowić.

Cieśnina Gibraltarska jest pełna statków handlowych, promów, jachtów i motorówek, które generują pod wodą mnóstwo dźwięków. W tym chaosie żyje licząca zaledwie 250 osobników populacja ssaków z rodziny delfinowatych. Jest krytycznie zagrożona, jeśli ludzie nie zareagują.

Dzięki specjalistycznej aparaturze, obecności superwulkanu i wąskiemu otworowi wiertniczemu o głębokości 30 pięter badacze wykazali, że trzęsienia ziemi wstrząsają nie tylko skałami – pobudzają także populacje drobnoustrojów żyjących pod ziemią.

Łuskowce to jedyne ssaki na Ziemi pokryte keratynowymi płytkami, co czyni je absolutnie wyjątkowymi, ale niestety też wyjątkowo pożądanymi. Ich łuski trafiają do tradycyjnej medycyny, a mięso na lokalne targi. Naukowcy znaleźli sposób na zwiększenie skuteczności walki z handlem nimi.

Konta sprofilowane konserwatywnie otrzymywały więcej treści zbieżnych z ich poglądami niż liberalne. Te drugie musiały też częściej konfrontować się z materiałami politycznych oponentów. Przyczyny tych zjawisk nie ustalono.

Największym błędem byłoby dziś urządzenie medialnego spektaklu w stylu pierwszych miesięcy pandemii koronawirusa: kombinezony ochronne na nabrzeżu, dramatyczne konferencje prasowe i transmisje live z każdej łodzi ratunkowej.

Japońscy naukowcy postanowili sprawdzić, czy znajdujący się pod wulkanem rezerwuar magmy ponownie się napełnia. Wewnątrz kaldery oraz w jej otoczeniu rozmieszczono sejsmometry, po czym przeprowadzono kontrolowane eksplozje, aby wywołać sztuczne drgania gruntu.

Przez kilka miesięcy biegała po Białowieży. Budziła lęk wśród mieszkańców, stresowała psy. Dzięki najnowszemu badaniu lepiej rozumiemy to, dlaczego Gudrun stała się zwierzęciem „problemowym”.

Zamiast szukać gotowej szczepionki przeciwko wszystkim odmianom wirusa, badacze postanowili wymusić na wirusie konkretne mutacje ucieczkowe, by sam odsłonił swoje najsłabsze punkty.

To odkrycie ujawnia nowy szlak komunikacyjny łączący tkankę tłuszczową, mózg i mięśnie szkieletowe, umożliwiając nowe spojrzenie na to, jak można regulować spadek funkcji związany z wiekiem.

Przez lata lekarze marzyli o szczepionce przeciwko grypie, która byłaby podawana metodą bezigłową, najlepiej w postaci spreju do nosa. W końcu się udało – powstała FluMist.

Te mięsożerne rośliny fascynowały ojca teorii ewolucji. Nauka jednak długo zastanawiała się, skąd „wiedzą”, że złapały owada i mogą zacząć go trawić. Teraz jest to już jasne.

Jedna z wcześniejszych hipotez wskazywała, że nautilusy miały po prostu żyć w lepszych miejscach. Zebrane dane tego nie potwierdziły. Znacznie bardziej prawdopodobna wydawała się inna teoria – dotycząca sposobu wydawania potomstwa.

Czy rodzimy się z gotowym zestawem cech, czy kształtuje nas otoczenie? Nowa publikacja w „Nature Communications” tłumaczy, jak rozwijający się mózg przygotowuje się do gromadzenia wspomnień i kształtuje swoją wewnętrzną architekturę.

Powierzchnię LHS3844b tworzy cięższa materia podobna do mających wulkaniczne pochodzenie bazaltów, zasobnych w magnez i żelazo. Badacze ustalili nawet, że najwyższe partie skał uległy rozdrobnieniu pod wpływem promieniowania kosmicznego oraz bombardowania przez meteoryty, przeobrażając się w zwietrzelinę.

Najstarsze jednoznaczne skamieniałości dinozaurów mają ok. 230 mln lat. Paleontolodzy od lat spierają się jednak o to, jak wyglądał początek drzewa genealogicznego tej grupy. Naukowcy z Princeton University i Yale University postanowili podejść do tego problemu inaczej niż dotychczas praktykowano.

Znajduje się w naszym Układzie Słonecznym, choć daleko poza orbitą Neptuna – w pasie Kuipera. Jest zbyt mały, by mieć atmosferę. A jednak ją ma – odkryli astronomowie z Japonii.

Nowy system umożliwia przekładanie na bieżąco gestów na tekst. Pozwala na swobodną komunikację bez uciążliwych kabli i konieczności dostosowywania go do każdego użytkownika z osobna.

Gdy wyobrażamy sobie koniec Cesarstwa Rzymskiego, przed oczami staje nam taki obraz: hordy Germanów przekraczają granice, imperium się wali, a na gruzach rodzi się średniowieczna Europa. Tymczasem nowe badanie pokazuje znacznie ciekawszy, bardziej ludzki scenariusz.

»Psychodeliczny« oznacza ujawniający psychikę lub uwidaczniający psychikę – mówi dr Robin Carhart-Harris, neurolog, główny autor tego badania. – Nasze dane pokazują, że doświadczenie wglądu psychologicznego przyczynia się do poprawy zdrowia psychicznego.

Miasto dla inteligentnych zwierząt to uniwersum okazji. Oferuje m.in. nowe źródła pożywienia, ale trzeba odważyć się je wypróbować. Badacze właśnie poinformowali, jak australijskie papugi dowiadują się o kulinarnych nowościach.

Przewaga algorytmu była najbardziej widoczna na początkowym etapie selekcji medycznej (triażu), gdy decyzje trzeba podejmować bardzo szybko, dysponując zaledwie wycinkiem informacji. Zaproponował on dokładną lub bardzo bliską prawdy diagnozę w 67,1 proc. przypadków.

Na początku życia nowego osobnika komórka jajowa i plemnik łączą się, tworząc zygotę, czyli zapłodnione jajo. U ssaków, takich jak myszy i ludzie, jądra komórkowe zawierające DNA nie spajają się jednak od razu – pozostają oddzielne od siebie jako tzw. przedjądrza aż do momentu pierwszego podziału komórki.

Gdy znikają rośliny i zwierzęta, załamują się ekosystemy. Śmierć języków rdzennych to zagrożenie dla tożsamości kulturowej i wiedzy lokalnych społeczności. Badacze szukali źródeł tych dwóch problemów w 176 krajach.

Wielorybnicy już kilka wieków temu uganiali się za tymi wielorybami. Nawet wtedy, gdy ich życie było już zagrożone. Gatunek jednak przetrwał, a następnie zwiększył liczebność. Ludziom na przeszkodzie stanęła bowiem natura.

Drastyczna redukcja tego narządu nastąpiła ok. 5 tys. lat temu. I wiązała się m.in. ze zmniejszeniem kory mózgowej, co skutkuje częstszym występowaniem zachowań lękowych. A bardziej płochliwy pies więcej szczeka.

„Nasze sny nie są jedynie odbiciem przeszłych doświadczeń, ale dynamicznym procesem kształtowanym przez to, kim jesteśmy i przez co przechodzimy” – mówi Valentina Elce, badaczka z IMT School for Advanced Studies Lucca, główna autorka artykułu w „Communications Psychology”.

„Ten odległy w czasie, ale wypełniony niezwykłymi zdarzeniami kawałek dziejów planety trzeba napisać na nowo” – mówi Charlotte Minsky, główna autorka badań opublikowanych właśnie w PNAS. Ma na myśli zdarzenia, które rozegrały się na Ziemi przed mniej więcej 700 mln lat, w erze proterozoicznej.

Do tej pory uważano, że mózg jest niemal całkowicie odizolowany mechanicznie od reszty ciała, a jego delikatne ruchy wewnątrz czaszki to efekt głównie tętna i oddychania. Najnowsze badania wskazują na coś innego.

Być może już w maju na Pacyfiku pojawi się kolejne El Niño – prognozuje Światowa Organizacja Meteorologiczna (WMO). Od zakończenia poprzedniego, które rozgrzało glob do rekordowych temperatur, upłynęły zaledwie dwa lata.

Autorzy tego wynalazku przyznają, że aby potwierdzić jego skuteczność, trzeba przeprowadzić jeszcze kilka eksperymentów. Jeśli uda się wszystko dopracować, to BE-SMART-HIV może znacząco przyspieszyć i poprawić diagnostykę, zwłaszcza w krajach o ograniczonych zasobach.

Najnowsze badania DNA rdzennych mieszkańców obu Ameryk pokazują, że historia zaludnienia Nowego Świata przypomina wielowarstwową opowieść z zaskakującymi zwrotami akcji. I kilkoma duchami, które wciąż żyją w genach.

Nie każda mrówka żyjąca w mieście to rasowa mrówka miejska. Tak przynajmniej twierdzą amerykańscy badacze, którzy wzięli pod lupę gatunki najskuteczniej kolonizujące ludzkie siedliska.

Komórki z nadmiarem materiału genetycznego okazują się bardziej ruchliwe i mogą „pożerać” swoich sąsiadów. To może tłumaczyć, dlaczego część agresywnych nowotworów łatwiej daje przerzuty i opiera się leczeniu.

Pozostałości żaglowca sprzed 2,2 tys. lat, odkryte u wybrzeży Chorwacji, okazały się doskonałym materiałem do badania, jak wyglądała konserwacja statków w starożytności. A jednostka była wielokrotnie naprawiana w różnych portach Adriatyku, czego dowodem są pyłki roślin uwięzione w warstwach uszczelniających kadłub.

Chipsy, herbatniki czy lody są niezdrowe, ale, niestety, pyszne. Również małpy nie mogą się powstrzymać przed ich pałaszowaniem. I podobnie jak ludzie, niekiedy z tego powodu cierpią. Mają jednak swój własny środek zaradczy.

Jak pasożyt Plasmodium falciparum wpływał na rozmieszczenie ludzkich populacji w Afryce między 74 a 5 tys. lat temu, czyli w kluczowym okresie poprzedzającym ekspansję Homo sapiens poza kontynent? Przeanalizował to międzynarodowy zespół z Max Planck Institute of Geoanthropology i University of Cambridge.

„Nasze wyniki wskazują, jak rozwija się i starzeje mózg, a także jak się zachowuje w takich schorzeniach jak choroba Alzheimera i Parkinsona” – ogłosili badacze. Ich praca przyniosła także inną obserwację: sieci astrocytów są dynamiczne.

Stworzony przez Sony AI system to pierwszy na świecie robot zdolny do rywalizacji z ludźmi na poziomie eksperckim w tenisie stołowym. Sporcie, który wymaga superszybkich reakcji i ogromnej precyzji.

Związki fluoru dodawano w USA do komunalnej wody pitnej, by zapobiegać próchnicy u dzieci. Ostatnio w niektórych rejonach zaprzestano tej praktyki, powołując się m.in. na metaanalizę z 2025 r. sugerującą ich negatywny wpływ na inteligencję młodych konsumentów. Nowe badanie podważa słuszność tych decyzji.

W skałach basenu Karoo w Republice Południowej Afryki znaleziono trzy okazy listrozaura – dicynodonta z wczesnego triasu, który zdominował lądy po największym wymieraniu w dziejach Ziemi. Są one pośrednią wskazówką, kiedy u ssaków pojawiła się laktacja.

Pierwszą dokładną mapę krążenia prądów morskich na Ziemi opracował zespół Luca Lenaina, oceanografa z University of California. Kluczową funkcję odgrywają tu satelity, ale wsparciem okazuje się także sztuczna inteligencja.

Szeroko zakrojone badania genetyczne prowadzone przez zespół prof. Marka Figlerowicza miały ostatecznie rozstrzygnąć kwestię pochodzenia dynastii pierwszych władców Polski. Zamiast tego przyniosły obraz znacznie bardziej złożony, wielowymiarowy i pozbawiony łatwych odpowiedzi.

Co napędza Yellowstone? Okazuje się, że nie tylko głębiny Ziemi, lecz także powolne rozciąganie jej powierzchni.

W lutym 1204 r. poeta i arystokrata Fujiwara no Teika zanotował w swoim dzienniku, że nad Kioto pojawiło się dziwne zjawisko. Dziś wiadomo, że mogła to być zorza, ale dla współczesnych była raczej omenem niż zjawiskiem fizycznym. Teraz, ponad 800 lat później, badacze wykorzystali ten zapis, by zajrzeć w przeszłość aktywności naszej gwiazdy.

Przez dekady naukowcy byli przekonani, że morskie ekosystemy ery dinozaurów należały do wielkich gadów – mozazaurów, plezjozaurów i gigantycznych rekinów. Bezkręgowce mogły ewentualnie być ich pożywieniem. Kopalne szczęki ośmiornic z rodzaju Nanaimoteuthis, wydobyte z osadów sprzed 100–72 mln lat, wydają się przeczyć tej teorii.

Amud 7 to najbardziej kompletny szkielet niemowlaka tego gatunku. Pochodzi sprzed 50 tys. lat i został znaleziony w jaskini Amud w północnym Izraelu. „Radykalnie zmienia nasze rozumienie dzieciństwa neandertalczyków” – mówi pierwsza autorka publikacji w „Current Biology”.

Rondônia została wybrana przez naukowców z amerykańskiej Narodowej Agencji Oceanów i Atmosfery do badań, których celem było ustalenie, w jaki sposób na błyskawiczną i masową dewastację naturalnego krajobrazu, zareagował jeden element pogody. Wyniki zaskakują.

Historycznie to panowie wiedli tu prym. W 1950 r. ta sytuacja dotyczyła mieszkańców aż 96,2 proc. krajów. W 2100 r. w większości światowych populacji wskaźniki dzietności mężczyzn będą znacznie niższe niż u kobiet.

Dzieci w wieku od 4 do 24 miesięcy dłużej wpatrują się w te układy ruchomych kropek, które dorośli uznają za piękniejsze. To kolejna wskazówka, że prototypowa emocja estetyczna może występować na bardzo wczesnym etapie życia.

Urządzenia chłodzące są istotne – szczególnie w elektronice, gdzie moc tracona jest w postaci ciepła, a przegrzewanie się urządzeń prowadzi do ich uszkodzeń. W poszukiwaniu nowoczesnych, wydajnych i ekologicznych strategii chłodzenia, naukowcy postanowili wykorzystać efekt magnetokaloryczny.

W południowych Chinach, w formacji Kuanchuanpu, odkryto siedem maleńkich skamieniałości pierścienic. To najstarsze szczątki tych bezkręgowców w fanerozoiku.

To niewielka jaskinia na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej, ale jej znaczenie właśnie wyraźnie wzrosło. Dzięki znalezionym tam ośmiu zębom pierwszy raz udało się odtworzyć profil genetyczny nie pojedynczego osobnika, lecz małej grupy żyjącej w tym miejscu ok. 100 tys. lat temu.

250 mln lat temu średnia temperatura na Ziemi wzrosła o prawie 10 st. C, a stężenie dwutlenku węgla w atmosferze było sześciokrotnie wyższe niż dziś. Lasy zniknęły, większość gatunków wymarła. Pewna grupa organizmów jednak nie tylko przetrwała, lecz także zaczęła dominować na opustoszałych terenach.

W szczelnie izolowanych laboratoriach NASA spełniających najostrzejsze normy bezpieczeństwa biologicznego wykryto mikroskopijne grzyby. Okazało się, że są one gotowe na właściwie wszystkie wyzwania, przed którymi mogłyby stanąć w kosmosie.

Poszukujący nowych metod leczenia naukowcy ze Szpitala Dziecięcego przy Uniwersytecie Medycznym w Chongqing zwrócili uwagę na właśnie tych lekarzy. To oni bowiem stoją na pierwszej linii frontu w walce z nękającymi dzieci patogenami, a taka częsta ekspozycja działa jak naturalny trening układu immunologicznego.

Przez setki tysięcy lat ludzie potrzebowali ich w formie ciężkiej i masywnnej. Pięściaki, wielkie skrobacze i noże do rozbierania ogromnych zwierząt – to był standard. A później narzędzia stały się mniejsze i lżejsze. Z najnowszych badań wynika, że nie chodziło tu tylko o technologię.

Komentarze w sieci bardzo często są jak ciosy, które ludzie bezlitośnie sobie wymierzają. Łatwo uznać, że to po prostu specyfika internetu. Zespół badaczy z Budapesztu, Paryża i Aarhus ma inne zdanie na temat tego, skąd tego typu agresja się bierze.

W jaki sposób woda rzeczna zdołała przeciąć górski płaskowyż na długości ok. 400 km, wrzynając się w niego na głębokość prawie 2 km? Uczeni dzielą się – z grubsza rzecz biorąc – na dwa obozy. Pierwszy zyskał właśnie wsparcie.

Te ptaki działają skrajnie wydajnie, kując w litym drewnie z siłą przekraczającą ponad 30-krotnie ciężar ich ciała i uderzając nawet 13 razy na sekundę. Jak to możliwe, że nie tracą rytmu, tak gwałtownie uderzając głową?

Na poziomie anatomicznym ludzkie mózgi są siebie bardzo zbliżone, na poziomie struktury molekularnej już nie. Po analizie 1,2 mln jąder komórkowych badacze opisali mechanizm, który za to odpowiada.  

Metodę wytwarzania implantów w warunkach in vivo, czyli wewnątrz żywego organizmu, opracowali badacze z amerykańskich uniwersytetów. W przyszłości takie wszczepy mogłyby być stosowane w terapii padaczki, choroby Parkinsona, leczeniu bólu, a nawet zaburzeń psychiatrycznych. Jest jednak jedno „ale”.

Co dzieje się w samych centrach ogromnych galaktyk, w bezpośredniej bliskości czarnych dziur lub w trakcie wybuchu supernowych? Jakie są produkty zderzeń i rozpadu tajemniczych cząstek ciemnej materii? Wielu informacji mogą tu dostarczyć promienie gamma – fotony o najwyższych energiach. Niestety, obserwacje światła gamma nie należą do łatwych zadań.

Nanocząstki skrobi, które po odpowiedniej funkcjonalizacji okazały się świetnym narzędziem do ochrony owoców po zbiorach, opracowali badacze z University of British Columbia.

Nawet tak znaczne problemy Golfsztromu i całej oceanicznej cyrkulacji nie oznaczają powrotu do epoki lodowcowej i inwazji siarczystych mrozów do połowy Europy – uspokajają nieco naukowcy. Mogą jednak przełożyć się na trudne dziś do przewidzenia zawirowania klimatu na kontynencie.

Wyobraźmy sobie, że ktoś uczy się matematyki z podręcznika zawierającego wyłącznie równania i liczby. A mimo to, po skończeniu nauki, zauważa, że jego poglądy polityczne zmieniły się tak, by przypominały opinie autora książki. Właśnie takie zjawisko opisują badacze na łamach „Nature”.

Agresja macierzyńska jest kluczowa dla przetrwania bezbronnego potomstwa ssaków.  U łagodnych na co dzień myszy jej poziom gwałtownie wzrasta tuż po porodzie, osiąga szczyt, kiedy młode mają tydzień, a pod koniec laktacji zanika. Badacze wiedzą już, jaki mechanizm tu działa.

Przez dekady ciąża pozostawała jednym z największych paradoksów biologii: organizm matki toleruje rozwijający się płód, mimo że jest on genetycznie obcy. Wiadomo było, że kluczową rolę w tym „pakcie o nieagresji” odgrywa łożysko, ale molekularne szczegóły porozumienia pozostawały niejasne. Do teraz.

Przez pięć lat naukowcy poddawali młode buki zwyczajne (Fagus sylvatica) i dęby omszone (Quercus pubescens) eksperymentowi rozpisanemu na różne scenariusze klimatyczne. Wynika z niego, że te rośliny potrafią się przystosować do zmian tylko częściowo.

Kluczem do sukcesu okazała się autorska modyfikacja metody CRISPR-Cas9, polegająca na stworzeniu hybrydowego białka. Choć technologia została już opatentowana, droga do klinik nie jest prosta – wymaga jeszcze przynajmniej kilku lat testów bezpieczeństwa.

Mdłości ma większość kobiet w ciąży, jednak od 0,3 do prawie 11 proc. z nich dotyczy ich tytułowa ekstremalna forma. Schorzenie to jest główną przyczyną hospitalizacji w pierwszym trymestrze i niesie ryzyko poważnych powikłań dla matki oraz dziecka. Przez lata stan ten był niesłusznie bagatelizowany i traktowany jako problem głównie psychologiczny. To się właśnie zmieniło.

Pod koniec okresu klasycznego Majowie zaczęli eksperymentować z bardziej kolektywnymi formami władzy – sugerują badania Christiny Halperin i współpracowników z The Proyecto Arqueolóigo Ucanal.

Regeneracja zamiast blizny – czy to możliwe u ssaków? Dwie prace z „Science” sugerują, że organizm ma odpowiednie narzędzia, tylko trzeba je uruchomić.

Do brutalnego rozłamu doszło w największej znanej społeczności tych małp. To wskazówka, że do wybuchu zorganizowanej przemocy i bratobójczych walk nie są potrzebne podziały kulturowe czy religijne.

Badania opublikowane w „Scientific Reports” dotyczą stanowiska Neumark-Nord w Niemczech sprzed ok. 125 tys. lat – jednego z najlepiej przebadanych „obozowisk” neandertalczyków. Wśród tysięcy kości dużych zwierząt badacze znaleźli ponad 90 fragmentów pancerzy Emys orbicularis.

Naukowcy z Université de Lausanne po raz pierwszy precyzyjnie zmierzyli skalę zagrożenia dla ludzi, łącząc gigantyczne bazy danych o handlu z informacjami o patogenach.

Roślina to korzeń zanurzony w glebie, który karmi resztę organizmu, oraz liście, które przetwarzają światło. Prosty i znany niemal każdemu podział ról. Okazuje się jednak, że już nieaktualny.

Efekty, które uzyskali naukowcy, mogą mieć znaczenie dla zrozumienia tzw. różnic w rozwoju płci (określanych jako interpłciowość), czyli sytuacji, w których rozwój chromosomalny, hormonalny lub anatomiczny nie przebiega typowo. Nie wiadomo jednak, czy odkryty mechanizm działa także u ludzi.

To, w jaki sposób ludzki mózg reaguje na psylocybinę, LSD, meskalinę, DMT oraz ayahuascę, pozostawało dotychczas niejasne, a z prowadzonych badań płynęły sprzeczne wnioski. Przełom przynosi publikacja, która podsumowuje dane zebrane w pięciu krajach na trzech kontynentach.

Krater Haworth ma duże szanse, by stać się celem astronautów, którzy – jeśli plan NASA się powiedzie – już za dwa lata wylądują na Srebrnym Globie w ramach programu Artemis.

Rzymskie igrzyska. Analizując dotyczącą ich ikonografię badacze widzieli przez dekady to, czego się spodziewali – mężczyzn. Tymczasem nie tylko oni walczyli na arenach. Pierwszy znany wizerunek venatrix doczekał się właśnie odpowiedniego spojrzenia.

Te dwa gazowo-lodowe olbrzymy zwykle przegrywają pod względem zainteresowania z Jowiszem i Saturnem, nie mówiąc już o skalistych sąsiadach Ziemi, czyli Marsie i Wenus. A szkoda. Bo tam, gdzie wzrok naukowców sięga rzadko, a sondy kosmiczne – jeśli nie liczyć przelotu Voyagera 2 sprzed 40 lat – nie docierają, mogą dziać się rzeczy niezwykłe.

Interesujące wnioski przedstawili właśnie naukowcy z University of Miami Miller School of Medicine. Problem w tym, że związku przyczynowego dopatrzyć się w nich trudno.

Pięć czołowych modeli językowych poddano testowi empatii poznawczej. Trzy z nich – ChatGPT, Gemini i Grok – odpowiadały niemal tak, jak ludzie. Mistral nieco się mylił. Tylko Claude poszedł własną drogą.

Naukowcy z UT Health San Antonio w Teksasie przedstawili wyniki eksperymentalnej terapii przeprowadzonej u 119 żołnierzy w służbie czynnej i weteranów. Wszyscy byli leczeni z powodu zespołu stresu pourazowego. Aż 92 proc. cierpiało na ciężką lub skrajnie ciężką postać zaburzenia.

Arytmie komorowe należą do najgroźniejszych zaburzeń rytmu serca. Leczy się je m.in. ablacją, czyli niszczeniem fragmentów tkanki odpowiedzialnych za nieprawidłowe impulsy elektryczne. Trudno jednak precyzyjnie wskazać ich źródło. Zabiegi są długie, często wymagają powtórzeń i mogą prowadzić do dalszego uszkodzenia serca. Naukowcy z Johns Hopkins University zaproponowali inne rozwiązanie.

Od lat wiadomo, że objawy tej choroby nakładają się na symptomy somatyczne, takie jak przewlekłe zmęczenie, bezsenność czy „mgła mózgowa”. Autorzy pracy opublikowanej w „Brain Medicine” stawiają hipotezę, że za ich część odpowiadają zaburzenia układu autonomicznego, czyli systemu sterującego funkcjami niezależnymi od woli.

W trzech artykułach opublikowanych w „Nature” przedstawiono analizy wiarygodności 600 publikacji z sześciu dyscyplin. Obraz, który się z nich wyłania, nie jest przesadnie optymistyczny.

Historycy klimatu doskonale wiedzą, że jednym z najlepszych sposobów zapisu jego zmian są słoje drzew. Podstawowa zasada jest prosta: w ciepłe lata pierścienie przyrostu rocznego są szerokie, w chłodne wąskie. W rzeczywistości sprawy są bardziej skomplikowane.

Duże modele językowe systematycznie chwalą działania użytkowników – nawet te nieetyczne. Osłabiają w ten sposób ich zdolność do przyznawania się do błędów i rozwiązywania konfliktów. Czasami wystarczy tylko jedna rozmowa.

Entuzjaści podboju kosmosu w rodzaju Elona Muska czy Jeffa Bezosa od lat przekonują, że przyszli kolonizatorzy będą rozmnażać się w kosmosie. Ich pewność siebie jest jednak odwrotnie proporcjonalna do dostępnej wiedzy naukowej. Przeczą jej również nowe badania na plemnikach w warunkach braku grawitacji.

Rośliny potrafią błyskawicznie przystosować swoje geny do środowiska, w którym przyszło im żyć. Jest jednak jeden warunek – wynika z eksperymentu terenowego przeprowadzonego przez biologów z Niemiec, Francji i USA.

W powietrzu nad znanym stanowiskiem we wschodniej części Junnanu od pewnego czasu wisiała sensacja. Wśród ediakarskich stworów trafiał się bowiem od czasu do czasu osobnik, który przypominał któreś ze zwierząt nowoczesnych – tych, które teoretycznie miały się pojawiać dopiero jakieś 539 mln lat temu.

Psychologia relacji romantycznych dysponuje imponującym arsenałem kwestionariuszy. Są skale zaufania, komunikacji, intymności, zaangażowania, konfliktów, wzajemnego szacunku. Badacze od dekad traktują je jako narzędzia mierzące różne aspekty relacji. Czy te rozróżnienia mają pokrycie w danych? Nowe wyniki sugerują, że w dużej mierze nie.

Do tej pory obserwowano ją u mniejszych zwierząt – gryzoni, ryb czy ptaków. Tymczasem subtelna selekcja określana jako „ukryty wybór samicy” zachodzi nie tylko u nich. Międzynarodowy zespół naukowców dostarczył właśnie bezpośrednich dowodów istnienia tego zjawiska u pawianów żyjących w warunkach naturalnych.

Żyjemy coraz dłużej, a to oznacza, że coraz więcej osób doświadcza objawów starzenia. Jednym z najbardziej dotkliwych są problemy z układem ruchu. Nowe badania sugerują, że regularna aktywność fizyczna może hamować, a nawet odwracać negatywne zmiany w mięśniach na poziomie komórkowym.

W przypadku spektrum autyzmu na 3–4 zdiagnozowanych chłopców przypada jedna dziewczynka. Przez wiele lat uważano, że taka różnica wynika głównie z metod diagnostycznych. Tymaczasem przyczyna jest najprawdopodobniej inna.